NASA’ya sunulan yıllık güvenlik raporunda Artemis programının insanlı Ay’a dönüş misyonu da dahil olmak üzere, birçok uyarı niteliğinde endişeye dikkat çekiyor.
ABD’li uzay ajansının Apollo 17’den sonra ilk kez insanları Ay’a göndereceği Artemis 3 misyonunun 2027’de Ay’ın güney kutup bölgesine iniş yapması planlanıyor.
GÜVENLİK DEĞERLENDİRMESİ RAPORU
Havacılık Güvenliği Danışma Paneli (ASAP) tarafından yayımlanan yıllık rapor, NASA’nın etkileyici ilerlemeler kaydettiğini ancak hala çözülmesi gereken zorlukların bulunduğunu vurguladı.
Bu rapor, özellikle NASA’nın Ay’dan Mars’a Programı ile Alçak Dünya Yörüngesi’ndeki (LEO) Uluslararası Uzay İstasyonu operasyonlarına ilişkin önemli güvenlik gözlemlerine işaret etti.
RİSKLE İLGİLİ SORUNLAR
Eski NASA astronotu Korgeneral Susan J. Helms’in başkanlık ettiği ASAP uzmanlar paneli, NASA’nın ticari alçak Dünya yörüngesi hedeflerine geçişinde önemli risk unsurları bulunduğunu belirtiyor.
ARTEMIS PROGRAMINA DAİR ENDİŞELER
Rapor, NASA’nın derin uzay keşfi ve Mars’a yolculuk hedeflerinin büyük zorluklar ve belirsizlikler içerdiğini belirtiyor.
Raporda, “İnsanlı gezegenler arası seyahat yetenekleri ve uzay donanımlarının geliştirilmesi için en kritik adım, güvenli bir şekilde Ay’a geri dönmektir. Ay, hem bir gezegen yüzeyinde operasyon deneyimi kazanma hem de Mars benzeri aşırı koşullara sahip bir test ortamı sunuyor.” ifadeleri yer aldı.
Bununla birlikte, NASA’nın bütçe, endüstri, jeopolitik, teknik ve sağlık/tıp alanlarında büyük engellerle karşılaşacağını belirten rapor, NASA’nın hem Artemis programını yürütüp hem de alçak Dünya yörüngesindeki varlığını sürdürürken bu zorluklarla mücadele etmek zorunda kalacağını ifade ediyor.
BAŞARISIZLIK FİZİĞİ VE ORİON ISI KALKANI PROBLEMİ
ASAP, NASA’nın Aralık 2022’de gerçekleşen Artemis 1 misyonunda Orion kapsülünün Dünya’ya giriş sırasında ısı kalkanında yaşanan soyulma ve karbon kaybı sorunlarını proaktif bir şekilde araştırmaya devam ettiğini vurguluyor.
Rapora göre, NASA’nın bu başarısızlığın fiziksel nedenlerini anlamaya ve düzeltici önlemler almaya yönelik çalışmaları, gelecekteki ısı kalkanı montajlarında iyileştirmeler yapılmasını ve Artemis 2’nin 2026’daki uçuşunda mevcut ısı kalkanının kullanılmasını sağlayacak.
Ancak ASAP, bu mühendislik detaylarının ve ilgili risk değerlendirmelerinin henüz tam olarak incelenmediğini ve 2025 başlarında bu konunun özel olarak ele alınacağını belirtiyor.
ARTEMİS 3 İÇİN TEKNİK HAZIRLIK SEVİYESİ
Rapora göre, mevcut takvim ve teknik hazırlık seviyesi göz önüne alındığında, Artemis 3 görevinin kapasitesinin aşılmış olmasından büyük endişe duyuluyor.
Bu misyon pek fazla ilkleri barındırdığından dolayı çok fazla risk içeriyor.
Bilim insanları, NASA’nın kritik testlerden başarıyla geçmeden mürettebatlı uçuşları gerçekleştirmemesi gerektiğini söyledi.
Özellikle yörüngeye yakıt ulaştırma, kriyojenik yakıt ikmali ve uzun süreli uzayda depolama, İnsanlı İniş Sistemi (HLS) ile Orion’un kenetlenmesi, HLS’nin Ay’a başarılı bir şekilde inişi ve geri kalkışı gibi kritik aşamaların başarılı olması gerektiği belirtildi.
