Daha fazla hava durumu tahmini: 15 günlük hava durumu İstanbul
Bizimle İletişimde Kalın

Sağlık

Bilim insanı sıraladı: Sağlıklı zannedilen ultra işlenmiş 6 yiyecek

Yayımlandı

üzerinde

Araştırmalar aşırı işlenmiş gıdaların tüketildiği düzenlerinin kalp damar hastalıkları, metabolik hastalıklar ve hatta ruhsal bozukluklar da dahil olmak üzere 30’dan fazla sağlık sorununa yol açma riskini artırdığını ortaya koyuyor.

Cips ve şekerli atıştırmalıkların ultra işlenmiş yiyecekler olduğu ve sağlığa zarar verebileceği yaygın biliniyor. Ancak bazı paketlenmiş ve işlenmiş yiyeceklerin etiketlerinde yer alan sağlık iddiaları, hangi ürünlerin yararlı, hangilerinin zararlı olduğuna karar vermeyi zorlaştırabiliyor.

Gıda ve beslenme alanında uzman bilim insanı ve Yeni Güney Galler Üniversitesi’nde öğretim üyesi Dr. Emma Beckett, BBC Science Focus dergisinde kaleme aldığı yazıda, çoğu insanın “sağlıklı” zannettiği, ancak aslında işlenmiş gıda kategorisinde yer alan ürünleri sıraladı.

Paketli hazır yemekler

Marketlerdeki paketlenmiş hazır yemekler dengeli bir öğün sağlayabilecek kısayollar olarak pazarlanıyor. Ancak Dr. Beckett, “Hazır yemekler genellikle koruyucu maddeler ve dengeleyiciler içerir ve özellikle stabilite, gıda güvenliği ve lezzet artırma amaçlarıyla tuz oranı yüksektir” diye yazdı.

“Üreticiler daha az malzeme kullanırsa hazır yemekler yaratmak daha kolay ve ucuzdur. Bu, bu ‘yemeklerin’ genellikle dengesiz ve sebze açısından düşük olmasına yol açar.”

Bitki sütleri

Bitkisel sütler de süt ürünlerine alternatif olarak pazarlanırken, bunların ‘bitkisel’ olması daha sağlıklı bir seçenekmiş gibi görünmeleriyle sonuçlanıyor. Ancak gıda uzmanının görüşü farklı.

“Süt ürünleri asgari düzeyde işlenirken, bitkisel sütler aşırı işlenir. Bitkiler ısıtılır, suyu çıkarılır, toz haline getirilir ve yüzde 2 kadar düşük seviyelerde suda yeniden oluşturulur. Kalsiyum gibi temel besinler daha sonra eklenir ancak dibe çöker. Karton iyi ve sık çalkalanmazsa, dışarı çıkmazlar.”

Beckett ayrıca, “Bitkisel sütler, geleneksel sütü içemeyen veya içmek istemeyen kişiler için olmazsa olmazdır, ancak tüketimlerinin uzun vadeli etkileri yeterince incelenmemiştir. Bilgilerin çoğu, onlardan yapılan sütten değil, bitkilerin tamamı üzerinde yapılan çalışmalardan geliyor.”

Et ikameleri

Özellikle işlenmiş et tüketimini azaltmanın genel sağlığı iyileştirdiği biliniyor. Ancak eti neyle değiştirdiğiniz de önemli. Bitkisel sütleri gibi bazı bitkisel et ikameleri de “bitkilerden yapılmış” olmalarından dolayı “sağlık maskesi” takabiliyor.

Beckett bu noktada cipslerin ve bazı şekerlemelerin de bitkilerden yapıldığını, yani bitkiden elde edilen ürünlerin de sağlıklı olmayabileceğini vurguluyor.

“Fayda bitkileri doğal halleriyle yemekten gelir, yapay et oluşturmak üzere işlenen bitki içeriklerinden değil.”

Yemek yerine geçen içecekler

Reklamlarda tüketicileri tok tuttuğu ve zayıflamaya yardımcı olduğu iddiasıyla içecek şeklinde çeşitli öğün ikameleri tanıtılıyor. Bu ürünler aynı zamanda yoğun iş temposunda yemek yemeye vakit bulamayan bireylerin öğünlerini sağlıklı şekilde hızlı yoldan karşılamasını sağlamak üzere pazarlanıyor.

