Daha fazla hava durumu tahmini: 15 günlük hava durumu İstanbul
Bizimle İletişimde Kalın

Sağlık

İZOLASYON VE SAĞLIK: “Çok yalnızım” diyenlerde kronik hastalık ve erken ölüm riski artıyor — Sigara benzeri zarar uyarısı

Yayımlandı

üzerinde

Tarih: 25 Eylül 2025
Saat: 03:59 (Europe/Istanbul)
Okuma süresi: 4 dakika
Yayın: FATİHDOGANMEDYA

eni araştırmalar, kronik yalnızlık ve sosyal izolasyonun erken ölüm riskini ve kalp/ilaçsal hastalık risklerini anlamlı şekilde artırdığını gösteriyor. ABD Cerrahı Genel’in raporunda “yalnızlık, günlük 15 sigaraya kadar zarar verebiliyor” benzetmesi yer alıyor; son büyük proteomik çalışma ise yalnızlığın vücutta iltihap ve bağışıklık tepkilerini etkileyen protein düzeyleriyle ilişkilendirildiğini ortaya koyuyor.

Alone in a crowd … image was intentionally softened and colors muted to all but the alone person.

Depressed Woman Sitting by Window

Elderly woman sitting alone and looking sadly outside the window


Giriş — Neler bulundu?

Araştırmalar, kendini yalnız hisseden kişilerin erken ölüm riskinin yaklaşık %26 oranında arttığını; ayrıca kronik yalnızlığın koroner kalp hastalığı riskini %29, inme riskini %32 gibi oranlarla yükselttiğine dair güçlü kanıtlar sunuyor. Bu oranlar, sosyal bağlantının sağlık üzerindeki etkisinin küçümsenemeyecek düzeyde olduğunu gösteriyor.

“Sigara etkisi” benzetmesi ne demek?

ABD Cerrahı Genel’in sosyal bağlantı raporu, sosyal bağları zayıf olan kişilerin erken ölüm riskinin artmasının, sağlığa verdiği zarar açısından günde 15 sigaraya kadar (yaklaşık bir paketin %75’i) benzeyebileceğini belirtiyor. Bu benzetme, yalnızlık ve izolasyonun toksik stres, davranış değişiklikleri ve kronik inflamasyon yoluyla zarar verdiğine dikkat çekmek için kullanılıyor. Ancak kaynaklar “tamamen eşdeğer” demekten ziyade “benzer düzeyde risk artışı” ifadelerini tercih ediyor; yani yalnızlık bir risk faktörü, ama doğrudan sigara içimiyle aynı mekanizmayı çalıştırdığı iddia edilmiyor.

Yeni biyolojik kanıtlar: kanımızda iz bırakan proteinler

2025’te yayımlanan büyük bir çalışma (UK Biobank verileri; 42.062 katılımcı) proteomik analizler yaparak yalnızlık ve sosyal izolasyonla ilişkili kan protein profillerini belirledi. Araştırma, yalnızlıkla bağlantılı bazı proteinlerin iltihap, antiviral yanıtlama ve tamamlayıcı bağışıklık sistemine bağlı yolları etkilediğini; bu proteinlerin çoğunun mortalite ve kardiyovasküler hastalık riskleriyle ilişkili olduğunu raporladı. Bazı genetik analizler (Mendelian randomizasyon) tek tek proteinler için nedensel etkileşimleri işaret etti — yani yalnızlık hislerinin biyolojik düzeyde ölçülebilir değişikliklere yol açabileceğine dair kanıtlar artıyor.

Nasıl zarar veriyor? (Olası mekanizmalar)

Uzmanlar, yalnızlığın sağlık üzerinde birkaç yolla etkili olabileceğini söylüyor:

  • Kronik stres cevabının artması → kortizol ve inflamatuar belirteçlerde YÜKSELME.

  • Sağlıksız davranışlara yönelim: daha az fiziksel aktivite, kötü beslenme, artan alkol/sigara kullanımı.

  • Bağışıklık sisteminde bozulma ve enfeksiyonlara karşı duyarlılık artışı; yeni proteomik veriler bu mekanizmayı destekliyor.

Ne kadar kesin? Nedensellik var mı?

Toplu çalışmalar güçlü ilişki gösteriyor; bazı büyük metaanalizler ve modern genetik-epidemiyolojik yöntemler belirli yollar için nedenselliğe işaret ediyor. Ancak bilim insanları tamamen doğrudan “yalnızlık kesinlikle X hastalığa yol açar” demekte temkinli: ilişkideki etkenler (sosyoekonomik durum, kronik hastalık öncesi durumlar, yaşam tarzı) karmaşık ve birbirine geçmiş durumda. Yine de kanıt istikrarlı: sosyal bağların güçlendirilmesi sağlık için koruyucu.

Bireysel ve toplumsal öneriler (Uzmanların önerileri)

  1. Sosyal bağları güçlendirin: Aile, komşuluk, gönüllülük, hobi grupları ve yerel sivil toplum kuruluşlarıyla ilişki kurmak koruyucu.

