İran’da Sokaklar Kaynıyor: 180 Kentte 512 Noktada Gösteriler — İnternet Kesintisi 36. Saatinde

FatihDoganMedya | 10 Ocak 2026 — 11:20 (İstanbul)

Öne Çıkanlar

• İran genelinde protestolar 180 kentte, 512 ayrı noktada devam ediyor.

• Ülke çapında uygulanan internet kesintisi NetBlocks’e göre 36 saati geçti.

• Güvenlik güçleri ile göstericiler arasında şiddet olayları; uluslararası kuruluşlar endişeli.

İran’da ekonomik kriz ve hayat pahalılığına karşı başlayan eylemler, ülke genelinde yaygın bir halk hareketine dönüşmüş durumda. İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) tarafından derlenen raporlara göre, son günlerde düzenlenen gösteriler 180 kentte 512 farklı noktada gerçekleşti; gösteriler ülkenin 31 eyaletinin tamamına yayıldı. Şehir merkezleri, pazar yerleri ve bazı üniversite kampüsleri başlıca eylem alanları olarak öne çıkıyor.

Hükümetin tepkisi hızla sertleşirken, yetkililer iletişimi kısıtlayarak bilgi akışını engellemeye çalıştı. Londra merkezli internet izleme kuruluşu NetBlocks, ülke çapındaki bağlantı kesintisinin 36 saati geçtiğini duyurdu; kuruluşun X (eski Twitter) paylaşımında “ulusal çapta kesinti devam ediyor, halk sevdiklerinin güvende olup olmadığını öğrenemiyor” uyarısı yapıldı. Bu kesinti mobil ve sabit bağlantıları ciddi oranda etkiledi.

Uluslararası ajanslar ve muhabirler, sokaklardan gelen görüntü ve videoların paylaşımının ciddi şekilde engellendiğini, bu nedenle bağımsız doğrulamanın güçleştiğini bildiriyor. Reuters’in teknik izleme ve saha raporlarına göre birçok şehirde haberleşme altyapısında ani düşüşler görüldü; NetBlocks ve diğer ağ metricleri, geceleri planlanan protesto saatlerine denk gelen zaman dilimlerinde trafik düşüşlerinin yoğunlaştığını kaydetti.

Güvenlik güçleri ile göstericiler arasında çıkan çatışmaların bilançosu farklı kaynaklara göre değişiyor; bazı insan hakları grupları ve sağlık kurumları çok sayıda yaralı ve ölü olduğunu bildirirken, resmi makamlar bu rakamları ya doğrulamıyor ya da çok daha düşük sayılar açıklıyor. İngiliz The Guardian ve diğer bağımsız medya kuruluşları, protestoların 2022’deki hareketlilikten sonra en geniş katılımlı dalga olduğunu ve şiddetin arttığını aktarıyor.

Sosyal medyada (özellikle X platformunda) muhalif çağrılar ve canlı yayınlar kısıtlanırken, devlet medyası gösterileri “dış güçlerin kışkırtması” olarak nitelendiriyor. Türkiye’deki izleyicilerin  “PROTESTOLAR 12. GÜNÜNDE — İran’da ülke çapında internet kesintisi yaşanıyor” şeklinde bir paylaşım yaptı; ulusal medya organları da görüntü ve ajans servisleri üzerinden gelişmeleri aktarıyor.

Türkiye ve uluslararası toplum kritik gelişmeleri yakından izliyor. Birçok ülke İran’dan itidal çağrısı yapmasını istedi; insan hakları örgütleri ise iletişim kısıtlamalarının bağımsız soruşturmaları ve acil yardım koordinasyonunu engellediğine dair uyarıda bulunuyor. Ayrıca kapalı ortamda yaşanan ihlallerin raporlanması zorlaştığı için sivil toplum kuruluşları alternatif doğrulama kanallarına ve uydu tabanlı çözümlere dikkat çekiyor.

Analistler, internet erişiminin muhtemelen protestoların yoğunluğuna göre dalgalı şekilde açık/kapalı olacağını; hükümetin kontrolü yeniden sağlama çabaları sürerken protestoların da yer yer yoğunlaşabileceğini belirtiyor. Bağımsız izleme kuruluşları (NetBlocks gibi) anlık bağlantı metriklerini paylaşmaya devam ediyor; dışarıdan gelen yardım ve bilginin koordinasyonu için bu ölçümler kritik önem taşıyor.