Daha fazla hava durumu tahmini: 15 günlük hava durumu İstanbul
Bizimle İletişimde Kalın

Sağlık

Yaşlandığınızı Gösteren 4 Tuhaf İşaret: Detaylı İnceleme

Yayımlandı

üzerinde

Açıklama:
Yaşlanma belirtileri arasında belki de hiç düşünmediğiniz tuhaf işaretler var! Makalemizde, zaman algısından hafıza kaybına, cilt ve saç değişiminden enerji düşüşüne kadar 4 şaşırtıcı işareti detaylıca inceliyoruz. Sağlıklı yaşlanma için ipuçlarını keşfedin.

Giriş

Yaş almak, yaşamın kaçınılmaz bir gerçeğidir. Fakat, zamanla vücudunuzun size gönderdiği bazı işaretler diğerlerine göre daha dikkat çekici olabilir. Geleneksel yaşlanma belirtilerinin ötesinde, günlük yaşamınızda fark etmeyip “tuhaf” ya da alışılmadık gelen bazı işaretlerle karşılaşmanız mümkün. Peki, bu işaretler nelerdir ve neden önemlidir? İşte, yaşlanma sürecinizi yakından tanımlayan 4 tuhaf işaret ve bu değişikliklerle başa çıkmanın yolları.

1. Zaman Algısındaki Değişiklik

Zaman Neden Daha Hızlı Geçiyor Gibi Geliyor?

Birçoğumuz gençken zamanın yavaş aktığını, her anı doya doya yaşadığımızı hissederken, yaşlandıkça dakikaların, saatlerin adeta uçup gittiğini fark edebiliriz. Bilimsel araştırmalar, beynin bilgi işleme hızında yaşa bağlı yavaşlamaların, zaman algımızı etkileyebileceğini ortaya koyuyor.

Neden Olabilir?
Yaşlanma süreci, beynin bazı bölgelerinde sinir hücrelerinin azalmasına ve sinaptik iletişimin yavaşlamasına neden olur. Bu durum, zaman kavramını algılayış biçimimizde de değişikliklere yol açar.

Neler Yapılabilir?

Düzenli zihin egzersizleri (bulmaca çözmek, satranç oynamak, yeni dil öğrenmek)

Meditasyon ve farkındalık çalışmaları

Yeni deneyimlere açık olmak (yeni hobiler edinmek)

Bu adımlar, zihinsel esnekliğinizi artırarak zamanın nasıl aktığını daha bilinçli bir şekilde hissetmenize katkı sağlayabilir.

2. Hafıza Kaybı ve Artan Unutkanlık

Unutkanlık Sadece Yaşlanmanın Bir Parçası mı?

Yaşlandıkça hafıza kaybı, çoğu kişinin karşılaştığı bir durumdur. Ancak bu durum, sıradan unutkanlığın ötesinde zaman zaman “tuhaf” ve şaşırtıcı şekillerde kendini gösterebilir.

Tuhaf İşaretler:

Ani İsim Bozuklukları: Eskiden tanıdığınız bir ismi bir anda hatırlayamamak.

Rutin İşlemlerde Karışıklık: Sürekli tekrar eden günlük işleri yaparken bile küçük karışıklıklar yaşamak.

Detayların Unutulması: Özellikle yakın geçmişte yaşanan olayların detaylarını kaybetmek.

Arka Plan:

Beynin öğrenme ve hafıza merkezlerinde yaşa bağlı bazı dejeneratif değişiklikler meydana gelebilir. Bu durum, başlangıç aşamasında normal kabul edilebilecek hafif unutkanlıkların ötesine geçerek yaşam kalitesini etkileyen sorunlara dönüşebilir.

Önleyici Yaklaşımlar:

Beyin Egzersizleri: Düzenli hafıza oyunları, kitap okuma ve öğrenmeye devam etmek.

Sağlıklı Beslenme: Omega-3 yağ asitleri, antioksidanlar ve dengeli vitamin alımı.

Fiziksel Aktivite: Düzenli egzersiz, beynin kan akışını artırarak hafıza fonksiyonlarını destekler.

3. Cilt ve Saç Değişimlerinde Beklenmedik Dönüşümler

Cildinizde ve Saçınızda Neler Oluyor?

Cilt ve saç, yaşlanma belirtilerinin en görünür olanlarıdır. Fakat bazı tuhaf işaretler, bu değişimlerin ötesinde fark edilebilir detaylar sunar.

Kırışıklıkların ve İnce Çizgilerin Oluşumu:
Kolayca fark edilebilen klasik yaşlanma belirtileri olmakla beraber, bazı insanlar için bu değişiklikler beklenmedik derecede belirginleşir.

Saç Rengi ve Yoğunluğundaki Ani Değişimler:
Genetik faktörlerin yanı sıra, metabolizmanızdaki değişiklikler saç renginizde oluşan açılmalara ve seyrelmelere neden olabilir.

Tuhaf Bir Nokta: Bazı bireylerde, saçın tamamının tek seferde beyazlaması nadiren de olsa gözlemlenebilir.

Cilt Elastikiyetindeki Azalma ve Lekeler:
Güneşin zararlı etkileri, cildin elastikiyetini azaltarak ani leke ve renk değişimlerine neden olabilir.

Öneriler:

Güneş Koruyucu Ürünler: Cilt bakım rutininize mutlaka ekleyin.

Anti-Aging Kremler: Kolajen ve elastin üretimini destekleyen ürünler kullanın.

Düzenli Cilt Bakımı: Profesyonel cilt bakımı seansları, cildinizin sağlıklı kalmasına yardımcı olabilir.

4. Enerji Seviyesindeki Düşüş ve Alışılmadık Yorgunluk Hissi

Neden Her Şey Eskisi Gibi Enerjik Değil?

Gençlik yıllarında günlük aktiviteler kolaylıkla üstesinden gelinirken, yaşlanma sürecinde enerji seviyeleri ciddi anlamda düşebilir. Bu durum, sıradan bir yorgunluk hissinin ötesinde “tuhaf” bir yorgunluk deneyimine dönüşebilir.

Beklenmedik Yorgunluk Belirtileri:

Fiziksel Yorgunluk: Sabah uyanır uyanmaz veya gün içerisinde ani yorgunluk atakları.

Zihinsel Durgunluk: Günün belli saatlerinde odaklanma ve motivasyon kaybı.

Uyku Düzeni Bozuklukları: Uyandıktan sonra tam olarak dinlenemediğinizi hissetmek veya uyku kalitesinin düşmesi.

Yaşlanmanın Etkileri:
Hücresel enerji üretiminde yaşla birlikte düşüş meydana gelir. Mitokondrilerdeki verimlilik azalırken, genel canlılık da etkilenebilir.

İpuçları:

Düzenli Egzersiz: Hafif aerobik aktiviteler (yürüyüş, yüzme) kan dolaşımını hızlandırır.

Dengeli Beslenme: Antioksidan açısından zengin gıdalar, enerji seviyelerinin korunmasına yardımcı olur.

Uyku Hijyeni: Düzenli ve kaliteli uyku, hem zihinsel hem de fiziksel sağlığı destekler.

Sonuç

Yaşlanma, kaçınılmaz bir süreçtir ve her bireyin yaşamında iz bırakan benzersiz belirtileri vardır. Zaman algısında hızlanma, hafıza kaybı, cilt ve saç değişimleri ve enerji seviyesindeki düşüş gibi tuhaf işaretler, vücudunuzun ve zihninizin geçirdiği evrimin birer göstergesidir. Ancak, bu belirtileri fark etmek yalnızca bir uyarı niteliğinde değildir; aynı zamanda sağlıklı yaşam alışkanlıklarını benimsemeniz için bir fırsattır.

Sağlıklı yaşlanma için önerilerimiz:

Düzenli Egzersiz: Hem bedeni hem de zihni aktif tutar.

Beyin Egzersizleri: Hafızayı canlı tutmak ve zihinsel fonksiyonları geliştirmek açısından önemlidir.

Beslenme: Antioksidan ve vitamin açısından zengin beslenme, vücudunuzu korur.

Cilt Bakımı: Güneş koruyucular ve anti-aging ürünler, cildinizin sağlıklı kalmasına destek sağlar.

Unutmayın, her yaşın ayrı güzellikleri ve zorlukları vardır. Yaşlanmanın her belirtisini bir sorun olarak görmek yerine, bu işaretleri yaşam kalitenizi artırmak için birer rehber olarak kabul etmek daha doğru bir yaklaşım olacaktır.

Ek İpuçları ve Kaynaklar

Düzenli Sağlık Kontrolleri: Doktor ziyaretlerinizi aksatmayın; erken teşhis, ilerlemesini önlemeye yardımcı olur.

Zihin ve Beden Dengesi: Yoga, meditasyon ve sosyal aktiviteler, yaşlanmanın getirdiği stresle başa çıkmada etkilidir.

Yeni Deneyimlere Açık Olun: Hobi edinmek ve öğrenmeye devam etmek, yaşlanmanın olumsuz etkilerini minimuma indirir.

Bu makale, yaşlanmanın getirdiği tuhaf işaretleri fark ederek yaşam kalitenizi nasıl artırabileceğinizi anlatmayı amaçlamaktadır. Yaşlanmanın kaçınılmaz olduğunu kabul etmek yerine, her yeni günün getirdiği fırsatları değerlendirerek daha sağlıklı, daha bilinçli bir yaşam sürebilirsiniz.

Okuyucularımız için Son Not:

Yaşlanmanın her aşamasında kendinizi yenileyebileceğinizi unutmayın. Sağlıklı yaşam, doğru beslenme, düzenli egzersiz, aktif sosyal yaşam ve zihinsel uyarım ile mümkündür. Kendi bedeninizi dinleyin, değişimleri fark edin ve kendinize iyi bakın

Okumaya Devam Et
Yorum yapmak için tıklayın

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Sağlık

Doktor Didem: Eksi 30 Derecede, 1,5 Metre Karda Yatan Hastalara Ulaşan Sağlık Kahramanı

Yayımlandı

üzerinde

Doktor Didem: Eksi 30 Derecede, 1,5 Metre Karda Yatan Hastalara Ulaşan Sağlık Kahramanı

29 Ocak 2026 – 14:30

DHA

Van’ın Çaldıran ilçesinde, Türkiye’nin kayıtlara geçen en düşük sıcaklığının ölçüldüğü bu topraklarda, genç bir doktor ve ekibi, kar kalınlığının 1,5 metreyi bulduğu yollarda yürüyerek, evlerinde mahsur kalan hastalara şifa taşıyor.

VAN – Hava sıcaklığının zaman zaman eksi 30 derecenin altına düştüğü, kar kalınlığının yer yer bir insan boyunu aştığı Van’ın Çaldıran ilçesinde, “Evde Sağlık Hizmeti” ekibi adeta bir insanlık dersi veriyor. Araçların çıkamadığı yolları yürüyerek aşan ekip, ulaşılması zor mezralarda yaşayan ve hastaneye gidemeyen yaşlı ve kronik hastaların kapısını çalıyor. Bu zorlu görevin ön saflarında ise 25 yaşındaki Pratisyen Dr. Didem Durgun bulunuyor.

· Kim?: Çaldıran Devlet Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri Birim Sorumlusu Dr. Didem Durgun (25) ve ekibi.
· Ne Yapıyor?: Karla kaplı, ulaşımın neredeyse imkansız olduğu mezralara yürüyerek ulaşıp, evinde mahsur kalan hastaları muayene ediyor, tedavilerini düzenliyor.
· Nerede?: Türkiye’nin en soğuk ilçelerinden biri olan Van’ın Çaldıran ilçesi ve civar köy/mezralar.
· Ne Zaman?: Haftanın 5 günü düzenli olarak bu hizmet veriliyor. Son ziyaret, 29 Ocak 2026 tarihinde gerçekleşti.
· Önemli Detaylar: Kar kalınlığı 1,5 metreyi buluyor. Ekip, bazen araçtan inip 500 metre yürümek zorunda kalıyor. Bölgede 180 hasta düzenli olarak takip ediliyor.

