AB’den Instagram ve Facebook’a ‘Bağımlılık’ Uyarısı: DeÄŸiÅŸiklik Yapılmazsa Dev Ceza Geliyor
Tarih: 10 Temmuz 2026
Saat: 14:30
FatihDoÄŸanMedya
Avrupa BirliÄŸi, Meta’nın Instagram ve Facebook platformlarında kullanıcıları ekrana bağımlı hale getiren tasarımları deÄŸiÅŸtirmesini istedi. Åžirket, uyarılara uymaması halinde küresel cirosunun yüzde 6’sına kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilir.
BRÃœKSEL (FatihDoÄŸanMedya) – Avrupa BirliÄŸi, sosyal medya devi Meta’ya sert bir uyarıda bulundu. AB Komisyonu, Instagram ve Facebook’un kullanıcıları ekrana baÄŸlayan “bağımlılık yaratan” tasarım özelliklerini deÄŸiÅŸtirmesi gerektiÄŸini, aksi takdirde ÅŸirkete ağır para cezaları uygulanacağını açıkladı.
Komisyon’un Cuma günü duyurduÄŸu ön bulgulara göre Meta, AB’nin katı dijital kurallarını içeren Dijital Hizmetler Yasası’nı (Digital Services Act – DSA) ihlal etti. Ä°ki yıldır süren soruÅŸturma sonucunda, Facebook ve Instagram’ın özellikle genç kullanıcılar üzerinde ciddi fiziksel ve zihinsel saÄŸlık riskleri oluÅŸturduÄŸu tespit edildi.
 Hangi Özellikler Bağımlılık Yapıyor?
AB Komisyonu’nun mercek altına aldığı baÅŸlıca özellikler ÅŸunlar:
· Sonsuz Kaydırma (Infinite Scroll): Kullanıcıların akışta sürekli aşağı kaydırarak durmadan içerik tüketmesine neden olan sistem.
· Otomatik Oynatma (Autoplay): Videoların kullanıcı müdahalesi olmadan ardı ardına oynatılması.
· Kişiselleştirilmiş İçerik Önerileri: Algoritmaların kullanıcıyı ekranda tutmak için tasarlanmış öneriler sunması.
· Bildirimler (Push Notifications): Sürekli gelen uyarılarla kullanıcının dikkatinin dağılması ve uygulamaya geri dönmesinin teşvik edilmesi.
Komisyon, bu özelliklerin kullanıcıların beynini “otopilot moduna” soktuÄŸunu ve saÄŸlıksız alışkanlıklar ile kompulsif kullanıma yol açtığını vurguladı.
 Meta’nın Aldığı Önlemler Yetersiz Bulundu
Meta’nın sorunu çözmek için devreye aldığı “Genç Hesapları” (Teen Accounts) uygulaması da AB tarafından yetersiz görüldü. Komisyon’a göre:
· Zaman yönetimi araçları kolayca kapatılabiliyor ve anlamlı bir azalma sağlamıyor.
· Ebeveyn kontrolleri, etkin bir şekilde kullanılabilmek için teknik bilgi ve çaba gerektiriyor.
· Genç Hesapları’nın varsayılan ayarları kolayca atlatılabiliyor.
AB Komisyonu BaÅŸkan Yardımcısı Henna Virkkunen, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Avrupalıların fiziksel ve zihinsel saÄŸlığını korumak sosyal medya platformları için bir öncelik olmalı” dedi. Virkkunen ayrıca, “Bulgularımıza göre bu tasarım çok bağımlılık yapıcı ve deÄŸiÅŸiklik yapılması gerekiyor. Bir sonraki adım ya Meta’nın tasarımını deÄŸiÅŸtirmesi ya da uyumsuzluk kararının alınması olacak” ifadelerini kullandı.
 Meta’ya Ne Kadar Ceza Gelebilir?
Meta, AB’nin nihai kararına kadar itiraz hakkına sahip. Ancak ÅŸirketin savunması yetersiz bulunursa, küresel yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilir. Meta’nın 2025 yılı cirosu göz önüne alındığında bu rakamın milyarlarca dolar seviyesinde olması bekleniyor.
 Meta’dan Ä°lk Tepki: “Gençleri Korumak İçin Adımlar Attık”
Meta Sözcüsü Ben Walters, AB’nin ön bulgularına iliÅŸkin yaptığı açıklamada ÅŸirketin iddialara katılmadığını belirtti:
“Bu ön bulgulara katılmıyoruz. Gençleri korumak için attığımız önemli adımları doÄŸru ÅŸekilde yansıtmıyor. SoruÅŸturma baÅŸladığından bu yana, gençleri otomatik olarak koruyan ve ebeveynlere kontrol imkanı tanıyan Genç Hesapları’nı kullanıma sunduk. Ebeveynler artık Instagram’a gece eriÅŸimi engelleyebiliyor ve günlük ekran süresini sadece 15 dakika ile sınırlayabiliyor.”
Meta, AB düzenleyicileriyle yapıcı bir şekilde görüşmeye devam edeceğini de sözlerine ekledi.
 Dünya Genelinde Sosyal Medyaya Baskı Artıyor
AB’nin bu hamlesi, sosyal medya platformlarına yönelik küresel baskının bir parçası olarak deÄŸerlendiriliyor:
· Åžubat 2026’da AB, benzer gerekçelerle TikTok’a da uyarıda bulunmuÅŸtu.
· ABD’de 40’tan fazla eyalet baÅŸsavcısı Meta’ya karşı dava açtı ve toplam 1,4 trilyon dolarlık tazminat talep ediliyor.
· Nisan 2026’da AB, Meta’nın 13 yaÅŸ altı çocukların platformlara kaydolmasını engellemede yetersiz kaldığını belirtmiÅŸti.
Önümüzdeki Pazartesi günü uzmanlardan gelecek raporun, AB Komisyonu BaÅŸkanı Ursula von der Leyen’in Eylül ayında açıklaması beklenen Avrupa genelinde sosyal medya yasağı önerisine zemin hazırlaması bekleniyor.
Ne Olacak?
Meta’nın önümüzdeki aylarda AB Komisyonu’na sunacağı savunma, sürecin kaderini belirleyecek. Komisyon, nihai kararını verdikten sonra Meta’nın ya platformlarında köklü deÄŸiÅŸikliklere gitmesi ya da rekor düzeyde bir cezayla karşı karşıya kalması söz konusu.
FatihDoÄŸanMedya – Hızlı, Tarafsız, Güvenilir Haber
