Magazin
Prof. Dr. Türkçapar: Neden bize iyi gelmeyen kişileri ve durumları seçeriz?
Birçok kişi çoğu zaman kendisine zarar veren kişilerle arkadaşlığını devam ettirir veya iyi gelmeyen durum ve kişileri seçebilir. Peki bunun asıl nedeni ne? Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Hakan Türkçapar, yazdı.
Neden hep beni aldatan insanlarla birlikte oluyorum? Neden bana zarar veren kişilerle arkadaşlığı sürdürüyorum? Niye beni tüketen bu işyerini bırakamıyorum?
Tanıdık geldi mi? Bu soruları ya bizzat kendimizden ya da bazen tanıdığımız bir insandan duymuş olabiliriz. Bazen, dışarıdan bakıldığında bize zarar verdiği çok açık olan bir kişiyle ilişkiyi sürdürmeyi seçeriz.İster arkadaşlık, ister romantik ilişki, ister iş ortamı olsun… Zarar gördüğümüzü, içten içe fark ettiğimiz halde o ilişkide veya durumda kalmaya devam edebiliriz. Böyle durumlarda bazılarımız bir süre sonra durumu değerlendirip kendisine uygun olmayan ve zarar veren duruma bir son verebilirken bazılarımız ise o durumda kalmaya devam edebilir. Kimi insanlar yaşadıkları zararı görerek o durumdan kurtulup bir daha aynı duruma düşmemeyi başarırken, kimilerimizde bir süre tekrar benzer bir durum, benzer bir ilişki içinde bulabilir kendisini. Neden acaba bazı insanlar bu şekilde sanki onları çeken gizli bir güç varmışçasına kendisine zarar verecek kişileri ve durumları tekrar tekrar seçer ve orada kalmaya devam ederler?
BOZUK PUSULA: KENDİMİZ İÇİN İYİ OLMAYANI NEDEN SEÇİYORUZ
Hepimize tanıdık gelen bu durumu “uyumsuz durum seçimi” olarak adlandıran Amsterdam Üniversitesi’nden iki araştırmacı Renée Visser ve Arnoud Arntz , günümüz psikolojisindeki en yaygın yaklaşımlardan olan bilişsel davranışçı perspektiften “neden bazı insanlar, çoğu kişinin kolayca kaçındığı tehlikeli durumları seçmeye devam ediyor?” sorusunun cevabını irdelemişler.
“Bozuk pusula: neden bazı insanlar kendileri için iyi olamayan durumları seçer?” başlıklı bu yazının rehberliğinde, zaman zaman hepimizi şaşırtan bu durum nasıl açıklanabilir, buna birlikte yakından bakalım:
UYUMSUZ DURUM SEÇİMİ NEDİR?
“Uyumsuz durum seçimi” kavramı romantik eş seçimi, arkadaşlar, yaşanacak çevre, sosyal medya ortamları, dijital ortamlar, eğitim ve işyeri seçimi gibi yaşamın birçok alanını kapsıyor. “Uyumsuz” derken, o durumda bulunmanın kişinin duygusal ve bedensel acı çekme olasılığını artıran, hatta yeni travmalar yaşama olasılığının daha yüksek olduğu durumları kastediyorlar.
Örneğin çocukluklarında istismar yaşamış kişilerin yetişkinlikte de benzer özellikler taşıyan istismarcı eşlerle ilişkiye girmesi, travma geçmişi olan kişilerin riskli meslekleri, benzer riskli etkinlikleri veya ortamları seçmesi ya da baskıcı bir aile ortamında büyüyen kişinin yine bu değerlere benzer değerleri olan eşler seçmesi gibi. Bu tercihlerin hepsi de bir yandan kişinin kendi mutluluğunu yok etme pahasına yapılır. Tabii ki burada gerçekten psikolojik bir sorun olduğunu söyleyebilmemiz için önemli detay var: söz konusu kişinin gerçekten başka seçeneği olmasına rağmen kendisine zarar veren ortam veya kişiyi tercih etmesi gerekiyor: Dış zorunluluklar, baskılar veya çaresizlik nedeniyle yapılan tercihler bu kategoriye girmiyor.
Peki, insan neden bile bile kendine zarar verdiği çok net olan seçimler yapar?
İşte bu soruya cevap verebilmek için öne sürülen dört açıklama…
NEDEN BÖYLE DAVRANIRIZ?
1. Geçmişteki Travmaları Çözme Girişimi
İlk kurama göre, insanlar geçmişte yaşadıkları olumsuz yaşantılara benzer durumları yeniden yaşayarak o travmaları “onarma” ya da kontrol altına alma girişiminde bulunurlar. Örneğin; çocukluğunda sevgi ve onay görmemiş bir kişi, duygusal olarak mesafeli eşlerle ilişkiye girip, onları değiştirme ve onlardan sevgi ve onay alma umudunu taşıyabilir. Bu, bir nevi kendi kendine verilen terapi girişimi gibi- ama ortam terapi ortamı gibi güvenli bir ortam ve karşıdaki kişide bir terapist olmadığı için genellikle aynı travmaları yeniden yaşanır ve sonuç maalesef hüsran olur.
2. Alışkanlık ve Tanıdık Olanın Çekiciliği İkinci kurama göre, insanlar bilinmeyen durumlardan çok, bilinen durumları tercih ederler – bilinen durumlar zararlı olsa bile. Psikolojide “maruz kalma etkisi” olarak bilinen bu durum, bireylerin kendilerine aşina gelen, tanıdık uyaranları olumlu değerlendirme ve onlara yaklaşma eğilimiyle açıklanıyor. Çocukluğunda sürekli olumsuz deneyimler yaşamış kişiler, bu tür ortamları olması gereken “normal” olarak algılayabilir ve bilinmezliğin yarattığı kaygıdan kaçmak için bu tür kişileri, ilişkileri ve durumları seçmeye devam edebilir.
3. Tutarlı Kalma İsteği
Üçüncü kuram, insanların kendi benlik algılarıyla tutarlı seçimler yapma eğiliminde oldukları fikrini temel alıyor. Düşük benlik saygısı olan birisi, kendisini “değersiz” görüyorsa, sadece ve sadece bu yerleşik inancı korumak adına bu algıyla uyumlu durumları seçebilir. Bir nevi “ben bu kadar iyiyi hak etmiyorum” düşüncesiyle hareket eder. Ayrıca, çocukluktan kalma değer yargıları da bu durumu etkiler. Örneğin; nesiller boyu doktor olan bir ailede büyüyen çocuğun, hiç istemese de tıp okumayı “zorunda” hissetmesi gibi.
4. Dikkat Dağıtma
Son kuram ise, uyumsuz durumları seçmenin aslında başka duygusal sorunlardan kaçış yöntemi olabileceğini öne sürer. Sorunu olan bir eşi “düzeltmeye” çalışmak, kişiye amaç verir ve böylece kendi gerçek sorunlarından uzaklaşmasını sağlar. Bir diğer etki ise, çivi çiviyi söker misali, kişinin yoğun duygular içeren riskli durumları seçerek kendi yaşadıkları daha ağır duygusal acılarından uzaklaşma çabasıdır.
ÇÖZÜM YOLLARI
Bu konuda henüz yeterli bilimsel araştırma yok, ancak terapistlerin klinik gözlemlerine dayalı olarak, başarılı tedavi süreci sonrası hastaların giderek kendileri için daha iyi olan tercihler yapmaya başardıkları yönünde fikirleri var. Bu da psikolojik tedavilerin “bozuk pusula” sorununu azaltmakta veya ortadan kaldırmakta bir umut olabileceğini gösteriyor.