Bir İnsanlık Görevi: Eksi 30 Derecede 35 Kilometrelik Yolculuk

Hikaye, ilçe merkezine 35 kilometre uzaklıktaki Tekindere Mahallesi’ne bağlı Kandil mezrasında yaşayan iki hasta için çıktıkları yola dayanıyor. KOAH ve kalp yetmezliği hastası Çavreş Dağ (65) ile kalp yetmezliği bulunan Sait Canünver (88), ağır kış şartları nedeniyle sağlık kuruluşlarına ulaşamıyordu. Dr. Didem Durgun ve ekibi, araçların ilerleyemediği noktada yollarına yürüyerek devam etti. Kar ayakkabıları ve kalın kıyafetlerle, dondurucu soğuğa meydan okuyarak hastaların evine ulaştılar.

Dr. Durgun, “Türkiye’nin en zorlu coğrafyalarından birinde görev yapıyoruz. Evde Sağlık Hizmetleri doktoruyum. Zorlu kış şartlarında yatağa bağımlı, yaşlı ve kronik hastalığı bulunan hastalarımızı evlerinde ziyaret ederek, gerekli sağlık taramalarını yapıyoruz. Gerekli durumlarda uzman doktorlarımızla online olarak hastalarımızı birlikte değerlendiriyoruz” dedi.

“Bazen 500 Metre Karda Yürüyoruz”

Çaldıran’da kar sadece bir engel değil, aynı zamanda günlük bir mücadele alanı. Dr. Durgun, yaşadıkları zorlukları şu sözlerle anlatıyor: “Aracımız her evin önüne gidemiyor. Bu nedenle bazen 300-500 metre karda yürüyerek hastalarımızı ziyaret ediyoruz. Karlı günlerde yolda kaldığımız da oluyor. Yol açıldıktan sonra hastalarımıza ulaşabiliyoruz.”

Ekibin karşılaştığı tek zorluk hava koşulları değil. Dr. Durgun, “Bazen gittiğimiz mahalle ve mezralarda sokak köpeklerinin saldırılarına maruz kalabiliyoruz. Bu nedenle hasta yakınlarıyla önceden iletişime geçiyoruz” ifadelerini kullanıyor.

180 Hastanın Umudu: “Memleketime Hizmet Etmek Gurur Verici”

Dr. Didem Durgun, mezun olduktan sonra ilk görev yeri olan memleketi Van’da çalışmaktan büyük mutluluk duyuyor. Kendi hemşerilerine hizmet etmenin gururunu yaşadığını belirten Durgun, “Hastaneye ulaşamayan hastalarımıza ulaşıp, onlara sağlık hizmeti sunmak bizi de mutlu ediyor” diyor.

Çaldıran Devlet Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri Birimi olarak, ilçeye bağlı 105 mahalle ve mezrada yaşayan, çoğunluğu 65 yaş üstü 180 hastaya düzenli olarak hizmet götürdüklerini aktaran Durgun, her gün bir güzergah belirleyerek hastaları tek tek ziyaret ettiklerini, gerekirse ambulansla hastaneye sevk işlemlerini de organize ettiklerini sözlerine ekliyor.

 “Allah Sizden Razı Olsun”: Hasta Yakınlarının Minnettarlığı

Yapılan bu fedakar hizmet, hasta ve hasta yakınlarının yürekten duaları ve teşekkürleriyle karşılık buluyor. Kalp yetmezliği hastası Sait Canünver’in oğlu Hanifi Cangünver, “Bu zorlu kış şartlarında, kar kış demeden babamın kapısını çalan, onun sağlığıyla ilgilenen tüm sağlık çalışanlarına minnettarız. Allah onlardan razı olsun” diyerek hislerini ifade etti.

Dr. Didem Durgun ve ekibinin hikayesi, sadece bir sağlık hizmetinin ötesinde, insan sevgisinin, mesleki sadakatin ve dayanışmanın Türkiye’nin en ücra köşelerinde bile nasıl hayat bulduğunun canlı bir kanıtı olarak hafızalara kazınıyor.

Okumaya Devam Et

Magazin

Sosyal medya fenomenlerine tepki: “Peynir ve süt paylaşımları yanlış, bilimsel gerçeklerden uzak”

Yayımlandı

üzerinde

Sosyal medya fenomenlerine tepki: “Peynir ve süt paylaşımları yanlış, bilimsel gerçeklerden uzak”

FatihDoganMedya – Haber | 28 Ocak 2026, 11:37

Son dönemde sosyal medyada yayılan peynir ve ambalajlı süt ürünleri paylaşımlarına Ulusal Süt Konseyi Araştırma ve Danışma Kurulu’ndan sert tepki geldi. Kurul başkanı, bazı fenomenlerin etiketler üzerinden yaptığı yorumların tüketiciyi yanlış yönlendirdiğini ve “kamuoyunda bilgi kirliliği” yarattığını vurguladı.

“Etkileşim kaygısı bilgi kirliliğine dönüştü”

Ulusal Süt Konseyi (USK) temsilcileri, özellikle ambalajlı ürünlerin içindekiler kısmında yer alan katkı maddeleriyle ilgili sosyal medya paylaşımlarının, mevzuatta kullanımına izin verilen katkıları “zararlı” gibi gösterdiğini belirtti. Kurul yetkilileri, gıda güvenliğinin risk analizleri ve bilimsel veriler ışığında değerlendirildiğini, bu tür iddiaların dayanağı olmadığını söyledi. Tüketicilere ise ilk adım olarak etiket okumaları çağrısı yapıldı.

Üretici ve sektör temsilcilerinin endişesi

Sektör paydaşları ve bazı üretici dernekleri de sosyal medyada yayılan iddiaların haksız rekabete ve tüketicide gereksiz paniğe yol açtığını ifade ediyor. Üreticiler, mevzuata uygun üretim yapan ambalajlı ürünlerin üretim, depolama ve dağıtım zincirinde sıkı denetimlere tabi olduğunu hatırlatarak, asılsız iddiaların markalara ve tedarik zincirine zarar verdiğini belirtiyor

USK açıklamasında, Türk Gıda Kodeksi’nde izin verilen katkı maddelerinin hangi amaçla ve hangi miktarda kullanılacağının açıkça düzenlendiği hatırlatıldı. Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı’nın denetimleri ile uygunsuz üretim yapan işletmelerin tespit edildiğinde kamuoyuyla paylaşıldığı, dolayısıyla tek tek iddiaların mevzuat ve denetim mekanizmaları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Uzmanlar, sosyal medya gönderilerinin teknik detayı atlayıp yalnızca korku dili kullanmasının tüketicinin sağlıklı karar vermesini zorlaştırdığını söylüyor.

Tüketici ne yapmalı?

  • Ürünü satın almadan önce içindekiler ve besin değerleri tablosunu kontrol edin.

  • Şüpheli bulduğunuz bir durum varsa ürünü üretici hattına veya Tarım ve Orman İl/İlçe Müdürlüğü’ne bildirin.

  • Sosyal medyada paylaşılan iddiaları tek başına doğru kabul etmeyin; resmi kurum açıklamalarını ve bağımsız denetim sonuçlarını gözden geçirin.

Türkiye’de zaman zaman peynir ve süt üretiminde uygunsuz uygulamalar tespit edilebiliyor; bu tür tespitler resmi denetimler sonucunda ilan ediliyor. Ancak uzmanlar, istisnai vakalardan yola çıkarak tüm ambalajlı ürünleri “sağlıksız” ya da “sahte” gibi genellemelerle yaftalamanın yanlış olduğu uyarısında bulunuyo

Okumaya Devam Et

Sağlık

Anne Sütüne Kadar Sızan Görünmez Tehlike: Mikroplastikler İnsan Sağlığını Nasıl Tehdit Ediyor?

Yayımlandı

üzerinde

Anne Sütüne Kadar Sızan Görünmez Tehlike: Mikroplastikler İnsan Sağlığını Nasıl Tehdit Ediyor?

Tarih: 25.12.2025 Saat: 10:00 Okuma Süresi: 4 dk


“Mikroplastik artık bir çevre değil, doğrudan bir sağlık sorunu.” Çevre Yönetimi Uzmanı Sara Sajedi

Bilim insanları tarafından yeni yapılan araştırmalar, mikroplastiklerin anne sütü de dahil olmak üzere soframıza gelen pek çok temel gıdada bulunduğunu ortaya koyuyor. Dünya genelinde hızla yayılan bu kirlilik, sadece çevre için değil, doğrudan insan sağlığı için de kritik bir tehdit haline gelmiş durumda.

