Libya Parlamentosu Türkiye ile Deniz Yetki Anlaşmasını Onayladı
25 Ekim 2026 | 22.06 | 4 dakika okuma
FatihDoğanMedya Haber Merkezi
Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, Türkiye ile 2019 yılında imzalanan deniz yetki alanları anlaşmasını oy birliğiyle onayladı. Parlamentonun 2020 yılında Türkiye ile siyasi ilişkilerin kesilmesine yönelik aldığı karar da iptal edildi.
Libya’da Türkiye ile ilişkiler açısından önemli bir karar alındı. Ülkenin doğusunda faaliyet gösteren Libya Temsilciler Meclisi, Türkiye ile Libya arasında 2019 yılında imzalanan Akdeniz’de Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası’nı onayladı. 20 Ekim 2026 Salı günü Bingazi’de gerçekleştirilen oturumda kabul edilen karar, doğu Libya yönetiminin anlaşmaya yönelik yıllardır sürdürdüğü itirazın sona ermesi anlamına geliyor.
Reuters’ın aktardığı bilgilere ve Libya Temsilciler Meclisinin açıklamasına göre milletvekilleri, anlaşmanın kabul edilmesi yönünde oy birliğiyle karar verdi. Aynı oturumda, Türkiye ile ilişkileri etkileyen 2020 tarihli iki parlamento kararı da yürürlükten kaldırıldı.
Parlamento, 2020 yılında Türkiye ile Libya’nın o dönemki Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında imzalanan iki mutabakatın onaylanmasını reddeden 1 sayılı kararını iptal etti. Ayrıca Türkiye ile siyasi ilişkilerin kesilmesini öngören 6 sayılı karar da oy birliğiyle kaldırıldı.
2019’da imzalanan anlaşma neyi kapsıyor?
Türkiye ile Libya arasındaki deniz yetki alanları mutabakatı, 27 Kasım 2019 tarihinde İstanbul’da imzalandı. Anlaşmanın tarafları Türkiye Cumhuriyeti ile Libya’nın o dönem uluslararası alanda tanınan Ulusal Mutabakat Hükümetiydi.
Mutabakat, Akdeniz’de iki ülkenin deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasını düzenliyor. Kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgeye ilişkin sınırların belirlenmesi, deniz tabanındaki doğal kaynakların araştırılması ve işletilmesi gibi konularla da bağlantılı bulunuyor.
Birleşmiş Milletler Antlaşmalar Koleksiyonu kayıtlarına göre mutabakat 8 Aralık 2019 tarihinde yürürlüğe girdi ve 11 Aralık 2019’da BM Sekretaryasına tescil edildi. Dolayısıyla Libya Temsilciler Meclisinin 2026 yılındaki kararı yeni bir anlaşmanın imzalanması değil, doğudaki yasama organının daha önce karşı çıktığı mevcut mutabakatı kabul etmesi niteliğini taşıyor.
Libya’daki siyasi bölünme kararın önemini artırıyor
Libya, 2011 yılında Muammer Kaddafi yönetiminin devrilmesinin ardından uzun süren siyasi ve askeri istikrarsızlık yaşadı. Ülkede zamanla Trablus merkezli batı yönetimi ile doğudaki siyasi ve askeri güçler arasında ayrı yönetim yapıları ortaya çıktı.
Türkiye, 2019 ve 2020 yıllarında Trablus merkezli Ulusal Mutabakat Hükümetini desteklerken, ülkenin doğusundaki güçlerin önemli bir bölümü Halife Hafter’in liderliğinde bu hükümete karşı konumlanmıştı. Deniz yetki alanları mutabakatı da söz konusu siyasi ayrışmanın tartışmalı başlıklarından biri olmuştu.
Reuters’a konuşan Libya milletvekili Aisha al-Tabalqi, anlaşmanın hükümlerinin ilgili komisyonlar tarafından ayrıntılı biçimde parlamentoya sunulmasının ardından onaylandığını belirtti.
Milletvekili Tarek al-Jeroushi ise anlaşmanın Libya’nın siyasi, askeri ve ekonomik ortaklıklar bakımından konumunu güçlendireceği görüşünü dile getirdi. Jeroushi, bazı ülkelerin karardan rahatsızlık duyabileceğini ancak kendileri açısından Libya’nın ulusal çıkarlarının öncelikli olduğunu ifade etti.
Halife Hafter’in oğlu Saddam Hafter de parlamento kararını memnuniyetle karşıladı. Reuters’ın aktardığı açıklamasında, mutabakatın Libya’nın Akdeniz’deki haklarını ve ekonomik çıkarlarını korumaya yardımcı olabilecek bir araç olduğunu savundu.
Türkiye’den karara destek, Yunanistan ve AB’den itiraz
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, 20 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı açıklamayla Libya Temsilciler Meclisinin kararını memnuniyetle karşıladığını duyurdu.
Bakanlık, 2019’dan beri yürürlükte bulunan mutabakatın uluslararası hukuk ve hakkaniyet ilkeleri doğrultusunda iki ülkenin karşılıklı hak ve menfaatlerini gözettiğini belirtti. Açıklamada, anlaşmanın Türkiye ile Libya arasındaki iş birliğinin derinleşmesine katkı sağlayacağı ifade edildi.
Yunanistan ise Libya parlamentosunun kararına karşı çıktı. Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, mutabakatın deniz hukukuna aykırı olduğu ve bölgedeki diğer ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiği yönündeki görüşünü yineledi. Atina yönetimi, anlaşmanın Yunan adalarının deniz yetki alanlarına ilişkin haklarını dikkate almadığını savundu.
Avrupa Birliği de 21 Ekim’de yayımladığı açıklamada parlamentonun onay kararından üzüntü duyduğunu bildirdi. AB, Türkiye-Libya mutabakatının üçüncü devletlerin egemenlik haklarını ihlal ettiği ve bu devletler bakımından hukuki sonuç doğuramayacağı yönündeki tutumunu korudu.
Ankara’nın anlaşmayı uluslararası hukuka ve hakkaniyet ilkesine uygun gördüğü, Atina ve AB’nin ise hukuki geçerliliğine itiraz ettiği bu karşıt yaklaşımlar, Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları anlaşmazlığının temelini oluşturuyor.
Doğu Akdeniz’de Yunanistan ve Mısır’ın girişimi
Türkiye ile Libya arasındaki mutabakat, deniz sınırlarına ilişkin farklı talepler nedeniyle Yunanistan, Mısır ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin itirazlarına konu oluyor. Yunanistan ile Mısır, 2020 yılında Doğu Akdeniz’de münhasır ekonomik bölge sınırlandırmasına ilişkin ayrı bir anlaşma imzalamıştı. Türkiye ise bu anlaşmaya karşı çıkmıştı.
Libya Temsilciler Meclisinin 20 Ekim’deki kararının ardından diplomatik görüşmeler de gündeme geldi. Reuters’ın 22 Ekim 2026 tarihli haberine göre Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis, Mısır ile mevcut münhasır ekonomik bölge anlaşmasının Kıbrıs yönünde doğuya doğru genişletilmesi konusunda görüşmeler yürütüldüğünü açıkladı.
Yunanistan ve Mısır dışişleri bakanları, Türkiye-Libya mutabakatına yönelik itirazlarını sürdürürken olası genişletmenin uluslararası deniz hukukuna uygun olması gerektiği görüşünü paylaştı. Reuters’ın 22 Ekim tarihli haberinde, söz konusu genişletmeye ilişkin tamamlanmış yeni bir anlaşma bildirilmiyordu.