  2. Küçük adımlarla başlayın: Haftada bir kısa telefon/çay–sohbet, yürüyüş partneri veya online ilgi grubu fayda sağlar.

  3. Profesyonel destekten çekinmeyin: Uzun süreli yalnızlık, anksiyete veya depresyona yol açıyorsa psikolog/psikiyatrist desteği alın.

  4. Toplum politikaları: Yerel yönetimler ve sağlık kurumları sosyal izolasyonu tanımalı, müdahale programları (komşuluk ağları, yaşlı dostluk hizmetleri) yaygınlaştırmalı.

Ne yapılmalı? FATİHDOGANMEDYA okuyucusuna kısa çağrı

Eğer “çok yalnızım” diyorsanız veya çevrenizde yalnızlık çeken biri varsa, küçük bir adım büyük fark yaratır: arayın, davet edin, yerel bir etkinliğe götürün. Sağlık yalnızca bedensel değil, sosyal boyutuyla da korunur.

Okumaya Devam Et
Yorum yapmak için tıklayın

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Sağlık

İç organları göğüs kafesinde doğan bebek ameliyatla sağlığına kavuştu

Yayımlandı

üzerinde

İç organları göğüs kafesinde doğan bebek ameliyatla sağlığına kavuştu

Niğde / Kayseri — 07 Şubat 2026, 12:50

Niğde’de 38 haftalık doğan M.A.A. isimli erkek bebek, diyafram yırtığı (konjenital diyafram hernisi) nedeniyle karın içi organlarının göğüs boşluğunda doğması üzerine Kayseri Şehir Hastanesi’ne sevk edildi. Çocuk cerrahisi ekibinin başarılı ameliyatı ve yenidoğan yoğun bakım takibiyle bebek sağlığına kavuşup taburcu edildi.

Niğde’de 38 haftalık doğan M.A.A.’nın yapılan kontrollerinde diyafram kasında yırtık saptandı; ince bağırsak, kalın bağırsak, mide ve karaciğerin bir kısmı göğüs boşluğuna (toraks) çıkmış durumda bulundu. Acil olarak Kayseri Şehir Hastanesi’ne sevk edilen bebek, pediatrik cerrahi ekibi tarafından ameliyata alındı.

Ameliyat ve takip

Cerrahi müdahalede göğüste bulunan organlar karın boşluğuna geri alınarak diyafram kası dikildi. Operasyonun ardından yenidoğan ve pediatri birimleriyle koordineli bakım sürdürüldü; başarılı operasyonun ve üst düzey yenidoğan bakımının ardından M.A.A. taburcu edildi.

Uzmanlardan notlar

Kayseri Şehir Hastanesi Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Mustafa Erman Dörterler, diyafram hernisinin anne karnında da tespit edilebildiğini, doğan bebeklerin çoğunun solunum sıkıntısı yaşadığını ve kayıpların olabildiğini vurguladı. Ayrıca, hastanede pediatriyle sıkı iş birliğiyle ameliyat sonrası bakımın hayati önem taşıdığını belirtti.

Kayseri Şehir Hastanesi Yenidoğan Klinik Şefi Prof. Dr. Ahmet Özdemir ise merkezde 57 kuvözle 4. düzey yenidoğan yoğun bakım kapasitesi bulunduğunu, fetal ultrason ve fetal ekokardiyografi ile ön tanı koyulduğunda doğumun daha hazırlıklı gerçekleştiğini anlattı.

Bilmeniz gerekenler

  • Konjenital diyafram hernisi (diyafram yırtığı) nadir görülen bir durumdur; yaklaşık 10 bin doğumda 1 oranında rapor edilir. Risk faktörleri kesin olmamakla birlikte erken gebelik, annelik yaşı, uygunsuz ilaç kullanımı ve sigara gibi etkenler daha sık gözlenebilir.

  • Gebelik takibinin düzenli yapılması ve fetal incelemelerin zamanında olması erken teşhis ve yönlendirme açısından kritiktir.

Okumaya Devam Et

Sağlık

Sigara yasağı genişliyor: “Kırmızı hat” geliyor

Yayımlandı

üzerinde

Sigara yasağı genişliyor: “Kırmızı hat” geliyor

Tarih/Saat: 07 Şubat 2026, 11:00:

Sağlık politikalarında yeni adım: Taslak düzenlemeye göre “yarı açık” alanların bir kısmı artık kapalı alan sayılacak, bina girişlerinde en az 5 metre mesafe kuralı getirilecek; çocuk parkları ile sahil/plaj şeritleri ise “kırmızı hat” kapsamında tamamen sigarasız bölge ilan edilecek. Uygulama kapsamında sistemde kayıtlı sigara kullanıcılarına bilgilendirme SMS’i gönderilmesi planlanıyor.

Ne değişiyor?

