Türkiye‘de her yıl yaklaşık 18 milyon ton gıda israf ediliyor. Bu miktar, üretilen gıdanın yaklaşık yüzde 20’sinin doğrudan çöpe gitmesi anlamına geliyor.
Kişi başı günlük su tüketimi ortalama 225 litre ancak bu miktarının da yüzde 35’i israf.
İsrafın Türkiye ekonomisine yıllık maliyeti ise 100 milyar lirayı aşıyor.
DİKKAT ÇEKEN RAPOR
Sıfır Atık Vakfı, dünya genelinde giderek derinleşen israf krizine ilişkin dikkat çeken bir rapor hazırladı.
İsrafın sadece ekonomik bir sorun değil, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve su krizinin temel nedenlerinden biri olduğuna vurgu yapıldı. Uluslararası kuruluşlarının verilerinden yararlanılan rarporun amacı, kamuoyunu bilinçli ve sorumlu tüketime davet etmek.
MİLYONLARCA EKMEK ÇÖPE GİDİYOR
Rapora göre, Türkiye’de günde 4,9 milyon ekmek çöpe atılıyor.
Sebze, meyve ve süt de en fazla israf edilen ürünler arasında yer alıyor.
Konutlarda tüketilen elektriğin yaklaşık yüzde 15’i gereksiz kullanım nedeniyle boşa harcanıyor. Bekleme modundaki cihazlar, açık unutulan aydınlatmalar ve verimsiz çalışan ısıtma/soğutma sistemleri enerji israfında başı çekiyor.
Su israfının başlıca sebepleri ise sızdıran musluklar, bilinçsiz bahçe sulamaları ve tarımsal sulamada yaygın olarak kullanılan vahşi sulama yöntemleri.
Birleşmiş Milletler tarafından belirlenen “su stresi sınırı” kişi başına yıllık bin 700 metreküp. Türkiye ise 2024 itibarıyla bin metreküpün altına düşen kişi başına düşen yıllık su miktarı ile su stresi yaşıyor.
İSRAFIN EKONOMİK MALİYETİ
Raporda, israfın ekonomik maliyetine de vurgu yapıldı.
Yıllık 100 milyar lirayı aşan mali kaynağın tarımsal üretimde verimliliği artırmak, sulama altyapılarını yenilemek, yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırmak gibi alanlarda kullanılabilecek bir bütçe olduğu vurgulandı.