Mikroplastikler Doğal Gıdalarımıza Nasıl Sızıyor?

Bilim dünyasını sarsan araştırmalar, plastiğin hayatımıza ne denli nüfuz ettiğini gözler önüne seriyor. Anne sütü, plasenta ve insan kanında dahi tespit edilen mikroplastikler, artık sadece denizlerin ve toprağın değil, insan vücudunun da bir parçası haline gelmiş durumda.

Bu küçük partiküller gıdalara birden fazla yoldan bulaşıyor. Tarım yapılan topraklar, plastik atıklarla ve sentetik giysilerden yayılan liflerle kirleniyor. Plymouth Üniversitesi’nde yapılan bir çalışma, mikroplastiklerin, bitkilerin köklerindeki koruyucu bariyeri aşarak turp gibi sebzelerin yenilebilir kısımlarına kadar ulaştığını kanıtladı. Benzer şekilde, havada uçuşan mikroplastikler, hayvan yemlerine ve açıkta duran gıdalara karışabiliyor.

· Süt ve Süt Ürünleri: Araştırmalar, mikroplastiklerin süt ve süt ürünlerine, hayvan yeminden, sağım ekipmanlarından veya işleme süreçlerinden bulaşabileceğini gösteriyor. Özellikle uzun süre olgunlaştırılan peynirlerde, su kaybı nedeniyle bu partiküllerin konsantrasyonu daha da artıyor.
· Şişelenmiş Su: Concordia Üniversitesi araştırmasına göre, düzenli olarak şişelenmiş su tüketen bir kişi, musluk suyu içen birine kıyasla yılda 90 bin adet daha fazla mikroplastik partiküle maruz kalıyor.
· Deniz Ürünleri: Özellikle midye ve istiridye gibi kabuklu deniz canlıları, suyu filtreleyerek beslenmeleri nedeniyle yüksek miktarda mikroplastik biriktirebiliyor.

Gıdalardaki Mikroplastik Kaynakları
•Sebze ve Meyveler: Kirli toprak ve sulama suyu yoluyla.
•Süt ve Peynir: Hayvan yemi, ekipman ve işleme sırasında.
•İçme Suyu: Plastik şişe ve dağıtım borularından.
•Deniz Mahsülleri: Kirli deniz suyundan.
•Paketli Gıdalar: Plastik ambalaj temasından.

Günlük Hayatta Mikroplastiklere Maruz Kalma Yollarımız

Mikroplastiklere maruziyetimiz sadece yediklerimizle sınırlı değil. Yapılan son çalışmalar, insanların zamanlarının ortalama %90’ını geçirdiği kapalı mekanlarda bile ciddi risk altında olduğunu ortaya koydu. Halı, perdeler, sentetik kumaşlı mobilyalar ve plastik içeren tüm eşyalar, zamanla aşınıp havaya mikroskobik plastik parçacıklar salıyor.

Bu durum özellikle otomobil kabinlerinde daha tehlikeli boyutlara ulaşıyor. Küçük ve kapalı bir alan olan araç içi, plastikten yapılmış torpido, direksiyon, koltuk kumaşları gibi birçok parçanın güneş ışığı ve sürtünmeyle parçalanması sonucu, ev ortamına kıyasla 4 kat daha yoğun mikroplastik partikül barındırabiliyor. Araç kullanırken veya seyahat ederken farkında olmadan bu partikülleri soluyoruz.

Soluduğumuz Hava: Fransa’da yapılan bir araştırma, yetişkin bir bireyin sadece kapalı mekanlardan günde 68 bin adet mikroplastik partikül soluyabileceğini öngörüyor. Bu partiküller akciğerlerin derinliklerine kadar ulaşabiliyor.

Tenimize Temas Edenler: Cilt bakım ürünlerindeki mikroboncuklar (yasaklanmış olsa da bazı ürünlerde hala bulunabiliyor) ve sentetik giysiler de temas yoluyla vücuda girebilen mikroplastik kaynakları arasında gösteriliyor.

Mikroplastikler Hangi Hastalıklara Yol Açabilir?

Mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkileri henüz tam olarak anlaşılamamış olsa da, mevcut bilimsel bulgular endişe verici bir tablo çiziyor. Bu küçük parçacıklar, fiziksel varlıklarının yanı sıra, üzerlerine yapışan ağır metaller, kalıcı organik kirleticiler ve plastiğe esneklik kazandırmak için eklenen ftalatlar, Bisfenol A (BPA) gibi hormon sistemini bozucu kimyasallar da taşıyabiliyor.

Araştırmalar, mikroplastiklerin vücutta şu potansiyel hasarlara yol açabileceğini gösteriyor:

· Kronik İltihaplanma ve Oksidatif Stres: Vücut, yabancı bir madde olarak gördüğü plastik parçacıklarla savaşmak için sürekli bir iltihabi reaksiyon başlatabilir. Bu durum, zamanla hücrelere zarar verebilir.
· Kalp-Damar Hastalıkları: Mart 2024’te yayınlanan bir araştırma, şah damar dokusunda mikroplastik bulunan bireylerin, bulunmayanlara kıyasla gelecek üç yıl içinde kalp krizi, felç geçirme veya ölüm riskinin 2 kat daha fazla olduğunu ortaya koydu.
· Hormonal (Endokrin) Bozukluklar: Taşıdıkları kimyasallar nedeniyle üreme sağlığını olumsuz etkileyebilir, doğurganlık sorunlarına ve gelişimsel bozukluklara zemin hazırlayabilir.
· Bağırsak Mikrobiyotasında Değişim: Bağırsaktaki faydalı bakteri dengesini bozarak iltihabi bağırsak hastalıkları gibi sorunlarla ilişkilendirilebilir. Hatta bağırsak-beyin ekseni üzerinden depresyon riskini artırabileceğine dair bulgular mevcut.
· Nörotoksik Etki: Hayvan çalışmaları, nanoplastiklerin kan-beyin bariyerini aşarak beyin dokusuna yerleşebildiğini ve nöronlarda hasara yol açabildiğini göstermiştir.

Bilim İnsanları ve Uzmanlardan Çağrı: Acilen Harekete Geçilmeli

Konuyla ilgili çalışmalar yürüten bilim insanları, durumun aciliyetine dikkat çekiyor. Concordia Üniversitesi’nden Sara Sajedi, “Bu artık bir çevre değil, doğrudan bir sağlık sorunu” diyerek plastik kullanımının azaltılması çağrısında bulunuyor. Uzmanlar, tek kullanımlık plastik şişelere yönelik daha katı yasal düzenlemeler yapılması, üreticilerin ürünlerinin tüm yaşam döngüsünden sorumlu tutulması ve tüketicilerin bilgilendirilmesi için zorunlu etiketleme sisteminin getirilmesi gerektiğini savunuyor.

Tüketiciler olarak, maruziyetimizi azaltmak için bireysel olarak atabileceğimiz adımlar şunlar olabilir:

1. Cam ve Paslanmaz Çelik Alternatiflere Yönelin

· Su taşımak ve saklamak için cam şişe veya matara kullanın.
· Yiyecekleri saklamak için cam veya seramik kapları tercih edin.
· Çay, kahve gibi sıcak içecekler için tek kullanımlık plastik bardaklardan kaçının.

2. Ev ve Araç İçi Havanızı İyileştirin

· Evinizi düzenli olarak havalandırın.
· Mümkün olduğunca doğal liflerden (pamuk, yün, keten) yapılmış tekstil ürünleri (perde, döşeme, giysi) kullanın.
· HEPA filtreli bir hava temizleyici kullanmayı değerlendirin.

3. Alışveriş Alışkanlıklarınızı Gözden Geçirin

· Pazara file veya bez torba ile gidin.
· Meyve ve sebzelerin plastik ambalajlı olanlarını tercih etmeyin.
· Şişelenmiş su tüketimini mümkün olduğunca azaltın, musluk suyu için kaliteli bir filtre kullanın.

4. Gıda Hazırlama ve Saklama Koşullarına Dikkat Edin

· Plastik ambalajlı gıdaları, özellikle ısıtırken veya pişirirken ambalajından çıkarın. Isı, plastikten gıdaya kimyasal geçişini hızlandırır.
· Mümkünse taze, işlenmemiş ve yerel ürünleri tercih edin.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar