Ekonomi
Sudan’ın verimli topraklarında hasat çürüyor: Savaş, ulaşımı ve depolamayı kilitledi, kıtlık genişliyor
Sudan’ın verimli topraklarında hasat çürüyor: Savaş, ulaşımı ve depolamayı kilitledi, kıtlık genişliyor
Tarih: 26 Ekim 2025 · Saat: 14:00 (TSİ) · Okuma süresi: 4 dk
Sudan’da çatışmaların üçüncü yılında, ülkenin en verimli bölgelerinde toplanamayan veya pazara ulaştırılamayan mahsuller tarlada ya da depoda çürümeye terk ediliyor. Bu durum hem iç gıda arzını baltalıyor hem de milyonlarca insanı yetersiz beslenme ve açlık riskiyle karşı karşıya bırakıyor.
Giriş — verimli topraklar, tükenen umutlar
Sudan’ın “ekmek sepeti” olarak anılan alanlarında —özellikle El Gezira (Gezira Scheme) ve bazı Orta-Kuzey (Kordofan) bölgelerinde— savaş ve şiddet hatları, sulama altyapısını, hasat dönemini ve tedarik yollarını felce uğrattı. Çiftçiler tarlaya gidemez, depolama tesislerine erişilemez veya yollar güvenli olmadığı için ürünler pazara ulaştırılamıyor; bunun sonucu olarak tonlarca ürün çürümeye terk ediliyor.

Neden mahsuller çürüyor?
Uzun süreli çatışma; işgücü kaybı, yakıt ve tarım girdi eksikliği, sulama kanallarının hasar görmesi ve elektrik/soğutma sistemlerinin çalışmaması gibi zincirleme etkiler yaratıyor. Ayrıca güvenlik gerekçesiyle kapatılan yollar ve engellenen insani konvoylar, mahsulün zamanında toplanmasını ve taşınmasını engelliyor; hasattan sonra uygun depolama ve işleme yapılamadığı için ürünler çürümeye başlıyor. Bu durum özellikle hububat, sebze ve meyve gibi çabuk bozulan ürünlerde ağır kayıplara yol açıyor.
Bölgeler ve insani tablo
-
El Gezira: Sudan’ın en büyük sulama projesi ve tahıl üretim merkezlerinden biri olan Gezira’da birkaç mevsimdir üretim düşüşü ve hasat aksaklıkları yaşanıyor; bazı alanlarda ekim yapılmadı veya ürün hasat edilemeden çürüme başladı.
-
Kordofanlar ve Darfur: Aktif çatışmalar, zorunlu yer değiştirmeler ve ablukalar nedeniyle bu bölgeler hem üretim hem de pazarlama açısından ağır yara aldı; bazı yerlerde kıtlık ve kıtlığın etkileri doğrulanmış durumda.
Ölçekteki gerçekler
Uluslararası kuruluşların raporları, Sudan’daki gıda krizinin boyutunu çarpıcı biçimde ortaya koyuyor: çatışma yüzünden milyonlar yerinden edildi, ülke genelinde on milyonlarca insan akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya ve 2024’te bazı bölgelerde kıtlık/famine durumları tespit edildi. Uzun süreli hasat kayıpları, yerel gıda arzını azaltırken fiyatları yükseltiyor ve yoksulların erişimini daha da daraltıyor.
Sağlık ve salgın riski — bozulmuş gıdalar hastalık demek
Zamanında toplanamayan veya uygun koşullarda saklanamayan gıdalar yalnızca ekonomik kayıp değil; aynı zamanda besin zehirlenmeleri, su kaynaklarının kirlenmesi ve salgın hastalık risklerini (ör. kolera) de artırıyor. Yağmur sezonu, çürümüş organik maddelerin su yollarına karışmasıyla hijyen krizlerini tetikliyor; bu da sahadaki sağlık hizmetlerini zorluyor.
Uluslararası yardım ve engeller
BM ajansları, FAO, WFP ve diğer yardım kuruluşları erişim sağlamak için çağrıda bulunuyor; ancak güvenlik kısıtları, lojistik problemler ve finansman eksikliği yardımın geniş ölçekte ulaşmasını engelliyor. Aidatlar ve koridorlar açılmadan, topraklardaki mahsul kaybının önlenmesi ve depolama/işleme kapasitelerinin onarılması mümkün görünmüyor.
Ne yapılmalı? (Uzmanların ortak çağrısı)
-
Acil insani koridorlar açılarak hasat döneminde güvenli nakil sağlanmalı.
-
Yerel depolama/işleme altyapısına hızlı müdahale ile bozulma azaltılmalı (soğuk zincir, kurutma, toplu depolama)
-
Çiftçilere acil mali/girdi desteği (tohum, gübre, yakıt) verilmeli; sulama altyapısı onarılmalı.
-
Uzun vadede barış, altyapı rehabilitasyonu ve tarımsal yatırım şart.
Ekonomi
Yağmur ve hortum seraları parçaladı — Sebze-meyvede ‘fiyat şoku’ kapıda
Yağmur ve hortum seraları parçaladı — Sebze-meyvede ‘fiyat şoku’ kapıda
FatihDoganMedia | 31 Ocak 2026 — 13:05

Antalya’da 21–29 Ocak döneminde etkili olan şiddetli yağmur, fırtına ve peş peşe oluşan hortumlar örtü altı tarımı vurdu; seraların plastik örtüleri parçalanırken, binlerce dönüm tarım arazisi su altında kaldı. Bu zararlar pazardaki sebze ve meyve fiyatlarına hızlı bir yükseliş olarak yansımaya başladı.
Antalya’nın Serik, Aksu, Kumluca, Finike ve Demre ilçelerinde yaşanan sağanak, fırtına ve hortumlar örtü altı üretimi hedef aldı. Hortumlar seraların plastik örtülerini yırttı, demir iskeletleri yamulttu; sağanaklar birçok tarım arazisini su altında bıraktı ve ürünlere ciddi zarar verdi. Bölgede üretim yapan çiftçiler, 6 aylık emeklerinin bir gecede yok olduğunu belirtiyor.

Pazar fiyatlarında sert yükseliş
Antalya Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali verilerine göre, seraların zarar görmesiyle piyasada arz daraldı ve 21–29 Ocak arasında bazı ürünlerin toptan fiyatları hızla arttı:
-
Domates: 21 Ocak’ta 30–70 TL/kg → 29 Ocak’ta 50–83 TL/kg.
-
Fasulye: 80–140 TL/kg → 100–200 TL/kg.
-
Biber: 30–60 TL/kg → 80–100 TL/kg.
-
Kabak: 40–80 TL/kg → 70–110 TL/kg.
-
Çilek: 100–180 TL/kg → 100–220 TL/kg.

Toptancı hal kaynakları “ürün kalmadı, bundan tüketici fiyatlarına yansıma olacaktır” uyarısı yapıyor. Bazı ürünlerde fiyatlar yüzde 100’e varan artışlar gözlemlendi.
Çiftçinin sesi: ‘1 yıllık emeğimiz gitti’
Antalya Toptancı Hal Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncular Derneği Başkanı Nevzat Akcan, bölgedeki afetlerin son 10 yılın en kötüsü olduğunu vurguladı; “Üretici can derdinde… 6 aylık emeği bir metre suyun altında kaldı” dedi. Kumluca Ziraat Odası ise yaklaşık 5 bin dönümün doğrudan zarar gördüğünü bildiriyor ve üreticilerin destek beklentisi devam ediyor.
-
Kısa vadede arz daralması fiyatları yukarı taşıyacak; tedarik normale dönene kadar market ve manav fiyatlarında dalgalanma beklenebilir.
-
Orta ve uzun vadede devlet destekleri, sigorta ödemeleri ve üreticinin yeniden seraya giriş hızı fiyatların stabilizasyonunda belirleyici olacak.
Ekonomi
Ev sahibinden tartışma yaratan 26 şart: “Mutfak tezgâhı ıslak bırakılmayacak, en fazla 1 çocuk, 50 günde bir kontrol”
Ev sahibinden tartışma yaratan 26 şart: “Mutfak tezgâhı ıslak bırakılmayacak, en fazla 1 çocuk, 50 günde bir kontrol”
Tarih / Saat: 31 Ocak 2026, 11:30

