Gündem
Okyanusun altındaki gizem: 81 yıllık sır çözülüyor — Bilim insanları eDNA ile gerçeğe çok yakın sonuçlara ulaştı
Okyanusun altındaki gizem: 81 yıllık sır çözülüyor — Bilim insanları eDNA ile gerçeğe çok yakın sonuçlara ulaştı
FATİHDOGANMEDYA | 23 Kasım 2025 — 14:30 (Europe/Istanbul) • Okuma süresi: 4 dk
Özet: İkinci Dünya Savaşı’ndan kalma bir uçak enkazı ve kayıp mürettebatla ilgili soru işaretleri, çevresel DNA (eDNA) analizleri sayesinde yeni bir doğrultu kazandı. Uzmanlar, okyanus tabanından ve çevre sularından alınan genetik izlerin, kazazedelerin varlığına işaret edebileceğini söylüyor — ve bu yöntem DPAA, üniversiteler ile WHOI gibi kuruluşların ilgisini çekti.


DCIM100GOPROGOPR0093.JPG

Giriş — 81 yıllık soru
Pasifik’te, Saipan limanı bölgelerinde 1944’ten beri mercanların arasında gizlenen bir uçak enkazıyla ilgili soru işaretleri vardı. Enkazın etrafındaki deniz dibi ve su sütununda yıllardır kaybolmuş mürettebatın izleri aranıyor. Bu soru, son aylarda eDNA adı verilen yeni bir teknik sayesinde yeniden alevlendi.
eDNA nedir, neden bu kadar önemli?
eDNA (environmental DNA — çevresel DNA), canlı organizmaların çevreye bıraktığı kısa DNA parçacıklarının su, toprak veya tortularda saptanması esasına dayanır. Deniz ortamında, organizmaların hücreleri zamanla ayrışsa da geride kalan parçacıklar, özel laboratuvar teknikleriyle tespit edilip tür veya — daha dikkatli ve kontrollü çalışmalarda — insan kökenli DNA izlerine ulaşmaya yardımcı olabiliyor. Bu yöntem, sahada kazı yapmadan önce “nerede aranacağı” konusunda ön bilgi sağlamak açısından devrimsel sayılıyor
Saipan vakası — ne yapıldı, neler bulundu?
Araştırmacılar birkaç farklı bölgeden (sığ lagün tortuları ve daha derin su kolonları) hem su hem de sediman örnekleri topladı. Analizler, belirli lokasyonlarda beklenmedik DNA sinyalleri gösterdi — bazı örneklerde deniz canlılarıyla karışık olsa da, araştırmacılar insan kökenli olma ihtimali olan fragmanlar üzerinde yoğunlaşıyor. Bu sonuçlar, doğrudan “kesin kimlik” anlamına gelmiyor; fakat hangi enkazların öncelikli olarak kazıya açılacağı veya hangi noktalara dalış planlanacağı konusunda güçlü bir yol gösteriyor.
“eDNA bize ‘orada bir şey vardı’ işaretini veriyor; bunu somut hale getirmek için geleneksel arkeoloji ve DPAA’nın adli DNA yöntemleriyle birleştirmek şart.” — saha uzmanı (araştırmacı beyanı, yayımlanan röportajların derlemesi).
DPAA ve bilim dünyasının iş birliği
ABD Savunma Bakanlığı’na bağlı DPAA (Defense POW/MIA Accounting Agency), eski dönem kayıplarının bulunması ve tanımlanması konusunda uzun yıllardır çalışıyor. Kurum, son dönemde gelişen DNA yakalama ve analiz teknolojileriyle birlikte eDNA çalışmalarını da takip ediyor; bazı vakalarda bu teknolojiler kimliklendirme sürecini desteklediği için umut verici bulundu. WHOI, üniversiteler ve DPAA arasındaki pilot çalışmalarda eDNA yöntemleri sahada deneniyor
Bilimsel ve etik sınırlar — neye dikkat ediliyor?
Uzmanlar dikkatli: eDNA sinyallerinin kaynağını kesinleştirmek, örnek kirliliği ve çapraz-bulaşma risklerini yönetmek; ayrıca insan kökenli DNA tespit edilirse bunun etik, hukuki ve aile bilgilendirme süreçlerini dikkatle yürütmek gerekiyor. Tekniğin güçlü yanı, müdahale öncesi yön gösterici olması; zayıf yanı ise tek başına kesin sonuç üretmemesi. Bu nedenle, eDNA verileri geleneksel dalgıç arkeolojisi, tarihî kayıtlar ve adli analizlerle birlikte değerlendiriliyor.
Ne değişecek? Önümüzdeki adımlar
-
Hedefli kazılar: eDNA ile işaretli “yüksek öncelikli” noktalar derinlemesine incelenecek.
-
Adli doğrulama: Bulguya bağlı olarak DPAA ve adli genetik laboratuvarları kimliklendirme için harekete geçecek.
-
Uluslararası standartlar: UNESCO gibi kurumların eDNA protokolleri, denizlerde iz ve tür haritalaması çalışmalarını hızlandırıyor; bu da metodolojinin güvenilirliğini artıracak.
Aileler için ne anlama geliyor?
Bulunan her ipucu, bir ailenin yıllardır süren belirsizliğine çözüm getirme potansiyeli taşıyor. Ancak yetkililer, umut vaat eden sonuçların bile uzun bir adli doğrulama sürecinden geçeceğini; bu süreçte şeffaflık ve saygının öncelikli olduğunu vurguluyor.
Hazırlayan: FATİHDOGANMEDYA Haber Merkezi — tamamen özgün metindir. (Kaynaklardan derleme ve doğrulama çalışmaları yapılmıştır.)
Gündem
Ünlülere şafak operasyonu: Reynmen, Çakal, Hasan Can Kaya ve çok sayıda ünlü gözaltında
Ünlülere şafak operasyonu: Reynmen, Çakal, Hasan Can Kaya ve çok sayıda ünlü gözaltında
Tarih.Saat: 31 Ocak 2026 — 10:30

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde sabahın erken saatlerinde düzenlenen operasyonda, sosyal medya fenomenleri ve bazı ünlü isimler hakkında uyuşturucu madde kullanma ve temin etme iddiasıyla eş zamanlı aramalar yapıldı. Operasyonda Reynmen (Yusuf Aktaş), komedyen Hasan Can Kaya ve rapçi Emirhan (Çakal) hakkında gözaltı bilgileri paylaşıldı
-
İstanbul İl Jandarma Narkotik Suçlarla Mücadele ekiplerinin katılımıyla yürütülen soruşturmada, savcılık talimatıyla sabah saatlerinde çok sayıda adrese “şafak operasyonu” düzenlendi. Operasyonun soruşturma konusu, haber kaynaklarına göre uyuşturucu madde kullanma ve temin etme iddiaları çevresinde şekilleniyor.
-
Farklı haber ajansları ve internet siteleri operasyon kapsamını farklı rakamlarla aktardı; bazı kaynaklar 26 kişiye yönelik gözaltı kararı verildiğini bildirirken, diğer kaynaklar ilk etapta 11 kişinin gözaltına alındığını aktardı. Bu nedenle resmi sayının netleşmesi için adli makamların açıklaması bekleniyor.
Gözaltına alındığı bildirilen öne çıkan isimler
Reynmen (Yusuf Aktaş), Hasan Can Kaya, Emirhan (Çakal), Berkcan Güven, Döndü Şahin, Mert Eren Bülbül ve Sıla Dündar gibi isimlerin operasyon kapsamında adı geçenler arasında olduğu haberleştirildi. (Bazı kaynaklar listede ek isimler ve değişiklikler olduğunu bildiriyor.)
Yurtdışında olduğu belirtilen ve yakalama kararı çıkarılanlar
Bazı haberler, Enes Batur ve Murat Yağcı gibi isimler hakkında yakalama/emir bulunduğunu, bu kişilerin yurt dışında olduklarının aktarıldığını bildiriyor. Bu konudaki resmi bilgi için savcılık açıklaması bekleniyor.
Savcılık ve jandarma yetkilileri soruşturmanın devam ettiğini, suçlamaların niteliğinin ve delil durumunun adli makamlarca değerlendirileceğini bildiriyor. Gözaltı işlemlerinin tamamlanmasının ardından şüphelilerin adliyeye sevk edilmesi ve savcılık sorguları sonrası nöbetçi sulh ceza hakimliğine çıkarılmaları bekleniyor. (Kesin sonuçlar, resmi adli işlemler sonucunda netleşecektir.)
Gündem
Giresun’da kamyonet ile motosiklet çarpıştı: 2 ölü
Giresun’da kamyonet ile motosiklet çarpıştı: 2 ölü
Yağlıdere, Ağalar Köprüsü — 31 Ocak 2026, 00:44

Giresun’un Yağlıdere ilçesinde akşam saatlerinde meydana gelen kazada, bir kamyonet ile motosiklet çarpıştı. Kazada motosiklet sürücüsü İmdat Tuzcu (48) ile kuzeni Engin Tuzcu (57) hayatını kaybetti. Olayla ilgili soruşturma başlatıldı
Yağlıdere ilçesindeki Ağalar Köprüsü mevkiinde akşam saatlerinde meydana gelen kazada, İmdat Tuzcu yönetimindeki motosiklet ile H.K. (71) idaresindeki 52 FF 591 plakalı kamyonet çarpıştı. Kazanın ardından olay yerine sevk edilen 112 Acil Sağlık ekipleri motosiklette bulunan İmdat Tuzcu ile kuzeni Engin Tuzcu’nun olay yerinde yaşamını yitirdiğini belirledi. Kamyonet sürücüsü ifadesi alınmak üzere jandarma ekipleri tarafından götürüldü; olayla ilgili soruşturma sürdürülüyor.
Kaza yerinde yapılan ilk incelemenin ardından iki kuzenin cenazeleri otopsi için morga kaldırıldı. Jandarma ekipleri, kazanın oluş nedenini belirlemek üzere çalışmasını sürdürüyor
Resmi kaynaklar olay yerine hem sağlık hem de güvenlik güçlerinin sevk edildiğini, hayatını kaybedenlerin yakınlarına haber verildiğini bildirdi. Soruşturma kapsamında bölgedeki görgü tanıklarının ifadelerine de başvuruluyor.
Gündem
Edirne’de kaçak sigara imalathanesine çevrilen eve baskın: 1 gözaltı
Edirne’de kaçak sigara imalathanesine çevrilen eve baskın: 1 gözaltı
Tarih & Saat: 30.01.2026 — 23:24

Edirne’nin Uzunköprü ilçesinde jandarma ekipleri, bir evi kaçak sigara imalatına çevrildiği tespit edilen adrese baskın düzenledi. Operasyonda binlerce makaron, kıyılmış tütün ve çok sayıda sigara sarma cihazı ele geçirilirken, ev sahibi H.B. (70) gözaltına alındı.
-
Operasyonu, Edirne İl Jandarma Komutanlığı Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ile Uzunköprü İlçe Jandarma Komutanlığı ekipleri gerçekleştirdi.
-
Yapılan aramada 26.600 makaron bulundu; bunların 14.400’ü tütünle doldurulmuş vaziyette ele geçirildi.
-
Ayrıca operasyonda 3 kilogram kıyılmış tütün, 5 elektrikli sigara sarma makinesi ve 34 manuel sigara sarma aparatı bulundu. Bu malzemelere el konuldu.
-
Ev sahibi H.B. (70) jandarma tarafından gözaltına alındı; soruşturma ve adli işlemler devam ediyor.
(Haber, yerel ve ulusal medya kuruluşları tarafından da benzer ayrıntılarla servis edildi.)
-
Gündem1 hafta önceSalihli’de feci trafik kazası: Kontrolden çıkan otomobil elektrik direğine çarptı; 1 ölü, 2 yaralı
-
Gündem1 hafta önceTekirdağ’da teyze cinayeti: ‘Beni yönlendirdiler’ dediği iddia edilen sanık, cesedi kolonya döküp ateşe vermiş
-
Gündem3 gün önceMardin’de hastane önündeki silahlı kavganın güvenlik kamerası görüntüleri ortaya çıktı
-
Gündem7 gün önce3 aylık Şirin Alya, bakıcısının evinde ölü bulundu
-
Gündem1 hafta önceMaltepe’de denize giren 30 yaşındaki Murat Yayla boğularak yaşamını yitirdi
-
Ekonomi1 hafta önceMilyonlarca ev sahibi ve kiracıyı ilgilendiriyor. Aidatları yönetici belirleyemeyecek
-
Sanat1 hafta önceİstanbul’da Film ve Dizi Çekimlerine Yeni Düzenleme: 2026’da Kurallar Değişti!
-
Spor1 hafta önceFenerbahçe’nin Süper Kupa sevinci Ankara’ya taştı: Kızılay’da büyük coşku