Beckett bu konuda, “Hastalık veya yaralanma, iştah düşüklüğü veya basit uygulama zorunluluğu gibi bazı durumlarda bunları bir mecburiyet haline getirebilir. Ancak, vücudumuzun ihtiyaç duyduğu tüm temel besinleri içerseler de, birkaç başka yönden eksiktirler” dedi.

“Doğal gıdalar sağlığı desteklediği bilinen bileşikleri (biyoaktifler) içerir. Yemek yerine geçenler ayrıca, yediğimiz şeyin tadını çıkarmamıza ve aynı şeyi tekrar tekrar tüketme riskini yaymamıza yardımcı olan çeşitlilikten yoksundur. Bu nedenle, diğer gıdalarla dengelenmeleri ve bunlara çok fazla güveniliyorsa profesyonel tavsiye alınması önemli.”

Kahvaltılık gevrekler

Beckett kullanımı giderek yaygınlaşan kahvaltılık gevreklerin durumunu ise “karışık” diye niteledi.

“Asgari düzeyde işlenmiş, şeker oranı düşük ve yulaf ve rendelenmiş buğday gibi örnekler sağlık yararlarıyla ilişkilendirilmiştir. Ancak diğerleri çok işlenmiş ve şeker oranı yüksek olanlardır. Bu da onları kahvaltıdan çok tatlıya benzetir.”

Granola/protein barlar

Bilim insanına göre granola ve protein barların sağlık sonuçları da karmaşık olabilir. “Barlar son derece işlenmiş olabilir ve tuz, şeker ile katkı maddelerini fazla içeriyor olabilir. Ancak yine de bağlam büyük bir rol oynuyor” diyen gıda uzmanı şöyle ekledi:

“Bu barlar tam gıdaların yerini alıyorsa, muhtemelen sağlık açısından iyi bir seçim değil. Ancak ‘çöp’ gıdaların yerini alıyorsa, o zaman bazı faydalar sağlayabilirler.”

Okumaya Devam Et
Yorum yapmak için tıklayın

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Sağlık

DOKTORLAR DİLİMDEKİ ‘AFTI’ ÖNEMSEMEDİ – SONRA NEREDEYSE BENİ ÖLDÜRÜYORDU

Yayımlandı

üzerinde

DOKTORLAR DİLİMDEKİ ‘AFTI’ ÖNEMSEMEDİ – SONRA NEREDEYSE BENİ ÖLDÜRÜYORDU

Yayın Tarihi: 15 Mayıs 2026, 22:30


“Basit bir aft” deyip geçtiğiniz o yara, aslında sinsi bir tümörün ilk habercisi olabilir. İngiltere’de yaşayan 30 yaşındaki Grace Brand’in dramatik hikâyesi, “Nasılsa geçer” diyerek önemsenmeyen bir dil yarasının nasıl bir ölüm kalım savaşına dönüştüğünü tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi.

İLK AĞRI “STRESTENDİR” DEDİ, 6 HAFTA BOYUNCA GÖRMEZDEN GELDİ

Grace Brand, 2025 yılının Nisan ayında dilinin sağ tarafında, arka dişlerinin yakınında hafif bir ağrı hissetmeye başladı. Yeni bir eve taşınmanın ve uzun çalışma saatlerinin getirdiği yoğun stres nedeniyle ortaya çıkan “inatçı bir aft” olduğunu düşünerek aynada kontrol etme gereği bile duymadı. Ne var ki günler haftaları kovaladı, ağrı azalmak bir yana giderek şiddetlendi ve konuşmasını etkilemeye başladı.

ECZACI SAYESİNDE KIRILMA ANI

Aradan tam 6 hafta geçmesine rağmen yaranın iyileşmediğini fark eden Brand, bir eczaneye giderek ağrı kesici bir ilaç almak istedi. Eczacının “Aftlar genellikle 3 hafta içinde iyileşir, hemen bir doktora görünmelisiniz” uyarısı, genç kadının hayatını kurtaran dönüm noktası oldu. Eczacının ısrarıyla doktora başvuran Brand, hızla biyopsi ve ileri görüntüleme tetkiklerine yönlendirildi.

TEŞHİS: 2. EVRE DİL KANSERİ

Yapılan biyopsi ve taramalar sonucunda 29 Temmuz 2025’te Grace Brand’e 2. evre dil kanseri teşhisi kondu. Tümör dilin yan yüzeyine yerleşmiş ve çevre dokulara yayılım potansiyeli taşıyordu. Doktorları, kanserli dokuyu temizlemek için dilinin yaklaşık yarısının alınmasını gerektiren bir cerrahi operasyon planlamak zorunda kaldı.

UZMANLARDAN KRİTİK “2 HAFTA” UYARISI

Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Melih Güven Güvenç, dil kanserinin erken tanısı için en önemli kriteri şöyle özetliyor:

“Eğer dilinizin üzerinde kenarları düzensiz, ülserleşmiş bir yara çıkmışsa ve söz konusu yara haftalar hatta aylar boyunca gerilemiyor, aksine daha da büyüyorsa mutlaka bir Kulak Burun Boğaz Uzmanı’na başvurmalısınız.”

Prof. Dr. Güvenç, basit aftların genellikle birkaç gün içinde gerileyip iyileştiğini, 2 haftayı aşan her türlü ağız yarasının mutlaka uzman hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

DİL KANSERİNİN 5 ÖNEMLİ BELİRTİSİ

1. Dilde iyileşmeyen yara: 2 haftadan uzun süren, kenarları düzensiz ve ülserleşmiş yaralar
2. Boyunda şişlik: Tümörün lenf bezlerine sıçramasıyla ortaya çıkan, giderek büyüyen şişlik
3. Yutkunma ve çiğnemede zorlanma: Özellikle yemek yerken kulağa vuran ağrı
4. Dilde hissedilen anormal sertlik: Tümörün mukoza altından ilerlemesiyle oluşan sert doku hissi
5. Konuşma bozuklukları ve ses değişiklikleri: Dilin hareket kabiliyetinin kısıtlanmasına bağlı gelişen artikülasyon sorunları

“SAĞLIKLIYIM” RAPORUNDAN 1 HAFTA SONRA KANSER TEŞHİSİ

Grace Brand’in yaşadıkları münferit bir vaka değil. ABD’nin Denver kentinde yaşayan 36 yaşındaki Mark, yıllık rutin sağlık kontrolünden “tamamen sağlıklı” raporu aldıktan sadece 1 hafta sonra dil kanseri teşhisi aldı. Standart kan ve idrar testlerinin tamamen normal çıkmasına rağmen, geçmeyen ağız yarası için ısrarla biyopsi talep etmesi sayesinde hastalığı 1. evrede yakalanabildi. Operasyonda dilinin bir bölümü ve boynundaki 41 lenf nodu alınan Mark, “Kendinizi herkesten ve her test sonucundan daha iyi tanırsınız – ısrarcı olun” mesajını veriyor.

ERKEN TEŞHİS İLE İLERİ EVRE ARASINDAKİ YAŞAM FARKI

Bilimsel veriler, dil kanserinde erken teşhisin yaşamsal önemini net rakamlarla ortaya koyuyor:

· Erken evrede (Evre 1): 5 yıllık sağ kalım oranı %80’in üzerinde
· İleri evrede: 5 yıllık sağ kalım oranı %50’nin altına düşüyor
· Genel ortalama: Oral kanserlerde genel 5 yıllık sağ kalım oranı sadece %56 seviyesinde (Birleşik Krallık verileri)

TÜRKİYE’DE DE TABLO FARKSIZ

Türkiye’de de dil ve ağız kanserlerinde geç tanıya bağlı dramatik artış dikkat çekiyor. İstanbul’da yaşayan 29 yaşındaki Hüseyin Güvenaltun, kırık dişinin neden olduğu bir yarayı aylarca önemsemedi. Yara zamanla kansere dönüştü ve boyundaki lenflere sıçradı. Geç kalındığı için ağrıdan uyuyamaz, konuşamaz ve yemek yiyemez hale gelen Güvenaltun’un hikâyesi, “basit bir yara” denilerek geçiştirilen belirtilerin nelere mal olabileceğinin Türkiye’deki çarpıcı bir örneği oldu.

DİL KANSERİNDE RİSK FAKTÖRLERİ

· Tütün ve alkol kullanımı: En önemli risk faktörleri (sigara, pipo, tütün çiğneme)
· HPV (Human Papilloma Virüsü): Özellikle genç hastalarda artıştan sorumlu tutuluyor
· Kötü ağız hijyeni ve kronik travma: Kırık dişler, uyumsuz protezler ve diş taşları sürekli tahrişe yol açarak risk oluşturuyor
· Genetik yatkınlık: Ailede baş-boyun kanseri öyküsü

UZMANINDAN ALTIN DEĞERİNDE TAVSİYELER

Prof. Dr. Melih Güven Güvenç’in uyarıları:

1. 2 hafta kuralı: Ağızda 14 günden uzun süren her yara mutlaka KBB uzmanına gösterilmeli
2. Ayna kontrolü: Haftada bir kez iyi bir ışık altında dilin tüm yüzeylerini kontrol edin
3. Biyopsi şart: Kesin tanı ancak yaradan alınan parçanın patolojik incelemesiyle konur
4. Görüntüleme: MR, BT ve PET tetkikleri kanserin yaygınlığını belirlemede kullanılır

Editörün Notu: Grace Brand’in yaşadıkları, hepimizin “basit bir aft” diyerek geçiştirdiği ağız yaralarına bakışımızı sorgulamamız gerektiğini gösteriyor. Geçmeyen bir yaranız varsa, lütfen beklemeyin – yarın çok geç olabilir.

Okumaya Devam Et

Sağlık

Ankara’da Mide Bulandıran Operasyon: Sağlıksız Koşullarda Üretilen 40 Ton Et Tam Piyasaya Sürülecekken Ele Geçirildi

Yayımlandı

üzerinde

Ankara’da Mide Bulandıran Operasyon: Sağlıksız Koşullarda Üretilen 40 Ton Et Tam Piyasaya Sürülecekken Ele Geçirildi

15.05.2026 – 01:00

Ankara İl Jandarma Komutanlığı ekipleri, Kızılcahamam’daki bir et entegre tesisine düzenledikleri baskında halk sağlığını hiçe sayan büyük bir skandalı ortaya çıkardı. Hijyenik olmayan şartlarda üretildiği tespit edilen ve piyasa değeri 50 milyon TL’yi aşan 40 ton et ürününe el konulurken, ürünleri satışa hazırlayan 2 kişi gözaltına alındı.

Ankara İl Jandarma Komutanlığı, vatandaşların sağlığını korumaya yönelik çalışmaları kapsamında önemli bir başarıya imza attı. Edinilen istihbaratı değerlendiren ekipler, Kızılcahamam ilçesine bağlı Belpınar Mahallesi’nde faaliyet gösteren bir et entegre tesisine operasyon düzenledi. Jandarma ve İlçe Tarım Müdürlüğü yetkililerinin ortaklaşa gerçekleştirdiği denetimlerde, işletmenin adeta bir “gıda terörü”ne imza attığı belirlendi.

Tesiste yapılan aramalarda, halk sağlığını ciddi şekilde tehdit edecek hijyenik olmayan koşullarda üretilmiş tam 40 ton et ürünü ele geçirildi. Uzman ekipler tarafından yapılan ilk incelemelerde, ürünlerin son tüketim tarihlerinin geçtiği ve insan sağlığı için ciddi riskler taşıdığı tespit edildi. Ele geçirilen et ürünlerinin piyasa değerinin ise yaklaşık 50 milyon 655 bin lira olduğu öğrenildi.

Sağlıksız ürünleri kanuna aykırı yöntemlerle piyasaya sürme hazırlığı yapan işletme sahipleri R.E. ve O.Ö. suçüstü yakalanarak gözaltına alındı. Şüpheliler hakkında “halk sağlığını tehlikeye atmak” ve “gıda güvenliğine aykırı üretim yapmak” suçlarından adli tahkikat başlatıldığı öğrenildi. Ele geçirilen 40 ton et ürünü, yetkililerin denetiminde imha edilmek üzere tesisten kaldırıldı.

Aynı soruşturma kapsamında, Yenimahalle ilçesi Demetevler Mahallesi’nde faaliyet gösteren O.E.Ö’ye ait bir iş yerinde de arama yapıldı. Burada yapılan aramalarda ise 1.5 ton kaçak zeytinyağı ele geçirildi. Yetkililer, gıda güvenliğini tehdit eden bu tür faaliyetlere karşı denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceğini vurguladı.

Okumaya Devam Et

Sağlık

Almanya’yı Sarsan Skandal: Çocuk Doktoruna 130 Ayrı Cinsel İstismar Suçlaması

Yayımlandı

üzerinde

Almanya’yı Sarsan Skandal: Çocuk Doktoruna 130 Ayrı Cinsel İstismar Suçlaması

Yayınlanma Tarihi 13 Mayıs 2026
Saat 22:35

Almanya’yı sarsan çocuk istismarı skandalıyla ilgili olarak, Brandenburg eyaletinde görev yapan bir çocuk doktorunun 130 ayrı cinsel suç vakasından yargılanacağı haberini FatihDoğanMedya okurları için derledik.

Almanya’nın Brandenburg eyaletindeki Havelland bölgesinde görev yapan 45 yaşındaki bir çocuk doktoru, “ağır çocuk istismarı ve tecavüz” dahil olmak üzere 130 ayrı cinsel suçtan hakim karşısına çıkıyor. Potsdam Savcılığı tarafından hazırlanan iddianameyle ilgili olarak, suçların büyük bölümünün doktorun görev yaptığı hastanelerde ve mesai saatleri içerisinde işlendiği öne sürüldü.

12 Yıllık Dehşet: Suçlar 2013-2025 Arasında İşlendi

Potsdam Savcılığı’nın hazırladığı kapsamlı iddianameye göre, suçlamalara konu olan olaylar Aralık 2013 ile Kasım 2025 tarihleri arasında, yaklaşık 12 yıllık bir zaman diliminde meydana geldi. Rathenow ve Nauen kentlerindeki hastanelerde görev yapan doktorun, cinsel istismar eylemlerini “mesleki faaliyetlerini yürüttüğü sırada” gerçekleştirdiği kaydedildi. İddianamede şüpheli hakkında “ağır çocuk istismarı”, “tecavüz” ve “cinsel özgürlüğe karşı çeşitli suçlar” başlıkları altında 130 ayrı fiil yer alıyor.

Bir Annenin Şikayeti Skandalı Ortaya Çıkardı

Skandalın gün yüzüne çıkması, Kasım 2025’te bir çocuğun annesinin yaptığı şikayetle başladı. İhbar üzerine harekete geçen polis ekipleri, doktorun evinde ve iş yerinde yaptıkları aramalarda çok sayıda dijital veri taşıyıcısına el koydu. Bu cihazlar üzerinde yapılan teknik incelemeler, başka çocuklara yönelik istismar şüphelerini de beraberinde getirdi. Mahkeme, tekrarlama tehlikesini gerekçe göstererek şüpheli doktoru tutukladı. 45 yaşındaki doktor, Kasım 2025’ten bu yana tutuklu bulunuyor.

Hastane Yönetimi İç Soruşturma Başlattı

Olayın kamuoyuna yansımasının ardından Havelland Klinik Grubu, derhal bir iç soruşturma başlattığını duyurdu. Klinik yönetimi, çocuk hastaların muayenesi sırasında “dört göz prensibi” olarak bilinen ve iki personelin hazır bulunmasını zorunlu kılan kuralın ihlal edildiğini tespit etti. Havelland Klinik Grubu Tıbbi Direktörü Mike Lehsnau, “Bu suçlamalar, hasta ve ailelerinin güvenini derinden sarsmaktadır” açıklamasında bulundu.

Yargı Süreci Başladı: Kararı Potsdam Eyalet Mahkemesi Verecek

İddianame, Potsdam Eyalet Mahkemesi’ne sunuldu. Mahkeme heyeti, dosyayı inceleyerek ana davanın açılıp açılmayacağına karar verecek. Bu aşamada savcılık ve Brandenburg polisi, olası yeni mağdurların tespiti için soruşturmayı çok yönlü olarak sürdürüyor.

HABER MERKEZİ

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar