Trump ile Zelenski: Beyaz Saray’da Tarihi Tartışma

Washington – ABD Başkanı Donald Trump ile Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodímir Zelenski, Beyaz Saray’daki Oval Ofis’te gerçekleştirilmek istenen nadir toprak elementleri anlaşması görüşmesi sırasında tarihe geçecek boyutlarda bir tartışmaya sahne oldu. Görüşmenin amacı, üç yıllık Amerikan askeri desteğinin karşılığında Ukrayna’nın maden kaynaklarından elde edilecek gelirlerin %50’sinin ABD’ye devredilmesi ve ayrıca ABD’nin Ukrayna’ya yönelik destek beyanatının alınmasıydı. Ancak, beklenmedik bir şekilde yaşanan sert tartışma sonucunda anlaşma iptal edildi ve sonrasında düzenlenmesi planlanan ortak basın toplantısı da iptal edildi.

Gergin Görüşmenin Ayrıntıları

Toplantı, her iki ülke arasındaki ekonomik ve askeri işbirliğini pekiştirme çabaları kapsamında planlanmıştı. Ancak, Trump ve onun yanında bulunan Başkan Yardımcısı J.D. Vance, Zelenski’den beklenen minnettarlığı göstermediğini iddia ederek, sert çıkışlarda bulundu. Trump, görüşme sırasında Zelenski’ye “Tercüme Dünya Savaşı ile oynuyorsun” ifadesini kullandı ve “ABD’nin değerli Oval Ofis’ine saygısızlık ettiğini” belirterek, karşı tarafın tutumundan duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. Görüşmenin son anlarında Trump, Zelenski’ye, “Eğer bizimle pazarlık avantajını kullanıyorsan bu avantaj senin lehine değil. Barış için hazır olmadığını tespit ettim. Hazır olduğunda geri gelebilirsin” diyerek tartışmayı noktalandırdı. Bu sert sözler sonrasında Zelenski, toplantı salonunu erken terk etti.

Planlanan mineral anlaşması, Ukrayna’nın doğal kaynaklarının gelecekteki gelirlerinin önemli bir kısmının ABD’ye devredilmesini öngörüyordu. Bu anlaşma, uzun süredir devam eden askeri desteğin maddi bir karşılığı olarak da görülüyordu. Ancak, yaşanan tartışmanın ardından hem anlaşma hem de sonrasında yapılması beklenen basın toplantısı iptal edildi. Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, “ABD’nin müdahalesinin Zelenski’ye pazarlık avantajı sağlamasını istemiyorum. Barış istiyorum. Oval Ofis’e saygısızlık etti. Hazır olduğunda geri gelebilirsin” ifadeleriyle durumu özetledi.

Görüşmenin ardından dünya genelinde çeşitli tepkiler geldi. İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, “Ukrayna yalnız değil” diyerek destek mesajı verirken, Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, “Rusya agresördür, Ukrayna ise saldırıya uğramıştır” diyerek net bir duruş sergiledi. Polonya Başbakanı Donald Tusk ise, “Sevgili Zelenski, dostlar, siz asla yalnız değilsiniz” mesajı ile Ukrayna’nın yanında olduklarını belirtti. Buna karşın, Rusya’nın güvenlik konseyinden Dimitri Medvedev, tartışmayı “insolent bir domuzun Oval Ofis’te aldığı tokat” olarak nitelendirirken, ABD senatörlerinden bazıları ise Trump’ın otoriter üslubunu eleştirdi.

Değerlendirme

Bu tarihi tartışma, iki ülke arasındaki ilişkilerde ciddi bir kırılma noktasına işaret ediyor. Trump’ın, askeri desteğin karşılığı olarak Ukrayna’dan beklentilerini yüksek sesle ifade etmesi ve Zelenski’nin de bu baskıya karşı koymaya çalışması, mevcut jeopolitik dengeler ve uluslararası ittifaklar açısından büyük soru işaretleri yaratıyor. Anlaşmanın iptali, sadece iki ülke arasındaki ekonomik işbirliğini değil, aynı zamanda bölgedeki güvenlik ve istikrarı da olumsuz etkileyebilir.

Perde arkasında

3 Beyaz Saray’da Trump ve ekibi, görüşmenin gidişatını yönlendirmek için yoğun iç toplantılar gerçekleştirdi. Görüşme öncesinde, Trump’ın yakın danışmanları Zelenskiy’in tutumunu değerlendirdi; ABD’den beklediği minnettarlığı göstermediğini ve güvenlik garantileri talep etmesinin, Trump’ın beklentilerinin altında kaldığını tartıştılar. JD Vance gibi isimler, toplantı sırasında Zelenskiy’e yönelik sert eleştirilerde bulunurken, bu iç tartışmaların sonucunda Trump, anında bir strateji değişikliğine giderek Truth Social üzerinden resmi açıklamalar yaptı. Beyaz Saray iletişim ekibi, görüşme sonrası yapılacak basın açıklamaları için metinler hazırladı ve yaşanan gerginliğin uluslararası arenadaki yansımalarını minimize etmeye çalıştı. Bu perde arkası çalışmalar, Zelenskiy’in erken ayrılmasına ve müzakerelerin iptaline zemin hazırladı.

Özet:

ABD Başkanı Trump ile Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski arasında Beyaz Saray’da gerçekleştirilmek istenen mineral anlaşması görüşmesi, yaşanan şiddetli tartışma nedeniyle aniden sona erdi. Trump, Zelenski’ye “Dünya Savaşı ile oynuyorsun” diyerek sert çıkışlarda bulunurken, Zelenski toplantıyı erken terk etti. Anlaşma ve basın toplantısı iptal edilirken, uluslararası arenada çeşitli tepkiler alındı.