Gündem
Okyanusun altındaki gizem: 81 yıllık sır çözülüyor — Bilim insanları eDNA ile gerçeğe çok yakın sonuçlara ulaştı
Okyanusun altındaki gizem: 81 yıllık sır çözülüyor — Bilim insanları eDNA ile gerçeğe çok yakın sonuçlara ulaştı
FATİHDOGANMEDYA | 23 Kasım 2025 — 14:30 (Europe/Istanbul) • Okuma süresi: 4 dk
Özet: İkinci Dünya Savaşı’ndan kalma bir uçak enkazı ve kayıp mürettebatla ilgili soru işaretleri, çevresel DNA (eDNA) analizleri sayesinde yeni bir doğrultu kazandı. Uzmanlar, okyanus tabanından ve çevre sularından alınan genetik izlerin, kazazedelerin varlığına işaret edebileceğini söylüyor — ve bu yöntem DPAA, üniversiteler ile WHOI gibi kuruluşların ilgisini çekti.


DCIM100GOPROGOPR0093.JPG

Giriş — 81 yıllık soru
Pasifik’te, Saipan limanı bölgelerinde 1944’ten beri mercanların arasında gizlenen bir uçak enkazıyla ilgili soru işaretleri vardı. Enkazın etrafındaki deniz dibi ve su sütununda yıllardır kaybolmuş mürettebatın izleri aranıyor. Bu soru, son aylarda eDNA adı verilen yeni bir teknik sayesinde yeniden alevlendi.
eDNA nedir, neden bu kadar önemli?
eDNA (environmental DNA — çevresel DNA), canlı organizmaların çevreye bıraktığı kısa DNA parçacıklarının su, toprak veya tortularda saptanması esasına dayanır. Deniz ortamında, organizmaların hücreleri zamanla ayrışsa da geride kalan parçacıklar, özel laboratuvar teknikleriyle tespit edilip tür veya — daha dikkatli ve kontrollü çalışmalarda — insan kökenli DNA izlerine ulaşmaya yardımcı olabiliyor. Bu yöntem, sahada kazı yapmadan önce “nerede aranacağı” konusunda ön bilgi sağlamak açısından devrimsel sayılıyor
Saipan vakası — ne yapıldı, neler bulundu?
Araştırmacılar birkaç farklı bölgeden (sığ lagün tortuları ve daha derin su kolonları) hem su hem de sediman örnekleri topladı. Analizler, belirli lokasyonlarda beklenmedik DNA sinyalleri gösterdi — bazı örneklerde deniz canlılarıyla karışık olsa da, araştırmacılar insan kökenli olma ihtimali olan fragmanlar üzerinde yoğunlaşıyor. Bu sonuçlar, doğrudan “kesin kimlik” anlamına gelmiyor; fakat hangi enkazların öncelikli olarak kazıya açılacağı veya hangi noktalara dalış planlanacağı konusunda güçlü bir yol gösteriyor.
“eDNA bize ‘orada bir şey vardı’ işaretini veriyor; bunu somut hale getirmek için geleneksel arkeoloji ve DPAA’nın adli DNA yöntemleriyle birleştirmek şart.” — saha uzmanı (araştırmacı beyanı, yayımlanan röportajların derlemesi).
DPAA ve bilim dünyasının iş birliği
ABD Savunma Bakanlığı’na bağlı DPAA (Defense POW/MIA Accounting Agency), eski dönem kayıplarının bulunması ve tanımlanması konusunda uzun yıllardır çalışıyor. Kurum, son dönemde gelişen DNA yakalama ve analiz teknolojileriyle birlikte eDNA çalışmalarını da takip ediyor; bazı vakalarda bu teknolojiler kimliklendirme sürecini desteklediği için umut verici bulundu. WHOI, üniversiteler ve DPAA arasındaki pilot çalışmalarda eDNA yöntemleri sahada deneniyor
Bilimsel ve etik sınırlar — neye dikkat ediliyor?
Uzmanlar dikkatli: eDNA sinyallerinin kaynağını kesinleştirmek, örnek kirliliği ve çapraz-bulaşma risklerini yönetmek; ayrıca insan kökenli DNA tespit edilirse bunun etik, hukuki ve aile bilgilendirme süreçlerini dikkatle yürütmek gerekiyor. Tekniğin güçlü yanı, müdahale öncesi yön gösterici olması; zayıf yanı ise tek başına kesin sonuç üretmemesi. Bu nedenle, eDNA verileri geleneksel dalgıç arkeolojisi, tarihî kayıtlar ve adli analizlerle birlikte değerlendiriliyor.
Ne değişecek? Önümüzdeki adımlar
-
Hedefli kazılar: eDNA ile işaretli “yüksek öncelikli” noktalar derinlemesine incelenecek.
-
Adli doğrulama: Bulguya bağlı olarak DPAA ve adli genetik laboratuvarları kimliklendirme için harekete geçecek.
-
Uluslararası standartlar: UNESCO gibi kurumların eDNA protokolleri, denizlerde iz ve tür haritalaması çalışmalarını hızlandırıyor; bu da metodolojinin güvenilirliğini artıracak.
Aileler için ne anlama geliyor?
Bulunan her ipucu, bir ailenin yıllardır süren belirsizliğine çözüm getirme potansiyeli taşıyor. Ancak yetkililer, umut vaat eden sonuçların bile uzun bir adli doğrulama sürecinden geçeceğini; bu süreçte şeffaflık ve saygının öncelikli olduğunu vurguluyor.
Hazırlayan: FATİHDOGANMEDYA Haber Merkezi — tamamen özgün metindir. (Kaynaklardan derleme ve doğrulama çalışmaları yapılmıştır.)
Gündem
İBB Kültür A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı Erhan Karaal, çocuğunun gözü önünde kaçırıldı
İBB Kültür A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı Erhan Karaal, çocuğunun gözü önünde kaçırıldı.
Yayın Tarihi: 18 Haziran 2026 Güncelleme: 13.45

Olay, İstanbul Maltepe’de dün akşam saatlerinde meydana geldi. Karaal, aracına çocuğuyla binmek üzereyken kimliği belirsiz 3 kişi tarafından darp edilerek başına siyah poşet geçirilip kaçırıldı. Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlattı.
İBB yetkilisine feci saldırı: Çocuğunun gözü önünde kaçırıldı
İstanbul Maltepe’de dün akşam yaşanan olay, kentte şok etkisi yarattı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Kültür A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı Erhan Karaal, aracına çocuğuyla birlikte binmek üzereyken kimliği belirsiz 3 kişi tarafından darp edilerek kaçırıldı. Saldırganlar, Karaal’ın başına siyah bir poşet geçirerek olay yerinden uzaklaştı. Karaal’ın kaçırılma anına çocuğu ve yanındaki bir kişi tanık oldu.
Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı konuya ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Savcılık, “17 Haziran 2026 tarihinde Maltepe’de İBB Kültür A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı Erhan Karaal’ın kimliği belirsiz kişilerce kaçırıldığı bilgisine ulaşılması üzerine mağdurun bulunması ve şüphelilerin yakalanması için kolluğa gerekli talimatlar verilmiş olup soruşturmaya titizlikle devam edilmektedir” ifadelerine yer verdi.
Olayın ardından İBB cephesinden henüz resmi bir açıklama yapılmazken, güvenlik güçlerinin kaçırılma olayına karışan araç ve şüphelilerin kimliklerinin belirlenmesi için çalışmalarını sürdürdüğü öğrenildi.
Gündem
İzmir Kiraz’da İşçi Servisi Şarampole Devrildi: 1 Ölü, 1’i Ağır 10 Yaralı
İzmir Kiraz’da İşçi Servisi Şarampole Devrildi: 1 Ölü, 1’i Ağır 10 Yaralı
18.06.2026 – 12:53

İzmir’in Kiraz ilçesinde, işçileri taşıyan bir servis aracı sabah saatlerinde kontrolden çıkarak şarampole devrildi. Feci kazada araçta bulunan Gülseren Gezginer (yaşı öğrenilemedi) hayatını kaybetti, 1’i ağır 10 kişi yaralandı.
Kaza, Kiraz ilçesine bağlı Çayağzı Mahallesi Değirmendere mevkisinde saat 08.00 sıralarında meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, A.G. yönetimindeki 35 BD 184 plakalı işçi servisi, sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yolun kenarındaki şarampole yuvarlandı.
Kazayı gören çevredeki vatandaşlar, durumu hemen 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirdi. İhbar üzerine bölgeye çok sayıda sağlık, itfaiye ve jandarma ekibi sevk edildi. Sağlık görevlileri olay yerinde yaptıkları ilk kontrollerde, sürücünün eşi olduğu öğrenilen Gülseren Gezginer’in yaşamını yitirdiğini belirledi.
Kazada sürücü ile birlikte M.G., G.K., Y.K., K.A., N.K., S.K., A.Y., S.Ş. ve A.E. isimli 9 kişi daha yaralandı. Yaralılara olay yerinde ilk müdahale yapıldıktan sonra ambulanslarla çevredeki hastanelere kaldırıldı. Durumu ağır olan A.E. ise İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne sevk edildi.
Kazayla ilgili olarak jandarma ekipleri tarafından geniş çaplı inceleme başlatıldı. Yaralıların hastanedeki tedavileri devam ederken, kazanın kesin nedeni henüz belirlenemedi.
Son Dakika Gelişmeleri
Olay yerine gelen itfaiye ekipleri, devrilen araçta sıkışan olup olmadığını kontrol etti. Kazayla ilgili soruşturmanın çok yönlü olarak sürdüğü öğrenildi.
Gündem
Kastamonu’da Yıldırım Faciası! Spor Kompleksi Alev Alev Yandı
Kastamonu’da Yıldırım Faciası! Spor Kompleksi Alev Alev Yandı
Tarih: 17 Haziran 2026
Saat: 22:15 (Güncellenme)
Kastamonu’da etkili olan şiddetli sağanak yağış sırasında Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ne ait spor kompleksine yıldırım düştü. Çıkan yangın kısa sürede büyürken, itfaiye ekiplerinin müdahalesi sürüyor.
KASTAMONU – Kentte akşam saatlerinde aniden bastıran sağanak yağış hayatı olumsuz etkilerken, Kuzeykent Mahallesi’nde bulunan Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ne ait spor kompleksine yıldırım isabet etti. Yıldırımın düşmesiyle birlikte tesiste yangın çıktı.

Edinilen bilgiye göre, saat 20.00 sıralarında meydana gelen olayda, şiddetli gök gürültülü sağanak sırasında spor kompleksinin çatısına düşen yıldırım, binanın dış kaplama malzemelerini tutuşturdu. Rüzgarın da etkisiyle kısa sürede büyüyen alevler, tesisin dış cephesini ve çatısını sararak binayı adeta alev topuna çevirdi.
O sırada çevrede bulunan vatandaşlar, gökyüzünü kaplayan yoğun dumanları ve yükselen alevleri fark ederek durumu 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirdi. İhbar üzerine bölgeye Kastamonu Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü ekipleri, polis ve sağlık ekipleri sevk edildi.
İtfaiye ekipleri, spor salonunun dört bir yanını saran alevleri kontrol altına alabilmek ve yangının iç kısımlara sıçramasını önlemek adına çok yönlü müdahale başlattı. Polis ekipleri çevrede güvenlik önlemi alarak caddeyi trafiğe kapatırken, itfaiye ekiplerinin alevlere yönelik çalışmaları sürüyor.
Yangının çıktığı tesisin, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü bünyesinde cimnastik salonu olarak kullanılan çadırdan kurulu bir yapı olduğu öğrenildi. Ekiplerin yoğun çalışması sonucu yangın kontrol altına alınırken, salonun kullanılamaz hale geldiği bildirildi. Yangında can kaybı veya yaralanma yaşanıp yaşanmadığına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Yetkililer, olayla ilgili inceleme başlatıldığını ve yangının çıkış nedeninin kesin olarak belirlenmesi için çalışmaların sürdüğünü belirtti.
-
Gündem6 gün önceKocaeli’de Acı Olay: Baba Evinde Asılı Halde Ölü Bulundu, SMA’lı Oğlunun Cihazının Fişi Çekildi
-
Gündem1 hafta önceSöke’deki çifte cinayette kan donduran detay! Şüpheli eş Erkan Aslan yakalandı,
-
Magazin3 gün önceKızılcık Şerbeti’nin Işıl’ı Ece İrtem Hayatını Kaybetti!
-
Gündem4 gün önceMuğla’da KADES İhbarına Giden Polis Memuru Şehit Oldu
-
Gündem3 gün önceŞırnak’ta 13 Yaşındaki Kız Güvercinlerle İlgilenirken Balkondan Düştü: O Anlar Kamerada
-
Gündem1 hafta önceKocaeli’de Vahşet: 5 Çocuk Annesi Elif K., Sokak Ortasında Katledildi
-
Teknoloji3 gün önceBeyaz Saray’ın Yapay Zeka Ambargosu Dünyada Endişe Yarattı
-
Gündem3 gün önceMeteoroloji’den Son Dakika Uyarısı: Sıcaklıklar Hızla Yükseliyor! 3 Bölgede Sağanak Alarmı
