Daha fazla hava durumu tahmini: 15 günlük hava durumu İstanbul
Bizimle İletişimde Kalın

Gündem

BU İNSANLIĞA UYARI ABD’de kuşların davranışları bilim insanlarını endişelendiriyor — nedenleri, etkileri ve alınması gereken acil önlemler

Yayımlandı

üzerinde

Tarih / Saat: 8 Ekim 2025, 08:00 (Europe/Istanbul)
Okuma süresi: 5 dakika
Yazar: Fatih Doğan / FATİHDOGANMEDYA

Bilim insanları, son yıllarda Amerika Birleşik Devletleri’nde kuşlarda gözlemlenen sıra dışı davranış değişiklikleri ve nüfus kayıplarına karşı uyarıyor. Uzun göçler, kitlesel ölümler ve alışılmışın dışındaki yerleşim/ünlü gözlemler, hem ekosistem dengesi hem de tarım ve insan sağlığı için “insanlığa uyarı” mahiyetinde görülüyor. Bu değişimlerin arkasında iklim krizi, yaşam alanı kaybı ve aşırı hava olayları gibi çoklu baskılar bulunuyor


Bilimsel bulgular ve son vaka örnekleri

  • Büyük nüfus kaybı: Kuzey Amerika’daki uzun dönemli değerlendirmeler, 1970’ten bu yana yaklaşık 2,9 milyar yetişkin kuşun kaybolduğunu gösteriyor; uzmanlar bu düşüşü “çarpıcı” olarak nitelendiriyor. Bu kayıp orman, çayır ve kıyı kuşlarını kapsıyor ve ekosistem hizmetlerinde zincirleme sıkıntılara yol açıyor.

  • Deniz kuşları ve büyük ölümler: 2024 sonlarında Pasifik’teki aşırı deniz ısınmasına bağlı olarak milyonlarca common murre (deniz guşu) kaybı raporlandı — bazı çalışmalar bölgesel popülasyonların önemli kısmının yok olduğunu tespit etti. Bu tür kitlesel ölümler, gıda zincirleri ve balıkçılık kaynakları üzerinde uzun süreli etkiler bırakıyor.

  • Göç desenlerinde ani değişimler: Radar ve canlı takip projeleri, tek gecede gözlemlenen göç sayılarında rekorlar ve göç zamanlamasında kaymalar raporladı; kuşların geleneksel zamanlamaları ve mola alanları iklim ve hava koşullarına göre değişiyor. Bu da üreme ve beslenme başarısını zayıflatıyor.

  • Yerel, anormal olaylar: Örneğin California’nın Richmond kentinde görülen “ani, patlayıcı” ölümlere benzer vakalar toplulukları ve yetkilileri alarma geçirdi; bölgesel incelemeler hâlen sürüyor ve bu tür olaylar halkın kuş sağlığına dair endişesini artırdı.


Nedenleri — bilim insanlarının işaret ettikleri ana etkenler

  1. İklim değişikliği: Erken gelen ilkbaharlar, deniz ısınmaları ve artan hava aşırılıkları kuşların besin döngüsü ve göç zamanlamasını bozuyor; besin yokluğu veya yanlış zamanda varılan habitatlar üreme başarısını düşürüyor.

  2. Yaşam alanı kaybı: Tarım, kentleşme ve altyapı projeleri kuşların yuva ve beslenme alanlarını daraltıyor.

  3. Hafif kirliliği ve gürültü: Yapay ışıklandırma ve şehir gürültüsü gece göç eden türleri ve uyku/enerji döngülerini etkiliyor.

  4. Hastalıklar ve zehirlenmeler: Yeni patojenler, pestisit kullanımı ve çevresel toksinler popülasyon baskısı oluşturuyor.

  5. İnsan kaynaklı travmalar / olaylar: Bölgesel vakalarda (ör. şüpheli atışlar veya insan kaynaklı travma iddiaları) lokal kuş ölümleri gözlemlenebiliyor; bunlar kapsamlı soruşturma gerektiriyor


İnsanlara ve ekosisteme olası etkiler

  • Tarım ve gıda güvenliği: Bazı kuş türleri zararlı böcekleri kontrol eder; bu türlerin azalması zirai zararlılara karşı doğal kontrolü zayıflatır ve pestisit kullanımını artırabilir.

  • Tozlaşma ve bitki çeşitliliği: Kuşlar, özellikle belirli bitkiler için tozlaşma veya tohum dağıtımı işlevi üstlenir; tür kayıpları bitki topluluklarını ve dolayısıyla gıda ve ilaç hammaddelerini etkileyebilir.

  • Halk sağlığı izleme göstergesi: Kuş sağlığı, çevresel sorunların erken uyarıcısıdır; büyük değişimler insan sağlığı için dolaylı alarm olabilir.


Bilim insanlarının ve yetkililerin önerdiği acil önlemler

  • Göç yolları ve dinlenme alanlarının korunması: Kritik habitatların koruma altına alınması ve restorasyonu.

  • Işık kirliliğini azaltma: Göç dönemlerinde büyük binaların ışıklarını kısmak gibi yerel uygulamalar.

  • Uzun dönemli izlemenin (radar, bantlama, citizen science) genişletilmesi: Anormalliklerin erken tespiti ve neden ilişkilerinin kurulması için veri yoğunluğu şart.

  • İklimle uyumlu koruma politikaları: Karbon emisyonlarının azaltılması ve deniz/su sıcaklık değişimlerinin etkilerinin azaltılması.

  • Topluluk farkındalığı ve yasa uygulaması: Şüpheli yerel olayların (şiddetli ölümler, bilinmeyen zehirlenmeler) derinlemesine soruşturulması ve suç teşkil eden eylemlere karşı yaptırım.


Ne yapılmalı? (Okuyucu için pratik adımlar)

  • Göç dönemlerinde dış aydınlatmayı azaltın; pencerelere kuş dostu filmler uygulayın.

  • Yerel doğa/kuş organizasyonlarına öngörülü veri ve gözlem bildirimleri yapın (fotoğraf, tarih, konum).

  • Yerel yönetimlere kritik yeşil alanların korunması için talepte bulunun.


Uzman görüşü (kısa)

Bilim insanları, mevcut verilerin “okunması gereken ciddi bir sinyal” olduğunu ve tekil olaylara bakarak panik yapılmaması gerektiğini; fakat çok sayıda farklı sinyalin bir araya gelmesinin acil politika adımlarını gerektirdiğini vurguluyor.

Gündem

Kuzey Marmara Otoyolu’nda Lastik Patlaması: Hafriyat Kamyonu Devrildi, Trafik Felç Oldu

Yayımlandı

üzerinde

Kuzey Marmara Otoyolu’nda Lastik Patlaması: Hafriyat Kamyonu Devrildi, Trafik Felç Oldu

31.01.2026 – 15:39

Kuzey Marmara Otoyolu’nda seyir halindeki bir hafriyat kamyonu, ön tekerleğinin patlaması sonucu devrildi. Kazayı yara almadan atlatan şoförün mucizesi ve oluşan yoğun trafik, havadan görüntülendi.

Kuzey Marmara Otoyolu Işıklar mevkiinde, İstanbul Havalimanı istikametinde meydana gelen kaza, saat 12.30 sıralarında yaşandı. İddialara göre, 34 ZR 7570 plakalı toprak yüklü hafriyat kamyonunun ön lastiği patladı. Sürücü, direksiyon hakimiyetini kaybedince, araç bariyerlere çarparak devrildi. Dorsesindeki hafriyat toprağı ise karşı yola savruldu.

Şoför Kazayı Yaralanmadan Atlattı

Olay yerine polis, itfaiye ve sağlık ekipleri sevk edildi. Polis ekiplerinin yardımıyla kamyondan çıkarılan şoförün sağlık durumunun iyi olduğu ve kazayı yara almadan atlattığı öğrenildi. Otoyol ekipleri, her iki yönde güvenlik önlemleri alarak trafiği kontrollü bir şekilde yönlendirdi.

Trafik Yoğunluğu Havadan Görüntülendi

Kaza nedeniyle otoyolun ilgili şeritleri kullanılamaz hale geldi. Yola dökülen hafriyat toprağının temizlenmesi ve devrilen kamyonun vinçle kaldırılması çalışmaları devam ederken, bölgede uzun araç kuyrukları oluştu. Yoğun trafik, havadan yapılan çekimlerle belgelendi.

Temizlik Çalışmaları Sürüyor

Yetkililer, yola saçılan toprağın iş makineleriyle temizlenmesinin sürdüğünü, devrilen aracın da en kısa sürede yol kenarına çekileceğini açıkladı. Sürücü ifadesinin alındığı kazayla ilgili soruşturma devam ediyor.

Okumaya Devam Et

Gündem

Ataşehir’de İş Yerinde Çıkan Büyük Yangın, Otel Tahliye Edildi

Yayımlandı

üzerinde

Ataşehir’de İş Yerinde Çıkan Büyük Yangın, Otel Tahliye Edildi

: 31.01.2026 15:04

İstanbul’un Ataşehir ilçesinde bir iş yerinde çıkan ve binanın dış cephesini saran yangın, korku dolu anlar yaşattı. Komşu binalardan bir otel acilen boşaltılırken, çok sayıda itfaiye, sağlık ve polis ekibi olay yerine sevk edildi. Yangının çıkış nedeni henüz belirlenemezken, polis soruşturma başlattı.

Alevler ve Dumanlar İçinde Kalan Bina

Olay, 31 Ocak 2026 Cuma günü, saat 13:52 sıralarında, Ataşehir’in Ferhatpaşa Mahallesi, Mareşal Fevzi Çakmak Caddesi üzerindeki bir iş yerinde meydana geldi. Henüz belirlenemeyen bir nedenle başlayan yangın, hızla binanın dış cephesine sıçradı. İhbar üzerine bölgeye çok sayıda itfaiye aracı, sağlık ekibi ve polis sevk edildi.

Yoğun Müdahale ve Güvenlik Önlemi

İtfaiye ekipleri, alevleri kontrol altına almak için yoğun bir çaba sarf ederken, yangından etkilenme ihtimaline karşı alınan en önemli önlemlerden biri, hemen yan tarafta bulunan bir otelin tamamen tahliye edilmesi oldu. Konuklar ve personel, olası bir risk yaşanmaması için hızla binadan uzaklaştırıldı. Olay yerinde oluşan yoğun duman, müdahaleyi zorlaştıran faktörler arasında yer aldı.

Soruşturma Başlatıldı

Yangının nasıl çıktığına dair inceleme başlatan polis ekipleri, nedenin belirlenmesi için çalışmalarını sürdürüyor. İtfaiye ekiplerinin müdahalesi devam ederken, bölgede trafik ve güvenlik önlemleri de artırıldı. Yangından kaynaklanan herhangi bir can kaybı veya yaralanma olup olmadığına dair resmi bir açıklama henüz yapılmadı.

Okumaya Devam Et

Gündem

Mersin’de sağanak sonrası seferberlik: Belediye ekipleri temizlik ve tahliye çalışmalarını sürdürüyor

Yayımlandı

üzerinde

Mersin’de sağanak sonrası seferberlik: Belediye ekipleri temizlik ve tahliye çalışmalarını sürdürüyor

Tarih: 31.01.2026 — Saat: 13:12

Mersin’de dün akşamdan itibaren etkili olan kuvvetli yağışın ardından; Büyükşehir ve ilçe belediyesi ekipleri, MESKİ ve çevre ekipleri selin verdiği zararları gidermek için gece boyunca su tahliye ve temizlik çalışması yaptı. Bölgedeki ev, iş yeri ve araçlarda taşkın izleri tespit edildi; mahsur kalanlar kurtarıldı ve altyapı temizliği hızla ilerliyor

Yoğun sağanak sonrası Mersin’de özellikle dere yatakları ve düşük kotlu cadde-sokaklarda su birikintileri oluştu. Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi’ne bağlı temizlik ekipleri ve MESKİ (Mersin Su ve Kanalizasyon İdaresi) personeli, dere yataklarındaki su seviyesinin yükselmesiyle oluşan taşkın noktalarında iş makineleri ve pompa ekipmanlarıyla tahliye çalışması yürüttü. Çamur, atık ve sürüklenen malzemelerin temizlenmesi için ekipler gece boyunca sahada kaldı.

DHA’nın yerel muhabirinin aktardığına göre sel ve taşkınlar nedeniyle 51 ev ve iş yeri ile 8 araç su taşkınlarından etkilenirken, 2 küçükbaş hayvan yaşamını yitirdi. Ayrıca bölgede mahsur kalan 12 kişi ekipler tarafından güvenli bölgelere taşındı. Belediye ve ilgili birimler, ulaşımın aksamaması ve vatandaşların günlük yaşamının normale döndürülmesi için yoğun mesai harcıyor.

Belediyenin çalışmaları ve uyarılar

  • Temizlik ve su tahliye ekipleri, ana arterler ve dere yatakları öncelikli olmak üzere hasar tespit ve müdahale çalışmalarını sürdürüyor.

  • Vatandaşlara, dere kenarlarından uzak durmaları, ev ve iş yeri girişlerini yüksek tutmaları ve gerektiğinde belediye hatlarıyla iletişime geçmeleri yönünde uyarılar yapıldı. (Yerel yetkililer ve ekip koordinasyonu DHA raporunda aktarıldı.)

Altyapı ve sonraki adımlar

Belediye ekipleri, taşkın sonrası yollarda ve altyapıda biriken çamurun temizlenmesi, mazgalların açılması ve geçici onarım çalışmalarına başladı. MESKİ ekipleri de dere yataklarında ve kanalizasyon hatlarında hasar tespitini sürdürerek acil müdahale planlarını devreye alıyor. Uzun vadede, riskli derelerin ıslahı ve taşkın yönetimi çalışmaları gündeme alınacak

 

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar