Antik bir Maya kentinde çalışan arkeologlar, dönemin karmaşık jeopolitiğini çözmenin anahtarı olabilecek bin 700 yıllık gizemli bir sunak ortaya çıkardı.

Arkeologlar, Guatemala’da yer alan harabe bir Maya şehri olan Tikal’de gizemli bir sunak buldu.

Ancak sunağı burada bulmalarına rağmen, Mayalar tarafından dekore edilmediğine inanıyorlar. Bunun yerine, günümüz Mexico City’sine yakın, bölge üzerinde güçlü bir etkisi olan güçlü bir şehir olan Teotihuacan’da 630 mil uzakta eğitilen sanatçıların eseri olduğunu söylüyorlar.

Antiquity dergisinde yayınlanan bu keşiften önce, arkeologlar iki kültürün etkileşim içinde olduğunu zaten biliyorlardı, ancak ilişkinin niteliği tartışmalıydı.

CNN International’da yer alan habere göre Brown Üniversitesi’nde Maya kültürü üzerine uzmanlaşmış profesör Stephen Houston, Teotihuacan’dan zengin liderlerin Tikal’e gelip kendi şehirlerinde var olan ritüel tesislerinin kopyalarını yarattıklarını doğruluyor.

Houstin, “Bu önemli krallıkların diğerlerini kontrol etmek için nasıl uzandıklarını anlatan bir imparatorluk hikayesi. Bu yeni bulgu, bunun hafif bir temas ya da sadece ticaret olmadığı görüşüne güçlü bir ağırlık kazandırıyor. Yerel kraliyet sarayına yakın bir yerleşim bölgesi inşa eden savaşçı güçleri içeriyordu” dedi.

“FIRTINA TANRISI”NIN TEMSİLLERİNİ ANDIRIYOR

Houston ile ABD ve Guatemala’dan ortak yazarları, daha önce doğal bir tepe olduğunu düşündükleri alanın altındaki yapıları ortaya çıkaran taramaların ardından 2019 yılında kazı çalışmalarına başladı. Houston, şunları söyledi: “Bu sarayın sadece bir kısmı yüzeyde görülebiliyor. Geri kalanına ve özellikle de daha derin katmanlara yalnızca arkeologlar tarafından kazılan tüneller aracılığıyla erişilebiliyor. Tipik olarak bir zemin ve duvarlar buluyoruz ve bunları takip ederek gömülü binaları ortaya çıkarıyoruz.”

Araştırmacılar yaptıkları incelemeler sonucunda, her panelde tüylü başlık takmış bir kişinin silik hatlarını ve parlak kırmızı, siyah ve sarı boyaların izlerini taşıyan bu sunağı keşfettiler. Böyle bir tasarım, Teotihuacan’da Maya sanatından daha yaygın olan “Fırtına Tanrısı” olarak bilinen bir tanrının diğer temsillerini andırıyor.

BEBEKLER KURBAN EDİLMİŞ

Sunağın altına iki ceset gömüldüğü, birinin muhtemelen yetişkin bir erkek, diğerinin ise Teotihuacan’da Tikal’den çok daha sık görülen oturur pozisyonda gömülmüş 2 ile 4 yaşlarında küçük bir çocuk olduğu belirtildi.

Sunağın çevresinde, Teotihuacan’daki diğer bebek mezarlarına benzer şekilde gömülmüş üç bebeğin cesedi daha bulundu. Yazarlar ölümlerine neyin sebep olduğunu belirtmedi. Houston, CNN’e e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, “Sunak, Tikal’in tam merkezinde Teotihuacan ritüellerinin kullanıldığını ve yabancı tanrıları tasvir etmek için tamamen yabancı, Teotihuacan resim stillerini kullanan insanları içerdiğini doğruluyor” dedi.

Kalıntıların bir kısmının Maya bireylerine ait olabileceğini belirten Houston, “Ancak mezar buluntuları Teotihuacan ile yakın temas ve belki de Teotihuacan kökenli olduğunu gösteriyor. Bebeklerin kurban edilmesi Meksika uygulamalarına uymaktadır” diye ekledi.

“MAYALARIN KARMAŞIK DUYGULARINA İŞARET EDİYOR”

Araştırmacılar makalelerinde, bu kültürel uygulamaların Tikal’de Teotihuacan etkisinin arttığına işaret ettiğini belirtiyor. Brown’da antropoloji ve arkeoloji profesörü olan ortak yazar Andrew Scherer, bu binaların daha sonra gömülmüş ve bir daha asla üzerine inşa edilmemiş olmasının “muhtemelen (Mayaların) Teotihuacan hakkındaki karmaşık duygularına işaret ettiğini” söyledi.

Scherer yaptığı açıklamada şunları kaydetti: “Mayalar düzenli olarak binaları gömer ve üzerlerine yeniden inşa ederlerdi. Ancak burada sunağı ve çevresindeki binaları gömmüşler ve yüzyıllar sonra burası en önemli gayrimenkul olacak olmasına rağmen öylece bırakmışlar. Buraya neredeyse bir anıt ya da radyoaktif bir bölge gibi davranmışlar.”

“KRALI ALDILAR, YERİNE KUKLA GETİRDİLER”

Bu son keşif, son zamanlarda yapılan araştırmaların ortaya çıkardığı iki kültür arasındaki karmaşık ilişkinin bir başka katmanını ortaya çıkarıyor. Houston, 1960’larda araştırmacıların Maya ve Teotihuacan arasındaki bir çatışmayı anlatan bir yazıt taşıyan bir taş bulduklarını ve “MS 378 civarında Teotihuacan’ın aslında bir krallığın başını kestiğini” öğrendiklerini söyledi.

“Kralı görevden aldılar ve yerine Teotihuacan için yararlı bir yerel araç olduğunu kanıtlayan bir kukla kral getirdiler” dedi.

“ZAMAN KADAR ESKİ BİR HİKAYE”

Scherer, bu sunağın muhtemelen darbeye benzer bir zamanda inşa edildiğini ve sonunda Maya krallığını MS 900 civarında gerilemeden önce en güçlü noktasına taşıdığını söyledi.

Houston, bu kazıda elde edilen bulguların “zaman kadar eski bir hikâyeyi” gösterdiğini belirterek, imparatorlukların kültürel nüfuz için çekişip rekabet ettiklerini ifade etti.

“İspanyollar geldikten sonra Aztek uygarlığına ne olduğunu herkes biliyor… Orta Meksika’nın bu güçleri Maya dünyasına ulaştılar çünkü burayı olağanüstü zenginliklerin, tropik kuşlardan elde edilen özel tüylerin, yeşim taşının ve çikolatanın olduğu bir yer olarak gördüler” dedi. “Teotihuacan söz konusu olduğunda, burası süt ve bal ülkesiydi.”