Araştırmacılar, bu alanda daha fazla sistematik çalışmalar yapılması gerektiğini vurguluyor. Kişilerin önyargılarını azaltmaya dönük kontrollü psikoterapi çalışmaları, uzun dönemde kazanımların kalıcılığını saptamaya dönük çalışmalar bu konuda fikir verebilir. Ayrıca, bu döngüyü kırıp sağlıklı tercihler yapmayı başaran insanları incelemek de bu konuda önemli ipuçları verebilir.
Sonuçta, kendi kendimize kurduğumuz bu tuzakları anlamak, sadece psikolojik sağlığımız ve bireysel iyileşme için değil, genel olarak ilişki ağımızın olumlu yönde değişimi için de önemli. Çünkü bazen yaşam ve insanlarla aramızdaki en büyük engelimiz, kendi “bozuk pusulamız” olabilir.
Aslı Bekiroğlu’nun Sağlık Mücadelesinde Yeni Perde: 9’uncu Ameliyat Kapıda
· Yayın Tarihi: 07.08.2026, 11:14
· Okuma Süresi: 2 dakika
FatihDoğanMedya Haber Merkezi
Ünlü oyuncu Aslı Bekiroğlu’nun kabusu bitmiyor. Basit bir miyom ameliyatı sonrası yaşadığı talihsizlikle gündeme gelen ve iki kez ölümden dönen 30 yaşındaki oyuncu, dokuzuncu kez bıçak altına yatacağını duyurdu. Bu kez umut dolu bir paylaşımla sevenlerine seslenen Bekiroğlu’nun sağlık mücadelesinde geldiği son nokta ve yaşadığı zorlu sürecin perde arkasını sizler için derledik.
Miyom Ameliyatı Kabusa Döndü
Her şey, Aslı Bekiroğlu’nun rahmindeki miyomu aldırmak için girdiği basit bir operasyonla başladı. Ancak bu operasyon, Bekiroğlu’nun hayatında uzun soluklu bir sağlık krizinin fitilini ateşledi. Ameliyat sırasında yanlışlıkla bağırsağı 7 santimetre kesilen oyuncu，bu talihsiz hatanın ardından peş peşe ameliyatlar geçirmek zorunda kaldı. İlk operasyondan bir hafta sonra bağırsağındaki kesik nedeniyle tekrar ameliyat masasına yatan Bekiroğlu, ardından oluşan sızıntı ve iyileşmeyen yaralar nedeniyle sağlık kurumları arasında adeta mekik dokudu.
2 Yılda 8 Operasyon, 2 Kez Ölümden Dönüş
Geçen iki yıla tam 8 ameliyat sığdıran genç oyuncu，bu süreçte iki kez hayati tehlike atlattı. Doktorlarının “Aslı, çok zor 8-9 saatlik iki tane dev ameliyat geçirdin, ölümden döndün iki kez” uyarılarına maruz kalan Bekiroğlu，tüm bu zorluklara rağmen moralini yüksek tutmaya çalıştı. Nitekim geçtiğimiz günlerde 8’inci ameliyatını olan oyuncu, hastane odasından yaptığı paylaşıma düştüğü “Son inşallah” notuyla takipçilerine umut vermişti.
9’uncu Ameliyat ve Yeni Açıklama
Uzun süredir sağlık sorunlarıyla mücadele eden oyuncudan bu kez 9’uncu operasyon haberi geldi. Henüz netleşmemekle birlikte yeni ameliyatın, daha önce bacağından alınan kasın karın bölgesine nakledilmesi gibi onarıcı bir operasyon olması bekleniyor. Bekiroğlu’nun bu zorlu süreçte hem fiziksel hem de psikolojik olarak yıprandığı, hatta antidepresan kullanmaya başladığı biliniyor. Yaşadığı mağduriyetle ilgili hastaneye dava açtığını da duyuran oyuncunun，tedavi süreci boyunca doktor kontrolünde kalmaya devam edeceği öğrenildi.
Aslı Bekiroğlu Kimdir?
16 Kasım 1995 tarihinde İstanbul’da doğan Aslı Bekiroğlu，Bahçeşehir Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü mezunudur. 2015 yılında “Adı Mutluluk” dizisiyle oyunculuk kariyerine adım atan oyuncu，“Beni Böyle Sev”, “İkimizin Yerine”, “Gülümse Yeter”, “Yol Arkadaşım” ve “Jet Sosyete” gibi önemli yapımlarda rol aldı.
Spider-Man: Brand New Day, Gişe Rekorları Kırarak Tarihe Geçti
Tarih: 3 Ağustos 2026
· Saat: 12:40
· Okuma Süresi: 2 dakika
FatihDoğanMedya Haber Merkezi
Marvel Sinematik Evreni’nin merakla beklenen yapımı “Spider-Man: Brand New Day”, vizyona girdiği ilk dört günde dünya çapında 927 milyon dolar hasılat elde ederek adını sinema tarihine altın harflerle yazdırdı. Tom Holland’ın Peter Parker rolüyle dördüncü kez izleyici karşısına çıktığı yapım, tüm zamanların en yüksek ikinci açılış rekoruna imza attı.
927 Milyon Dolarlık Dev Açılış
Sony Pictures ve Marvel Studios ortak yapımı “Spider-Man: Brand New Day”, vizyondaki ilk dört gününde dünya genelinde 927 milyon dolarlık gişe hasılatına ulaştı. Bu rakam, filmin sinema salonlarında adeta bir deprem etkisi yarattığını gözler önüne seriyor.
ABD’de Tarihin En İyi İkinci Açılışı
Film, ABD gişesinde 335 milyon dolarlık açılış rakamı yakalayarak ülke tarihinin en iyi ikinci açılışını gerçekleştirdi. Aynı zamanda bu sonuç, Sony Pictures’ın şimdiye kadarki en yüksek açılış hasılatı olarak kayıtlara geçti.
Uluslararası Pazarda Büyük Başarı
Dağıtımcı şirketin verilerine göre film, uluslararası pazarda 73 bin 500’den fazla salonda 572 milyon dolar kazandı. Bu rakamın 121 milyon dolarlık kısmı yalnızca Çin pazarından elde edildi. Çin seyircisinin Örümcek Adam’a gösterdiği bu yoğun ilgi, filmin küresel başarısındaki en önemli etkenlerden biri oldu.
Avengers: Endgame’in Ardından İkinci Sırada
Tabloya genel olarak bakıldığında film, ilk hafta sonunda dünya genelinde 1,2 milyar doları aşan 2019 yapımı “Avengers: Endgame”in ardından tüm zamanların en büyük ikinci küresel açılışını gerçekleştirmiş oldu. Bu başarı, Örümcek Adam serisinin ve Marvel Evreni’nin ne denli güçlü bir izleyici kitlesine sahip olduğunu bir kez daha kanıtladı.
Peter Parker’ın Yeni Macerası
Tom Holland’ın canlandırdığı Peter Parker, bu filmle birlikte izleyicilere daha önce hiç görülmemiş bir macera sunuyor. “Brand New Day” (Yepyeni Bir Gün) adından da anlaşılacağı üzere, karakterin hayatında köklü değişimlere ve sürprizlere sahne oluyor. Eleştirmenlerden ve izleyicilerden gelen ilk yorumlar, filmin hem aksiyon sahneleri hem de duygusal derinliğiyle öne çıktığını gösteriyor.
Örümcek Adam’ın Gişe Gücü
Örümcek Adam karakteri, sinema tarihinin en çok hasılat yapan süper kahramanlarından biri olmayı sürdürüyor. “Brand New Day” ile birlikte serinin toplam gişe hasılatı milyarlarca dolara ulaşırken, hayranlar şimdiden sonraki film için heyecanlanmaya başladı.
Türk Sineması’nın Duayen İsmi Can Kolukısa’ya Son Veda: Cenaze Programı Belli Oldu
Yayın Tarihi: 2 Ağustos 2026. 16: 23
Okuma Süresi: 1 dakika
FatihDoğanMedya Haber Merkezi
Türk sinemasının unutulmaz yüzlerinden, tiyatro ve sinema oyuncusu Can Kolukısa, 92 yaşında hayata gözlerini yumdu. Sanatçının vefatı sevenlerini ve sanat camiasını yasa boğarken, cenaze programına ilişkin detaylar da netleşti. Usta oyuncu için yarın, sevenlerinin katılımıyla bir veda töreni düzenlenecek ve ardından ebediyete uğurlanacak.
Veda Töreni Üsküdar’da Yapılacak
Can Kolukısa için yarın saat 15.00’te İBB Şehir Tiyatroları Üsküdar Musahipzade Celâl Sahnesi’nde anma ve veda töreni gerçekleştirilecek. Törene sanatçının ailesi, yakın dostları ve sevenlerinin yoğun katılım göstermesi bekleniyor.
Cenaze Namazı Göztepe’de Kılınacak
Törenin ardından usta oyuncunun naaşı, ikindi namazını müteakip Göztepe Tütüncü Mehmet Efendi Camii’ne getirilecek. Burada kılınacak cenaze namazının sonrasında ise Can Kolukısa, Nakkaştepe Mezarlığı’nda toprağa verilecek.
‘Kapıcılar Kralı’ ve ‘Züğürt Ağa’nın Unutulmaz Oyuncusu
Sinema kariyerine 1950’li yıllarda adım atan Can Kolukısa, ‘Kapıcılar Kralı’, ‘Züğürt Ağa’ ve ‘Selamsız Bandosu’ gibi Türk sinemasının klasikleşmiş yapımlarında canlandırdığı karakterlerle hafızalara kazındı. Uzun yıllar boyunca hem tiyatro sahnelerinde hem de kamera karşısında sergilediği başarılı performanslarla izleyicinin gönlünde taht kuran sanatçının vefatı, sanat dünyasında derin üzüntü yarattı.
Acı Haber Ailesi Tarafından Duyuruldu
Usta oyuncunun vefat haberi, ailesi tarafından kamuoyuna duyuruldu. 92 yıllık yaşamında sanata ve sinemaya adanan bir ömür bırakan Kolukısa, geride unutulmaz eserler ve sayısız hayran bıraktı.
34 yıllık hasretin ardından gelen mutluluğa devlet eli: Doğan ailesi için aile danışmanlığı süreci başladı
Cinayete kurban gittiği değerlendirilen Evindar’ın cesedi aranıyor
Saros Körfezi’nin Derinliklerinde Bir Savaşçı: Tank Batığı Dalış Tutkunlarını Kendine Çekiyor
Gündem3 gün önceAhbap Derneği’ne yapılan bağışlar mercek altında
- Sanat3 gün önce
Aspendos’ta 1800 Yıllık Şifa Sembolü Gün Yüzüne Çıktı: Sağlık Tanrısı Asklepios ve Oğlu Telesphoros’un Dev Heykeli Bulundu
- Gündem3 gün önce
Ceuta’ya On Binlerce Göçmenin Akın Etmesinin Ardındaki Perde: Fas-İspanya Gerilimi ve Dezenformasyon
- Son Dakika6 gün önce
Gazeteci Tahir Sarıkaya, Cem Küçük Soruşturması Kapsamında Gözaltına Alındı
- Ekonomi3 gün önce
Rekabet Kurumu’ndan A101-Carrefour Devralmasına Koşullu Onay: 48 Mağaza Elden Çıkıyor
- Gündem5 gün önce
Novorossiysk Açıklarında Türk Mürettebatlı Gemiye Dron Saldırısı: 22 Kişi Tahliye Edildi
- Gündem6 gün önce
Malatya’da Minibüs ile TIR Çarpıştı: 3’ü Ağır 18 Yaralı
- Gündem3 gün önce
Avukat Meslektaşını Vurdu, Ağır Yaralı