Denizli’nin Pamukkale ilçesinde 3+1 bir daire için hazırlanan ve ilan sitesine konulan 3 sayfayı bulan 26 maddelik şart listesi sosyal medyada tepki çekti. Ev sahibinin “sadece resmi nikâhlı aile”, “en fazla 1 çocuk” gibi aile yapısına ilişkin talepleri ile “mutfak tezgâhı ıslak bırakılmayacak” ve “ev 50 günde bir kontrol edilecek” gibi günlük yaşama müdahaleler içeren maddeler, kullanıcılar tarafından ağır eleştirildi.

Neler yazıyor? Maddeler ve dikkat çeken noktalar
İlan metninde öne çıkan başlıklar şöyle: kira bedeli yüksek tutulmuş (ilanlarda belirtilene göre aylık 35.000 TL seviyesinde), kiracının “resmi nikâhlı aile” olması, ailede en az bir kişinin memur olması, en fazla bir çocuklu ailelerin tercih edileceği, ev içinde sigara kesinlikle yasak, mutfak tezgâhında kirli bulaşık bırakılmaması ve tezgâhın ıslak tutulmaması gibi hijyen zorunlulukları bulunuyor. Ayrıca ev sahibinin, kiracının müsait olduğu zaman diliminde her 50 günde bir 15 dakikalık kontrol yapacağı maddesi en çok tepki çeken unsurlardan biri oldu.
Kamuoyunun tepkisi ve hukuki görünüm
Sosyal medya kullanıcıları ve ilanı görenler, şartları “aşırı kuralcı”, “ayrımcı” ve “kişisel alan ihlali” olarak nitelendiriyor. Konuyla ilgili hukuki değerlendirmelerde (haber kaynaklarının aktardığı çerçevede) kiracının özel hayatına ve konut dokunulmazlığına ilişkin hakların bulunduğu; ev sahibinin ilan metninde talep ettiği bazı sınırlamaların, kanun karşısında tartışmaya açık olabileceği ifade ediliyor. Uygulamada bunun nasıl değerlendirileceği, somut olayın mahkeme süreçlerine taşınması hâlinde netleşecek.
İlanın arka planı: neden bu kadar kural?
Bazı haber kaynakları, yüksek kira talebiyle birlikte ev sahibinin eşyalarını koruma, temizlik ve düzenle ilgili aşırı hassasiyetinin ilan metnine yansıdığını bildiriyor. Diğer yandan böyle ağır şartların ilanı kısa sürede gündeme taşıması, kiracı piyasasındaki gerilim ve sosyal medyanın hızla yayma gücünü de gözler önüne serdi.
Ekonomi
BDDK duyurdu: Kredi kartı ve tüketici kredilerinde yeniden yapılandırma imkânı
BDDK duyurdu: Kredi kartı ve tüketici kredilerinde yeniden yapılandırma imkânı
FatihDoganMedya — 31 Ocak 2026, 00:15 ·

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), bireysel kredi kartı ve ihtiyaç kredilerinin (kredili mevduat hesapları dahil) yeniden yapılandırılması konusunda düzenleme getirdi. Karar, tüketicilerin birikmiş borçlarını daha uzun vadeye yayarak taksitlendirmesine imkân tanırken; uygulama usulü, süreler ve kimlerin yararlanabileceğine dair hükümler kurumun duyurusunda yer aldı.
-
Yapılandırma vadesi: Borçlar 48 aya kadar taksitlendirilebilecek.
-
Kimler yararlanacak: Dönem borcunu kısmen veya tamamen ödeyemeyen kredi kartı sahipleri; anapara/faiz ödemeleri geciken ihtiyaç kredisi müşterileri ve daha önce yeniden yapılandırılmış müşteriler belirlenen şartlarda faydalanabilecek.
-
Başvuru süresi: Kurum duyurularında belirtildiği üzere başvuru için sınırlı bir süre tanınıyor (örnek uygulamalarda 3 ay olarak belirtilmiş). Tüketicilerin bankalarına başvurarak haklarını kullanması gerekiyor.
-
Uygulama: Yapılandırma bankalar tarafından yapılacak; BDDK, işlemlerin hızlı ve daha az maliyetli olması için usul çağrısında bulundu.
Nasıl işlem yapılır? (Adım adım)
-
Bankanıza başvurun: İlk adım, borcun kayıtlı olduğu bankaya veya kredi kuruluşuna yapılandırma talebi iletmektir. (BDDK uygulamaları bankalara yöneliktir.)
-
Gerekli belgeler: Kimlik, borç dökümü, gelir beyanı gibi bankanın istediği evraklar talep edilebilir.
-
Teklif ve kabul: Banka size vade, faiz ve taksit tutarlarını içeren bir teklif sunar. Teklifi kabul ederseniz yapılandırma sözleşmesi imzalanır.
-
İtiraz hakları: Teklifin maliyetine itiraz eden tüketiciler ilgili bankanın müşteri hizmetleri ve gerekirse BDDK üzerinden şikâyet hakkını kullanabilir.
Uzmanların ve tüketici örgütlerinin değerlendirmesi
Bazı ekonomi yorumcuları ve tüketici grupları, yapılandırmanın “nefes” sağlayacağını belirtirken; bazı uzmanlar uygulamanın maliyetine (uygulanan faiz ve masraf yapısına) dikkat çekiyor. Eleştiriler arasında “aylık yüksek maliyet” ve yapılandırma şartlarının tüketiciyi tam anlamıyla rahatlatmayabileceği uyarıları öne çıkıyor. Örneğin uygulamada gündeme gelen bazı hesaplamalar, tüketicinin uzun vadede daha fazla faiz ödeyebileceğini işaret ediyor.
Tüketiciye pratik öneriler
-
Teklifleri karşılaştırın; vade kadar toplam maliyeti hesaplayın.
-
Banka teklifindeki faiz oranı, masraflar ve erken kapama koşullarını sorgulayın.
-
Mümkünse bir finansal danışmandan veya tüketici derneğinden destek alın.
-
Başvuru süresini kaçırmayın — BDDK duyurularında aangegeven süreler sınırlı olabiliyor.
Kurumun basın açıklaması ve karar metinleri BDDK’nın resmi sitesinde yayımlandı; detaylı hüküm ve ek belgeler orada bulunabilir. Tüketiciler en güncel ve bağlayıcı bilgiyi BDDK duyurularından ve kendi bankalarının açıklamalarından takip etmelidir.
-
Gündem3 gün önceMardin’de hastane önündeki silahlı kavganın güvenlik kamerası görüntüleri ortaya çıktı
-
Gündem1 hafta önceSalihli’de feci trafik kazası: Kontrolden çıkan otomobil elektrik direğine çarptı; 1 ölü, 2 yaralı
-
Gündem1 hafta önceTekirdağ’da teyze cinayeti: ‘Beni yönlendirdiler’ dediği iddia edilen sanık, cesedi kolonya döküp ateşe vermiş
-
Gündem1 hafta önce3 aylık Şirin Alya, bakıcısının evinde ölü bulundu
-
Gündem1 hafta önceMaltepe’de denize giren 30 yaşındaki Murat Yayla boğularak yaşamını yitirdi
-
Ekonomi1 hafta önceMilyonlarca ev sahibi ve kiracıyı ilgilendiriyor. Aidatları yönetici belirleyemeyecek
-
Sanat1 hafta önceİstanbul’da Film ve Dizi Çekimlerine Yeni Düzenleme: 2026’da Kurallar Değişti!
-
Spor1 hafta önceFenerbahçe’nin Süper Kupa sevinci Ankara’ya taştı: Kızılay’da büyük coşku
