Atatürk’ün ABD Büyükelçisi ile Fransızca diyaloğundan yeni görüntüler yayımlandı
9 Kasım 2026 | 18.19 | 4 dakika okuma
Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 1930 yılında Amerikan halkına seslenmeden önce ABD Büyükelçisi Joseph C. Grew ile gerçekleştirdiği kısa Fransızca konuşma, yeni bir arşiv çalışmasıyla gündeme geldi. Tarih araştırmacısı Ali Taner Tümer, 96 yıllık görüntülerde yer alan bu bölümün ilk kez yayımlandığını açıkladı.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 11 Kasım 1930 tarihinde Ankara’daki Gazi Orman Çiftliği’nde kaydedilen tarihi görüntüleri yeniden izleyiciyle buluştu. Farklı arşivlerde bulunan film kayıtları ve döneme ait fotoğrafların birleştirilmesiyle hazırlanan çalışmada, Atatürk’ün ABD Büyükelçisi Joseph C. Grew ile Fransızca konuştuğu kısa bir bölüm dikkat çekti.
Tarih araştırmacısı Ali Taner Tümer’in katkılarıyla hazırlanan görüntüler, Kronik Doküman adlı YouTube kanalında yayımlandı. Çalışmanın en önemli ayrıntısı, Atatürk’ün Amerikan halkına hitabına başlamadan hemen önce Büyükelçi Grew ile gerçekleştirdiği ve daha önce yayımlanmadığı belirtilen diyalog oldu.
10 Kasım Atatürk’ü Anma Günü öncesinde gündeme gelen kayıtlar, Cumhuriyet’in kuruluşunun yedinci yılında gerçekleştirilen diplomatik buluşmaya ilişkin yeni ayrıntıları da izleyiciye sunuyor.
Atatürk, ABD Büyükelçisi Grew’den Fransızca söz istedi
11 Kasım 1930’da kaydedilen görüntülerde Atatürk, dönemin ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Joseph C. Grew ile Gazi Orman Çiftliği’nde bir araya geliyor.
Görüşmenin dikkat çeken anlarından biri, Amerikan halkına yönelik konuşmadan hemen önce yaşanıyor.
Büyükelçi Grew’in konuşmasını tamamlamasının ardından Atatürk, Fransızca olarak söz almak istediğini belirten kısa bir ifade kullanıyor. Türkçeye “Müsaadenizle birkaç şey söyleyebilir miyim?” şeklinde çevrilen bu ifadeye Grew, yine Fransızca olarak “Lütfen ekselansları” karşılığını veriyor.
İki isim arasındaki kısa diyaloğun ardından Atatürk, Amerikan halkına yönelik hitabına Türkçe başlıyor.
Araştırmacı Ali Taner Tümer, Atatürk’ün Büyükelçi Grew ile çiftlikte dolaşırken Fransızca konuştuğu başka görüntülerin geçmişte de yayımlandığını belirtti. Ancak Amerikan halkına hitabından hemen önce gerçekleşen bu kısa konuşmanın yeni hazırlanan çalışmayla ilk kez paylaşıldığını ifade etti.
Dolayısıyla yeni yayımlanan bölüm, Atatürk’ün Fransızca konuştuğunu gösteren ilk kayıt olma özelliği taşımıyor. Tümer’in açıklamasına göre çalışmanın yeniliği, daha önce kamuoyuna sunulmamış olan konuşma öncesi kesitin izleyiciyle buluşturulması.
Amerikan halkına demokrasi ve dostluk mesajı
Tarihi görüntüler yalnızca Fransızca diyalogdan oluşmuyor. Kayıtlarda Atatürk’ün Amerikan halkına yönelik konuşması da bulunuyor.
Cumhuriyet’in kuruluşundan yedi yıl sonra gerçekleştirilen hitapta Atatürk, Türk milletinin demokrasi anlayışına, millî egemenlik düşüncesine ve iki ülke halkı arasındaki dostluğa değiniyor.
Konuşmasında “Türk milleti tab’en demokrattır” ifadesini kullanan Atatürk, Türk toplumunun demokratik karakterini vurgularken Amerikan demokrasisine de atıfta bulunuyor.
Atatürk’ün mesajlarında iki millet arasındaki karşılıklı anlayışın geliştirilmesi önemli bir yer tutuyor. Türk ve Amerikan halklarının birbirlerine duydukları yakınlığın, geçmişten kaynaklanan yanlış düşüncelerin ve önyargıların aşılmasına katkı sağlayabileceği düşüncesini dile getiriyor.
Konuşmanın bir diğer önemli başlığını dünya barışı oluşturuyor.
Atatürk, milletler arasında sevgi ve dostluğun güçlendirilmesi gerektiğini belirtirken insanlığın geçmişin olumsuz mirasını geride bırakarak barış ve huzur içinde yaşaması yönündeki temennisini aktarıyor.
1930 yılında kaydedilen bu hitap, Cumhuriyet’in ilk yıllarında Türkiye’nin uluslararası kamuoyuna vermek istediği mesajları doğrudan Atatürk’ün sesinden aktaran tarihi belgeler arasında bulunuyor.
Tarihi görüntüler farklı arşivlerden bir araya getirildi
Yeni çalışmada kullanılan görüntülerin tamamı ilk kez keşfedilmiş değil.
Atatürk’ün ABD Büyükelçisi Joseph C. Grew ile gerçekleştirdiği görüşmeye ilişkin film kayıtlarının farklı versiyonları uzun süredir çeşitli arşivlerde bulunuyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğünün Film Mirasım platformunda, “Atatürk’ün ABD Büyükelçisi Joseph C. Grew’i Orman Çiftliği’nde Kabulü” başlığıyla 1930 tarihli sesli bir film yer alıyor.
Bakanlığın arşiv kaydına göre film 9 dakika 40 saniye uzunluğunda ve Atatürk’ün 11 Kasım 1930’daki kabulüne ilişkin görüntülerle konuşmasını içeriyor.
Söz konusu buluşmaya ait görüntülerin bir bölümü 2008 yılında da Cumhurbaşkanlığı tarafından kamuoyunun erişimine sunulmuştu.
Ali Taner Tümer’in hazırladığı yeni derlemede ise farklı kaynaklarda bulunan kayıtlar bir araya getirildi.
Tümer’in aktardığı bilgilere göre çalışmada Kültür ve Turizm Bakanlığının arşivinin yanı sıra ABD’deki Güney Karolina Üniversitesinin film koleksiyonundan da yararlanıldı. Görüntüler, dönemin gazete haberleri ve ulaşılabilen tarihi fotoğraflarla desteklendi.
Bu nedenle çalışma, daha önce bilinen bir tarihi buluşmanın farklı arşiv kayıtları üzerinden yeniden bütünleştirilmesi ve konuşmanın az bilinen bir bölümünün öne çıkarılması niteliği taşıyor.
Görüşmeye ait 6-7 tarihi fotoğraf bulundu
Görüntülerin hazırlanması sırasında yalnızca film kayıtları değil, 1930 yılına ait yazılı ve görsel kaynaklar da incelendi.
Ali Taner Tümer, araştırma kapsamında Atatürk’ün Joseph Grew ile gerçekleştirdiği buluşmaya ilişkin yaklaşık 6-7 tarihi fotoğrafa ulaşabildiklerini açıkladı.
Bununla birlikte Atatürk’ün Amerikan halkına hitap ettiği anı doğrudan gösteren ayrı bir fotoğraf tespit edemediklerini belirtti.
Tümer, o gün başka fotoğrafların da çekilmiş olabileceğini ancak bunların henüz gün yüzüne çıkmamış ya da farklı arşivlerde bulunuyor olabileceğini ifade etti.
Görüntülerde yapay zekâ ile canlandırma yapılmadığı açıklandı
Tarihi kayıtların yeniden yayımlanmasında kullanılan teknik yöntemler hakkında da bilgi veren Tümer, hazırlanan videoda yapay zekâyla yeni sahneler oluşturulmadığını söyledi.
Araştırmacının açıklamasına göre derlemede kullanılan görüntüler renklendirildi ancak orijinal görüntülerin yapısını değiştirecek bir netleştirme, yakınlaştırma veya ek canlandırma işlemi uygulanmadı.
Tümer, arşiv görüntülerine ulaşılması, kayıtların incelenmesi ve videonun hazırlanmasının farklı kaynakların ve kişilerin katkısıyla gerçekleştirildiğini de vurguladı.
Atatürk’ün 10 Kasım 1938’deki vefatının 88’inci yıl dönümü öncesinde yayımlanan çalışma, 11 Kasım 1930’daki tarihi buluşmanın görüntülerini ve Amerikan halkına verilen demokrasi, dostluk ve barış mesajlarını yeniden gündeme taşıdı.