  • Yarı açık alanların statüsü netleşiyor: Üstü açılıp kapanabilen tenteli bölümler, kış bahçeleri ve açılır-kapanır tavanlı mekânlar “kapalı alan” kapsamında değerlendirilecek; bu alanlarda tütün ürünleri kullanımı yasaklanacak.

  • 5 metre kuralı geliyor: Kamu binaları, AVM’ler ve restoranların ana giriş kapılarından itibaren en az 5 metre mesafede sigara içilmesine izin verilmeyecek. Amaç, kapı önlerinde oluşan pasif içiciliği azaltmak.

  • Kırmızı hat — çocuk parkları ve sahiller: Taslağa göre çocuk parkları “kırmızı hat” kapsamına alınarak tamamen sigarasız bölge ilan edilecek. Ayrıca bazı sahil şeritleri/plajlar pilot uygulama kapsamında sigarasız alanlar arasına katılacak.

Neden yapılıyor?

Yetkililer ve sağlık uzmanları, açık alanlarda bile çocuklar ve ailelerin pasif içiciliğe maruz kaldığını; bunun solunum yolu hastalıkları, astım ve enfeksiyon riskini artırdığını belirtiyor. Yeni düzenlemenin temel hedefi çocukları tütün dumanından korumak ve dumansız kamu alanlarını genişletmek.

Uygulama nasıl ilerleyecek?

  • Mevzuat taslağı tamamlandığında TBMM gündemine sunulması bekleniyor; yasalaşma halinde ülke genelinde denetimler sıkılaştırılacak ve cezai yaptırımlar genişletilecek.

  • Bakanlık tarafından kayıtlı sigara kullanıcılarına düzenleme hakkında SMS ile bilgilendirme yapılacağı ifade ediliyor; uygulamanın ayrıntıları ve pilot bölgeler önümüzdeki günlerde netleşecek.

Kimleri etkiler?

  • Restoran, kafe ve işletme sahipleri (yarı açık alan uygulamalarına göre düzenleme yapacak),

  • Plaj/tesis işletmecileri ve belediyeler (sahil şeritlerinin düzenlenmesi),

  • Vatandaşlar ve özellikle çocuk sahibi aileler (açık alanlarda daha geniş dumansız alan garantisi).

Okumaya Devam Et

Magazin

Ufuk Özkan’dan yoğun bakım sonrası ilk açıklama

Yayımlandı

üzerinde

Ufuk Özkan’dan yoğun bakım sonrası ilk açıklama

05.02.2026 — 14:28

t: Uzun süredir karaciğer yetmezliğiyle mücadele eden oyuncu Ufuk Özkan, geçirdiği başarılı karaciğer nakli ameliyatının ardından yoğun bakımdan çıkarak ilk duygularını paylaştı. Özkan, sevenlerine teşekkür ederken ameliyat ekibi ve donörün durumunun iyi olduğu açıklandı.

“Sizin dualarınız benim muhafızlarım oldu”

Ünlü oyuncu Ufuk Özkan, Medipol Mega Üniversite Hastanesi’nde gerçekleştirilen karaciğer nakli sonrası yoğun bakım sürecini atlattı ve gözlerini açtı. Gözünü açtıktan sonra duygularını paylaşan Özkan, “Bu kadar çok sevildiğimi düşünmüyordum. Çok dua eden oldu. Dua eden herkese ve beni sevenlere çok teşekkür ediyorum. Sizin dualarınız benim muhafızlarım oldu” ifadelerini kullandı.

Operasyon ve ekip

Operasyonu Medipol Mega Üniversite Hastanesi Organ Nakli Bölümü’nden Prof. Dr. Remzi Emiroğlu, Prof. Dr. Murat Dayangaç, Prof. Dr. Onur Yaprak ve Doç. Dr. Cenk Şimşek’ten oluşan ekip gerçekleştirdi. Ameliyatın yaklaşık 8 saat sürdüğü, hem Özkan’ın hem de donörün sağlık durumunun iyi olduğu hastane yetkilileri tarafından aktarıldı.

Tedavi geçmişi ve güncel değerlendirme

Uzun süredir karaciğer yetmezliği ile tedavi gören Özkan’ın durumu, yakın dönemde yoğun bakım takibine yükselmiş ve donör arayışı süreci gündeme gelmişti. Medipol’un daha önce paylaştığı bilgilerde hastanın klinik seyrinde dalgalanmalar olduğu, ancak nakil kararıyla sürecin hızlandığı belirtilmişti. Hastane ekibi, hem alıcı hem donörün kontrollerinin olumlu seyrettiğini açıkladı.

Sonraki adım: Basın toplantısı planlanıyor

Kamuoyunun bilgilendirilmesi amacıyla önümüzdeki günlerde ameliyatı gerçekleştiren hekimler ile Ufuk Özkan ve donörünün katılımıyla bir basın toplantısı düzenleneceği bildirildi. Hastane yetkilileri, iyileşme sürecinin dikkatle takip edileceğini ve kamuoyuna gelişmelerin şeffaf şekilde aktarılacağını belirtti.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar