Gündem
Sarıkamış Faciası’nın 111. Yılı: Tarihin En Acılı Sayfalarından Birinde Yaşananlar ve Şehit Sayısı Tartışmaları
Sarıkamış Faciası’nın 111. Yılı: Tarihin En Acılı Sayfalarından Birinde Yaşananlar ve Şehit Sayısı Tartışmaları

Tarih: 22 Aralık 2025
Okuma Süresi:5 dakika| Saat: 04:30
Bugün, Birinci Dünya Savaşı’nın en acıklı sayfalarından biri olan Sarıkamış Harekatı’nın ve on binlerce şehidin anısının 111. yılı. 1914 yılının 22 Aralık’ında başlayan ve ağır kış şartlarında gerçekleşen bu harekatta yaşananlar, kuşaktan kuşağa aktarılan bir hüzün ve tartışma konusu olmaya devam ediyor. Geleneksel anlatıda, 90 bin askerin tek kurşun atmadan donarak şehit olduğu ifade edilse de, son yıllarda bu rakamın doğruluğu tarihçiler ve araştırmacılar tarafından yoğun bir şekilde sorgulanıyor.

Harekatın Arka Planı ve “Kaçınılmaz” Savunma
1914 yılının Aralık ayında, Harbiye Nazırı ve Başkomutan Vekili Enver Paşa, doğuda Rus ilerleyişini durdurmak ve 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda kaybedilen toprakları, özellikle Kars’ı geri almak için bir harekât planladı. Plan, Rusları sürpriz bir karşı taarruzla mağlup etmeye dayanıyordu.
Enver Paşa’nın torunu Osman Mayatepek’e göre, bu harekat tamamen bir “vatan müdafaası” idi ve kaçınılmazdı. Mayatepek, 3. Ordu Komutanı Hasan İzzet Paşa’nın, Kasım 1914’te Köprüköy ve Azap muharebelerinde Rusları yenmesine rağmen onları takip etmek yerine orduyu geri çekmesinin büyük bir hata olduğunu iddia ediyor. Ona göre, bu takip gerçekleşseydi Sarıkamış Harekatı’na gerek kalmayacaktı.

Plan ve Trajik Sonuç: Allahuekber Dağları’nda Donuş
Plan, üç kolordu halindeki 3. Ordu’nun, Allahuekber Dağları’nı aşarak Rus kuvvetlerini Sarıkamış’ta kuşatması üzerine kuruluydu. Ancak, ağır kış şartları, lojistik yetersizlikler ve bazı komutanların verilen emirlere uymaması planın altını oydu.
Askerlerin çoğu yazlık üniformalıydı ve sıcaklık yer yer -30 dereceye kadar düşüyordu. Hafız Hakkı Paşa komutasındaki 10. Kolordu, verilen emirlerin aksine farklı bir istikamete yöneldi ve ağır tipiye yakalanarak büyük zayiata uğradı. Yarbay Köprülülü Şerif İlden, “Sarıkamış” adlı kitabında o anları, “Yol kenarında karların içinde çömelmiş bir asker… dişleriyle kemiriyordu. zavallı çıldırmıştı” sözleriyle tasvir ediyor.
Şehit Sayısı: 90 Bin, 78 Bin, 23 Bin mi?
Sarıkamış denilince akla gelen ilk ve en tartışmalı rakam “90 bin şehit” ifadesidir. Ancak, bu konuda farklı kaynaklar birbirinden oldukça farklı rakamlar vermektedir:
· Geleneksel ve Yaygın Anlatı: Pek çok kaynak, 60 bini donarak olmak üzere toplam 78 bin şehit verildiğini belirtir.
· Resmi Tarih ve Revizyonist Görüş: Enver Paşa’nın torunu Osman Mayatepek, 90 bin rakamının bir “yalan” olduğunu iddia eder. Ona göre bu rakam, 9. Kolordu Kurmay Başkanı Şerif Bey’in 1922’de yayınladığı hatıratında ortaya attığı ve daha sonra siyasi malzeme haline gelen bir uydurmadır. Tarihçi Murat Bardakçı da, “75 bin kişilik bir ordunun 90 bin şehit vermesinin matematiksel olarak imkansız olduğunu” vurgular.
· Alternatif Rakamlar: Bazı tarihçiler ve araştırmacılar, Rus kayıtlarına da dayanarak şehit sayısının 23 bin civarında olduğunu, toplam zayiatın (yaralı, esir, kayıp) ise en fazla 60 bin olabileceğini öne sürmektedir. Hürriyet yazarı Murat Bardakçı, ordunun mevcudunun 75 bin civarında olduğunu belirterek 90 bin şehit iddiasını sorgulamaktadır.
Olayın Farklı Kaynaklara Göre Özeti:
Görüş / Kaynak
Şehit Sayısı
Ana Vurgu
Kars İl Milli Eğitim Müdürlüğü
78 bin(60 bini donarak)
Yaşanan trajedinin boyutu ve vatan savunması
Enver Paşa’nın Torunu (Osman Mayatepek)
90 bin bir yalandır;çok daha az
Harekatın bir vatan müdafaası olduğu ve komuta hataları
Tarihçi Murat Bardakçı (Hürriyet)
90 bin matematiksel olarak imkansız
Rakamın abartılı olduğu ve harekatın iyi planlandığı
Düşünce Mektebi / Yeni Şafak Yazarı
~16 bin şehit
90 bin ifadesinin bir kara propaganda aracı olduğu
Sansür ve Sonrası: Gerçekler Yıllar Sonra Ortaya Çıktı
Harekatın başarısızlığı sonrası Enver Paşa, tarihi bir sansür uygulayarak basında konuyla ilgili hiçbir haber çıkmasına izin vermedi. Türk kamuoyu, yaşanan dramı ancak harekâta katılan Kurmay Yarbay Köprülülü Şerif (İlden)’in anılarının 1922’de Akşam Gazetesi’nde tefrika edilip “Sarıkamış” adıyla kitap olmasıyla öğrenebildi.
Günümüzde Anma ve Tarihsel Miras
Her yıl Aralık ayının son haftasında, Sarıkamış Şehitleri için anma törenleri düzenlenmektedir. Bu törenler, tarihimizin bu acı olayını hatırlamak ve kahramanlıkları saygıyla yâd etmek için bir fırsat sunar.
Sarıkamış, sadece sayılarla ifade edilemeyecek derin bir insanlık trajedisidir. Rakamlar ne olursa olsun, vatan için en zor koşullarda canlarını feda eden her bir askerin hatırası, milli hafızamızda önemli bir yer tutmaya devam edecektir.
Gündem
Bodrum ve Marmaris’te sel. Aracıyla suya kapılan kişi aranıyor
Bodrum ve Marmaris’te sel. Aracıyla suya kapılan kişi aranıyor
Tarih: 6 Şubat 2026 · Saat: 03:00

Muğla’nın Bodrum ve Marmaris ilçelerinde birkaç gündür etkili olan yoğun sağanak yağış sonrası bazı noktalar sel suları altında kaldı. Datça/Bodrum hattı ve Marmaris’in bazı mahallelerinde yollar göle dönerken, bir kişinin aracıyla sürüklendiği, arama-kurtarma ekiplerinin karadan ve denizden çalışmalarını yoğunlaştırdığı bildirildi.
Bölgede kısa süre içinde ani yükselen su seviyeleri nedeniyle sokaklar ve bazı evlerin zemin katları suyla doldu. Marmaris İçmeler başta olmak üzere ilçenin bazı noktalarında dere yataklarının taşması ve altyapı sorunları nedeniyle hasar yaşandığı, yetkililerin sorun tespiti için inceleme başlattığı bilgisi geldi.
Datça-Karaköy civarında sel anında bir sürücünün aracını kullanırken suya kapıldığı, olayın bildirilmesiyle jandarma, sahil güvenlik ve sivil arama-kurtarma ekiplerinin bölgeye sevk edildiği aktarıldı. Arama çalışmaları hem denizden hem de karadan sürdürüyor; ekiplerin güzergâh boyunca sele kapılma ihtimali olan bölgelerde aramaları yoğunlaştırdığı bildirildi.
Marmaris’te bazı yerleşimlerde dere ıslahı uygulamalarındaki hataların selin etkisini artırdığı, belediye yetkililerinin bu konuda soruşturma başlattığı ve sorumluların tespitine yönelik girişimler yapıldığı ifade edildi. Belediye yetkilileri; “Doğal afet başka, insan eliyle yapılan hatalar ayrı” ifadelerini kullandı (belediye incelemesi sürüyor).
Hasar ve müdahale:
-
Yolları kapatan çamur-kaya sürüklenmeleri, bazı araçların yolda mahsur kalmasına neden oldu; itfaiye ve belediye ekipleri araçlarda güvenli tahliye çalışması yaptı.
-
Vatandaşlara, yükselen su seviyesine dönüşen bölgelerden uzak durmaları, yetkililerin uyarılarını takip etmeleri çağrısı yapıldı. Arama-kurtarma ekipleri, sel güzergâhındaki kameraları ve ekipleri koordineli kullanıyor.
Gündem
“Asrın felaketi”nin 3. yılı: 6 Şubat 2023 depremleri
“Asrın felaketi”nin 3. yılı: 6 Şubat 2023 depremleri — Kayıplar, yaralar ve devam eden soru işaretleri
6 Şubat 2026 — 02:17

6 Şubat 2023 sabahı saat 04:17’de merkez üssü Kahramanmaraş olan iki büyük deprem Türkiye’nin güney ve güneydoğusunu vurdu; ilk sarsıntı 7.8, hemen ardından kayıt edilen büyük artçı ise 7.5–7.6 büyüklüğündeydi. Bu iki ana şok ve sayısız artçı, çok sayıda ilde yıkıma yol açtı ve izleri yıllarca sürecek insani, ekonomik ve sosyal sonuçlar bıraktı.
Bölgeye yayılan etki alanı, yüz binlerce binanın ağır hasar görmesi ve çökmesiyle sonuçlandı; OECD ve uluslararası kuruluşların değerlendirmelerine göre depremler 110.000 km²’lik bir alanı kapsayan 11 ili etkiledi ve yaklaşık 14 milyon kişiyi doğrudan etkiledi. Bölgede yüzbinlerce konut yıkıldı veya acil müdahale gerektirecek şekilde hasar aldı.
Resmi ve bağımsız kaynakların derlemelerinde ortaya çıkan tablonun insan boyutu ağır: on binlerce hayat kaybı, on binlerce yaralı ve yüz binlerce insanın evsiz kalması, bölgedeki demografik ve ekonomik dengeleri derinden sarstı. Deprem sonrası ilk aylar ve yıllarda en çok vurgulanan ihtiyaçlar; barınma, sağlık, su-kanalizasyon ve psikososyal destek oldu. Bu insani bilanço, hem uluslararası yardım taleplerini hem de uzun vadeli yeniden inşa planlarını kaçınılmaz kıldı.
Yıkım ve yeniden inşa: Nerede duruyoruz?
Resmi açıklamalar ile bağımsız raporlar arasındaki değerlendirmelere göre; hasarlı veya yıkık binaların tespiti, yıkım ve yeniden yapım süreçleri uzun sürdü. İlerleyen yıllarda yapılan harcama ve inşa taahhütlerine rağmen (hükümet projeleri ve uluslararası finansman paketleri), teslim edilen konut sayıları ve bölgesel toparlanma beklentilerin gerisinde kaldığı eleştirileri gündemde kaldı. Kritik göstergeler arasında; teslim edilen TOKİ/AFAD konut sayıları, altyapı onarım oranları ve geçici barınaktan kalıcı konuta dönüş oranları bulunuyor.
Üçüncü yılda öne çıkan başlıklar
-
Anma ve yas: Her yıl olduğu gibi 6 Şubat sabahı anma törenleri, dualar ve kayıpları anma etkinlikleri yapıldı.
-
Hukuk ve hesaplaşma talepleri: Yapı denetimi, ruhsatlandırma ve sorumluluk konularına ilişkin soruşturmalar ve davalar devam ediyor; kamusal tartışma bitmedi.
-
Toplumsal etkiler: Göç, kentleşme baskısı ve bölgesel nüfus değişimleri bazı illerde kalıcı demografik etkilere yol açtı.
Uzun vadeli risk ve hazırlık
Jeofizikçi ve afet uzmanlarının uyarıları; yalnızca hasarı onarmakla kalmayıp, kentsel dönüşüm, zemin etüdü, güçlendirme, yapı denetimi ve erken uyarı sistemlerinin etkinleştirilmesi gerektiği yönünde. Bölgedeki fay hatları ve ülke genelinde riskli yapı stoğunun tespiti, gelecekte benzer felaketlerin etkisini azaltmanın anahtarı olarak öne çıkıyor.
Gündem
ANKARA’DA 3 KATLI BİNANIN ÜST KATINDA YANGIN: 1 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
ANKARA’DA 3 KATLI BİNANIN ÜST KATINDA YANGIN: 1 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
06 Şubat 2026 | 01:30 ·

Ankara’nın Nallıhan ilçesine bağlı Beycik Köyü’nde bir evin en üst katında çıkan yangında mahsur kalan H.M. (56) yaşamını yitirdi. Olayla ilgili soruşturma başlatıldı.
-
Yangın, DHA’nın aktardığına göre 06 Şubat 2026 tarihinde saat 17:30 civarında Beycik Köyü’ndeki 3 katlı binanın en üst katında başladı.
-
Komşuların ihbarı üzerine olay yerine jandarma, itfaiye ve sağlık ekipleri sevk edildi; itfaiye ekipleri yangına müdahale ederek alevleri kontrol altına aldı.
-
Yapılan incelemede yangında mahsur kaldığı belirlenen H.M. (56) adlı kişinin cansız bedenine ulaşıldı. Ev, yangın nedeniyle kullanılmaz hale geldi.
-
Olayla ilgili Cumhuriyet savcılığı ve jandarma tarafından soruşturma başlatıldığı bildirildi. Henüz yangının çıkış nedeniyle ilgili resmi bir açıklama yapılmadı
-
Gündem2 gün önceKomşusunu 6 Parçaya Bölüp Dere Yatağına Attı
-
Gündem1 hafta önceMardin’de hastane önündeki silahlı kavganın güvenlik kamerası görüntüleri ortaya çıktı
-
Gündem1 hafta önceBaşına metal parça saplanan işçi 17,9 milyon TL tazminat kazandı
-
Gündem3 gün önceBolu’da akran zorbalığı kamerada: “Önce para istediler, sonra parka götürüp dövdüler”
-
Gündem1 gün önceİzmir’de tarımsal kalkınma kooperatiflerine operasyon: 13 gözaltı
-
Gündem7 gün önceKayıp Olarak Aranan Kadın Ağaçta Ölü Bulundu
-
Gündem4 gün önceEşinin kaldırım taşıyla darbettiği Nazlı: “Çıkarsa yarım bıraktığı işi tamamlar”
-
Gündem5 gün önceSenegalli öğrencileri taşıyan minibüs alt yola uçtu: 17 yaralı
