Gazze’de barış umudu: Mısır’da müzakere BAŞLIYOR

Yayın Tarihi: 6 Ekim 2025 — Saat: 12:00 (TSİ)
Okuma Süresi: 4 dakika

İsrail ile Hamas arasında ateşkes ve esir takası görüşmeleri, tarafların teknik ekipleri ve arabulucularının katılımıyla Mısır’da başlıyor. Görüşmelerin temel gündemi; esirlerin serbest bırakılması, İsrail güçlerinin geri çekilmesi ve Gazze’ye insani yardımın ulaştırılmasının sağlanması. ABD destekli 20 maddelik “Gazze Planı” üzerinden yürütülecek müzakerelerde tüm taraflar nihai bir anlaşma umuyor; ancak sahada saldırılar devam ediyor.

Neler oluyor?

• Müzakereler, Mısır’ın ev sahipliğinde (Şarm el-Şeyh başta olmak üzere) dolaylı formatta başlayacak; taraflar doğrudan masaya oturmayacak, arabulucular ve teknik ekipler aracılığıyla pazarlıklar yürütülecek.

• Görüşmelerin temel çerçevesini, ABD Başkanı Donald Trump’ın sunduğu 20 maddelik Gazze Planı oluşturuyor; plan, büyük ölçüde esir-takas, Filistinli mahkûmların serbest bırakılması, kademeli bir çekilme ve Gazze’ye insani/yeniden inşa yardımlarının akışı üzerine kuruluyor.

Kimler masada?

• Hamas heyeti: Hareketin Gazze’deki lideri Halil el-Hayye başkanlığındaki delegasyon Mısır’a ulaştı ve görüşmelere katılacak.

• İsrail heyeti: İsrail tarafında üst düzey müzakereci Ron Dermer gibi isimlerin bulunduğu ekip görev alıyor.

• Arabulucular/diğer aktörler: ABD’den özel temsilciler ve teknik ekipler ile Mısır arabuluculuğu ve bölgesel aktörler devrede; Trump ve ABD yetkilileri müzakereleri yakından takip ediyor

Gündemdeki kilit konular

1. Esir ve rehine takası: İlk ve öncelikli madde; taraflar kalan rehinelerin durumu ve kademeli serbest bırakma takvimi üzerinde görüşecek.

2. Ateşkesin kapsamı ve süresi: Saldırıların durdurulması, sınır/kuşatma rejiminin nasıl işleyeceği ve denetim mekanizmaları konuşulacak.

3. İsrail güçlerinin çekilmesi: Hangi bölgelerden, hangi şartlarda çekilme olacağı detaylandırılacak

4. İnsani yardım ve yeniden inşa: Gazze’ye güvenli insani erişim, malzeme giriş-çıkış kontrolleri ve yeniden yapılandırma şartları masada olacak.

Riskler ve engeller

• Müzakerelerin dolaylı yürütülmesi, sahada itidal sağlanmadan güven sağlayacak mekanizmaların kurulmasını zorlaştırabilir.

• Görüşmeler sürerken Gazze’deki bombardıman ve topçu ateşi devam ediyor; saha koşulları, tarafların güven garantileri konusunda belirsizlik yaratıyor. Bu durum anlaşma sağlansa bile uygulanmayı geciktirebilir.

Taraflardan gelen mesajlar

• ABD Başkanı Donald Trump, görüşmelerin “hızla” ilerlemesini talep ederek ilk fazın kısa sürede tamamlanabileceğini belirtti; aynı zamanda planın uygulanması için baskı yaptığı açık.

• Hamas kaynakları, esir takası ve Gazze’deki şartların iyileştirilmesi karşılığında anlaşmaya hazır olduklarını ifade etti; ancak uygulama garantileri konusunda ısrarlı.

Neden önemli?

Bu görüşmeler, neredeyse iki yıldır süren çatışmada kalıcı bir dönüm noktası olabilir: hem insani şartların iyileşmesine hem de bölgesel istikrara katkı sağlayabilecek bir ilk adım niteliğinde. Ancak nihai sonucun, sahadaki şiddetin azalması ve tarafların güvenlik-uygulama mekanizmalarında uzlaşmasına bağlı olduğu açık.

İzlemeniz gerekenler

• Müzakerelerin ilk duyurulan takvimi ve esir-takasla ilgili somut adımlar.

• Şartlı ateşkesin sahada uygulanıp uygulanmadığına ilişkin bağımsız doğrulamalar.

• Bölge aktörlerinin (Mısır, ABD, bölge ülkeleri) anlaşmanın uygulanması için vereceği güvence ve mekanizmalar.