Gündem
Mars buzundaki uzaylıların 50 milyon yıl hayatta kalabileceği keşfedildi
Mars buzundaki uzaylıların 50 milyon yıl hayatta kalabileceği keşfedildi
Tarih: 18 Ekim 2025 — Saat: 12:15 (TSİ) — Okuma süresi: 4 dakika
NASA , SPACE
NASA Goddard ve Penn State araştırmacılarının laboratuvarda yaptıkları deneyler, saf su buzunda gömülü protein parçacıklarının ve amino asitlerin Mars yüzeyindeki kozmik radyasyon altında on milyonlarca yıl korunabileceğini gösteriyor. Bu sonuç, gelecekteki Mars görevlerinde “saf buz” yataklarının öncelikli hedef olması gerektiğini öne sürüyor.

Haber detayları — ne bulundu, nasıl yapıldı?
Araştırma ekibi (lider: Alexander A. Pavlov ve çalışma arkadaşları) laboratuvarda Escherichia coli bakterilerinden elde edilen organik materyali saf su buzu ile veya Mars benzeri sedimanla karıştırarak dondurdu. Donmuş örnekler, Mars yüzeyi koşullarını taklit etmek üzere -60°F (~ -51°C) sıcaklıktaki odada gama ışını ile ışınlandı; deneyin radyasyon dozu, yüzeyde maruz kalınacak kozmik ışın etkisiyle eşdeğer olacak şekilde 20 milyon yıl simülasyonu uygulanıp ardından modelleme ile toplamda 50 milyon yıllık bir etki tahmini çıkarıldı. Saf buz örneklerinde amino asitlerin %10’unun üzerinde kısmı 50 milyon yıllık simülasyondan sağ çıkarken, sediman içeren örneklerde bozunma çok daha hızlı gerçekleşti. Araştırma sonuçları bilimsel dergi Astrobiology’de yayımlandı.
Öne çıkan bulgu: Saf su buzunda korunma çok daha iyi; sedimanla karışık buz/çeşitli mineraller organik moleküllerin radyolitik bozunmasını hızlandırıyor. Bu nedenle saf buz veya buz-ağırlıklı permafrost örnekleri, Mars’ta korunmuş organiklerin (biyobelirteçlerin) bulunması için en umut verici hedefler olabilir.
Ne anlama geliyor — uzaylılar 50 milyon yıl hayatta kaldı mı?
Buradaki kritik nokta ayrımı: çalışma canlı organizmaların 50 milyon yıl “hayatta kalabileceğini” göstermiyor; deneyler organik moleküllerin (amino asitler, protein parçacıkları gibi) çok uzun süre korunabileceğini gösteriyor. Moleküllerin korunması, geçmişte yaşam olduğuna dair izler (biyobelirteçler) bulunabileceğini gösterir — fakat bunun, güncel canlı mikroorganizmaların yüzeyde hâlen yaşadığı anlamına gelmediğini vurgulamak gerekiyor. Ayrıca laboratuvar koşulları kontrollü ve belli varsayımlara dayanıyor; gerçek Mars yüzey koşulları yerel mineralojiden, sıcaklık değişimlerinden ve diğer faktörlerden etkilenebilir.
Bilimsel sınırlamalar ve önceki çalışmalar
-
Aynı araştırma grubunun 2022 tarihli çalışması, karbonat/silikat ve tuz içeren Mars benzeri karışımlarda amino asitlerin çok daha hızlı yok olduğunu göstermişti; yani örneklerin mineral içeriği korunum süresini dramatik biçimde etkiliyor. Bu çalışma, yeni bulgunun neden şaşırtıcı olduğunu da açıklıyor.
-
Laboratuvar simülasyonları, gerçek Mars koşullarının tüm karmaşıklığını yansıtmayabilir. Örneğin derinlik, yeraltı radyasyon profili, permafrost hareketleri ve kimyasal etkileşimler sonuçları değiştirebilir. Bu nedenle bulgular “umut verici kanıt” olarak okunmalı, kesin kanıt değil.
Uzay görevleri için çıkarımlar
-
Araştırmacılar, Mars’ta yaşam (geçmiş veya güncel) arayışında rover/örnekleme hedeflerinin kaya tabanlı bölgeler yerine saf buz veya buz-ağırlıklı permafrost yataklarına öncelik vermesini öneriyor. Bu, alınacak örneklerin organik izleri koruma olasılığını artırabilir.
-
Ancak yüzeye çok yakın katmanlar hâlâ kozmik radyasyon ve peroksitler gibi bozucu süreçlerle karşılaşır; ideal hedefler, yüzeye yakın ama yeterince korunmuş, mümkünse birkaç metre altındaki buz birikintileri olabilir. Uzun mesafeli veya derin sondaj gerektirebilecek bu hedefler, görev tasarımında dikkat gerektirir
Bilim camiasının yorumu ve takip adımları
Bu sonuç, Mars’ta olası biyobelirteç arayışında stratejiyi etkileyebilecek deneysel bir ileri adım olarak değerlendiriliyor. NASA ve üniversite ekipleri, bulguları teyit etmek için farklı buz-malzeme karışımları, farklı radyasyon spektrumları ve uzun süreli deneylerle devam edeceklerini belirtiyorlar. Ayrıca gelecekteki görevlerde örnekleme ekipmanlarının (kazıyıcı, sondaj, steril koruma) bu hedeflere erişebilecek şekilde güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Kısa sonuç
-
Yeni çalışma: Saf su buzunda gömülü amino asitlerin ve protein parçalarının 50 milyon yıla yakın simüle edilmiş radyasyon maruziyeti sonrası bir kısmının korunabileceğini gösteriyor. Bu, Mars’ta korunmuş biyobelirteç arayışına umut veriyor — ancak doğrudan “uzaylıların 50 milyon yıl hayatta kaldığı” anlamına gelmiyor.
Gündem
Şırnak Cizre’de minibüs takla attı: 2 ölü, 6 yaralı
Nusaybin–Cizre güzergahında, yağışlı zeminde kontrolden çıkan minibüs şarampole yuvarlandı; yaralılar çevre hastanelere kaldırıldı.
31 Ocak 2026 — 11:16

Şırnak’ın Cizre ilçesi Yolaçan köyü mevkisinde sabah saatlerinde seyir halindeyken kontrolden çıkan bir minibüs şarampole devrildi. Kazada minibüste bulunan 8 kişiden 2’si yaşamını yitirdi, 6 kişi yaralandı. Olay yerine sevk edilen sağlık ve jandarma ekipleri müdahale etti; soruşturma başlatıldı
-
Kaza, sabah saat 07.00 civarında D-400/Nusaybin–Cizre güzergahı Yolaçan köyü mevkisinde gerçekleşti. Araç, yağış nedeniyle kayganlaşan yolda kontrolden çıkarak takla attı.
-
Kazada hayatını kaybedenlerin iki Irak uyruklu olduğu ve kimliklerinin Nabel Oahab Jasem Jasem (50) ile Ahmed Mohammed Shareef Saeed Al-Hayo (60) olarak belirlendiği bildirildi. Yaralanan 6 kişinin de Irak uyruklu olduğu aktarıldı.
-
Yaralılar ambulanslarla Cizre, İdil ve Silopi devlet hastanelerine sevk edilip tedavi altına alındı; tedavi görenlerden ikisi kurtarılamadı. Ölenlerin cenazeleri otopsi için hastane morguna götürüldü.
-
Olay yerinde jandarma ve sağlık ekipleri ile birlikte trafik ekipleri inceleme yaptı; kazayla ilgili soruşturma devam ediyor. Fotoğraflar DHA tarafından servis edildi.
-
Muhtemel sebep: ıslak/kaygan yol yüzeyi ve sürücünün kontrolü kaybetmesi. Kesin neden inceleme sonrası netleşecek.
Gündem
Hudut Kartalları Türkiye-İran sınırını 7/24 koruyor
Hudut Kartalları Türkiye-İran sınırını 7/24 koruyor
Iğdır — 31 Ocak 2026 • 09:54

Türkiye’nin Iğdır hattında görev yapan “Hudut Kartalları”, yerli ve milli savunma sistemleri ile Türkiye–İran sınırını 7 gün 24 saat izliyor; termal kameralar, elektro-optik kuleler, dron-tıkaç ve mayın arama timleriyle yasa dışı geçişlere ve kaçakçılığa karşı anbean önlem alınıyor
-
2021’den bu yana Iğdır, Ağrı, Van ve Hakkari’de sınır hattına modüler beton duvarlar, hendekler ve jiletli teller inşa edildi; önce mayın temizliği gerçekleştirildi.
-
Hudut hattı; harekete duyarlı sensörler, termal kameralar, gece görüş cihazları, elektro-optik kuleler, fotokapanlar, sismik sensörler ve insansız kara araçları ile donatıldı. Keşif-gözetleme faaliyetleri kesintisiz yürütülüyor.

-
Hava tehditlerine karşı dronsavar sistemleri, hava savunma topları ve uçaksavar kapasiteli zırhlı araçlar konuşlandırıldı; İHA/SİHA ve diğer keşif uçuşları sürüyor.
-
Milli Savunma Bakanlığı açıklamasına göre sınır hattına 203 elektro-optik kule, 43 asansörlü kule kurulumu tamamlandı; yaklaşık 380 km modüler duvar ve 553 km hendek çalışmaları yapıldı.
-
Saha faaliyetlerinde mayın ve bomba arama köpekleri, METİ (Mayın ve El Yapımı Patlayıcı Tespit ve İmha) timleri ve keskin nişancı birlikleri aktif görev yapıyor.

-
Hudut Kartalları
Iğdır Aralık ilçesi, Ağrı Dağı eteklerinde konuşlu 7’nci Hudut Bölüğü’nün sorumluluk sahasında görev yapan Hudut Kartalları, anlık uyarı ve canlı görüntü aktarımlarıyla olası geçiş noktalarını takip ediyor; kritik durumlara anında müdahale edebilen timler hazır bekliyor.
-
Konum: Iğdır (Aralık) — Ağrı Dağı etekleri.
-
Görev: Yasa dışı geçiş, kaçakçılık, terör tehdidine karşı 7/24 gözetleme.
-
Donanım: Termal kamera, elektro-optik kule, dron, dronsavar, METİ, mayın köpeği.
-
Altyapı: 380 km duvar, 553 km hendek, 203 elektro-optik kule (MSB bilgisi)

Sınırda fiziksel ve teknolojik entegrasyon, hem kaçakçılığın hem de terörist geçişlerinin tespit ve müdahale kapasitesini artırıyor. İleri gözetleme sistemleri ve yerli savunma çözümleri sahada etkinlik sağlarken, zorlu iklim ve arazi koşullarında insan unsurunu destekleyecek otomasyon ve uzaktan izleme kritik rol oynuyor.
Gündem
İzmir’de barajlar yeniden dolmaya başladı
İzmir’de barajlar yeniden dolmaya başladı
Tarih.Saat: 31.01.2026 — 11:56

İzmir — Son günlerde kent genelinde etkili olan yağışlar, uzun süredir düşük seviyelerde seyreden baraj havzalarını yeniden canlandırdı. İZSU verilerine göre Tahtalı Barajı’nda geçen ay yüzde 1’in altına düşen aktif doluluk, ocak ayı yağışlarının ardından %5,51 seviyesine yükseldi. Bereketli yağışlara rağmen genel tablo geçen yılın aynı dönemine göre hâlâ geride görünüyor.

Hangi baraj ne durumda?
DHA aracılığıyla paylaşılan İZSU verilerine göre öne çıkan rakamlar şöyle:
-
Tahtalı Barajı: %5,51 aktif doluluk.
-
Balçova Barajı: %26,54.
-
Alaçatı (Kutlu Aktaş) Barajı: %27,38.
-
Ürkmez Barajı: %11,73 (geçen yıla göre gerileme).
-
Güzelhisar Barajı: %43,37 (en yüksek doluluk).
-
Gördes Barajı: Aktif su seviyesi tespit edilmedi (sıfır kaydı).
Bu veriler İZSU’nun son ölçümlerine dayanıyor; DHA haberinde bu rakamlar İZSU verileri olarak aktarıldı.
Uzmanların ve yetkililerin uyarısı
Yetkililer artışın olumlu bir işaret olduğunu ancak tek seferlik yağışların kalıcı bir çözüm sağlamayacağını vurguluyor. Uzmanlar, su yönetiminde uzun vadeli planlama, tarımsal sulamada verimlilik artışı ve vatandaşların su tasarrufuna dikkat etmesinin gerektiğini belirtiyor.
Ne değişecek?
Kısa vadede baraj doluluklarında görülen artış kentin içme suyu ihtiyacını biraz rahatlatabilir; ancak mevsim normallerine dönülmesi ve ek yağışlar olmadan kalıcı bir düzelme beklenmiyor. İZSU ve yerel yönetimler, verilerin günlük olarak takip edildiğini ve kamuoyunu bilgilendirmeyi sürdüreceklerini açıkladı.
-
Gündem1 hafta önceSalihli’de feci trafik kazası: Kontrolden çıkan otomobil elektrik direğine çarptı; 1 ölü, 2 yaralı
-
Gündem3 gün önceMardin’de hastane önündeki silahlı kavganın güvenlik kamerası görüntüleri ortaya çıktı
-
Gündem1 hafta önceTekirdağ’da teyze cinayeti: ‘Beni yönlendirdiler’ dediği iddia edilen sanık, cesedi kolonya döküp ateşe vermiş
-
Gündem7 gün önce3 aylık Şirin Alya, bakıcısının evinde ölü bulundu
-
Gündem1 hafta önceMaltepe’de denize giren 30 yaşındaki Murat Yayla boğularak yaşamını yitirdi
-
Ekonomi1 hafta önceMilyonlarca ev sahibi ve kiracıyı ilgilendiriyor. Aidatları yönetici belirleyemeyecek
-
Sanat1 hafta önceİstanbul’da Film ve Dizi Çekimlerine Yeni Düzenleme: 2026’da Kurallar Değişti!
-
Spor1 hafta önceFenerbahçe’nin Süper Kupa sevinci Ankara’ya taştı: Kızılay’da büyük coşku
