Açıklaması :
Kurban Bayramı’nda kasap dışı yerlerde kıyma çekenler için 63 bin TL’ye varan idari para cezası uygulanıyor. Sağlığınızı riske atmayın, yetkili işletmeleri tercih edin!

1. Giriş: Yetkisiz Kıyma Çekme Neden Tehlikeli?

Kurban Bayramı döneminde, hayvan etlerinin hijyenik ortamlarda işlenmesi ve kıyma çekiminin yalnızca ruhsatlı kasap ve kesim işletmelerinde yapılması zorunludur. Sokak aralarında veya akaryakıt istasyonu gibi hijyen koşulları yetersiz ortamlarda kıyma çekimi yapanlar, halk sağlığını tehlikeye atmaktadır. Temizlik kurallarının ihmal edildiği bu tür alanlarda mikroorganizmaların ete bulaşma riski artmakta, gıda kaynaklı hastalıklar yaygınlaşabilmektedir

2. Cezai Düzenlemelerin Kaynağı ve Tutarı

2021 yılında Resmî Gazete’de yayımlanan “Kurban Hizmetlerinin Uygulanmasına Dair Tebliğ” kapsamında, kurallara uymayanlara idari para cezası uygulanmaktadır. Tebliğe göre; ruhsatı olmayan iş yerlerinde, kasap ve yağhane dışında kıyma çekimi yapanlara en az 60 bin TL ceza kesileceği belirtilmiştir . Ancak, Denetimlerde ek şartların ihlali veya farklı kanun maddelerine aykırılık durumunda ceza tutarı ağırlaştırılabiliyor; bu bağlamda birikmiş ek cezalarla 63 bin TL’ye varan tutarlar söz konusu olabilmektedir

Not: Bazı yayınlarda ceza tutarının 60 bin TL olarak ifade edilmesine rağmen, uygulamada ek prosedür ihlalleri veya ekstra madde cezaları ile birlikte toplam ceza tutarı 63 bin TL’ye veya daha yüksek rakamlara ulaşabilmektedir. Örneğin, Milliyet’te yer alan haberde, bakkal, manav, akaryakıt istasyonu gibi yetkisiz yerlerde kıyma çekenlerin 73 bin TL’ye kadar ceza ile karşılaşabileceği de vurgulanmıştır .

3. Hangi İşlemler Yasaktır?

• Kasap Dışı Ortamlar: Nalbur, berber, akaryakıt istasyonu, depo/bodrum gibi hijyen koşullarına uygun olmayan mekânlarda kıyma çekimi yapmak kesinlikle yasaktır.

• Sokak ve Açık Alanlar: Mahalle aralarında, seyyar makine ile yol kenarlarına konulan paslı kıyma makineleriyle yapılan işlem, hem sağlık riski taşır hem de cezai yaptırıma tabidir.

• Ruhsatsız Makine Kullanımı: Ruhsatı bulunmayan iş yerlerinde kurban etinin parçalanması, kıyma çekimi ve ambalajlanması yasaya aykırıdır.

Bu hususlarda ihlali tespit edilenler, “Kurban Hizmetlerinin Uygulanmasına Dair Tebliğ” ile yapılan düzenlemelere aykırılık gerekçesiyle en az 60 bin TL, ek ihlal durumlarında ise 63 bin TL’ye varan cezalara çarptırılmaktadır

4. Ceza Uygulamasını Kimler Yapıyor?

• İlgili Bakanlıklar: Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı ekipler, denetimleri yürüten birinci derece sorumlulardandır.

• Belediye Ekipleri: İl ve ilçe belediyelerinin Zabıta ve Sağlık İşleri Müdürlükleri, ihbar ve şikayetler doğrultusunda bölge denetimleri yapar.

• Kasap Odaları ve Federasyonlar: Türkiye Kasaplar, Besiciler Et ve Et Ürünleri Esnaf ve Sanatkarları Federasyonu (TKFEESF) üyesi teşkilatlar, ihbar hatlarına gelen şikayetleri ilgili birimlere iletir ve denetim talep eder .

Sorumsuzca yapılan her bir kaçak kıyma çekimine karşı, vatandaşlar “Alo 174 Gıda İhbar Hattı” üzerinden ihbarda bulunabilmektedir. Yapılan şikayet üzerine; Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl/İlçe Müdürlükleri, veteriner hekimlerin ve Zabıta ekiplerinin ortak çalışmasıyla gerekli inceleme başlatılır ve tespit edilen ihlale anında ceza kesilir .

5. İhlal Sonuçları ve Sağlık Riskleri

• Cezai Yaptırımlar: Yetkisiz kıyma çekiminin sabit idari para cezası 60 bin TL olarak belirlenmiş, ek madde ihlalleri ile birlikte 63 bin TL’ye kadar yükselebilmektedir. Günümüzde bazı işyerlerinde, ek hijyen veya altyapı eksiklikleriyle 73 bin TL’ye kadar çıktığına dair örnekler de görülmüştür .

• Halk Sağlığına Etkisi: Denetimsiz ortamlarda etin depolama, kıyma çekme ve paketleme süreçleri, salmonella, E.coli, listeria gibi hastalık yapıcı mikroorganizmaların çoğalmasına zemin hazırlayarak gıda zehirlenmelerine yol açar. Kalp-damar, böbrek ve çocuklarda bağışıklık sistemi zayıflamalarına kadar uzanan ciddi sağlık sorunları doğurabilir .

6. Doğru Uygulama Nasıl Olmalı?

1. Yetkili Kasap veya Kesimhane Tercihi: Kurbanlık etinizi ruhsatlı kasaplarda veya belediye onaylı mezbahanelerde kestirin.

2. Hijyen Şartlarına Dikkat Edin: Etinizi soğuk zincir koşullarına uygun, temiz ve dezenfekte edilmiş ortamlarda parçalatın ve kıyma çektirin.

3. Belge ve Sertifikasyon: Etin ıslak imzası olarak adlandırılan veteriner sağlık raporunu ve iş yeri ruhsatını kontrol edin.

4. Fatura ve Kayıt: Alacağınız hizmetin faturalı olmasına özen gösterin; bu sayede olası şüpheli durumları yetkili birimlere bildirmeniz daha kolay olacaktır.

Bu maddelere uyulması, hem ceza riskini ortadan kaldırır hem de aile sağlığınızı korumanıza yardımcı olur.

7. İhbar ve Şikayet Süreci

• Alo 174 Gıda İhbar Hattı: Şüpheli bir kıyma çekimi gördüğünüzde anında bu hattı arayarak ihbarda bulunabilirsiniz.

• Belediye Zabıta Müdürlüğü: Yaşadığınız il veya ilçe belediyesinin Zabıta Müdürlüğü’ne e-posta veya telefon yoluyla bildirim yapabilirsiniz.

• Kasap Odası ve Federasyon: Bölgenizdeki kasaplar odası şubesi veya Türkiye Kasaplar Federasyonu’nun resmi web sitesi üzerinden de ihbar formuna erişerek bildirimde bulunabilirsiniz.

İhbarınız üzerine, konuyla ilgili veteriner hekim, gıda mühendisi ve zabıta ekipleri hızla olay yerine intikal eder; gerekli tespit ve tutanağı tutarak idari işlem başlatır