Daha fazla hava durumu tahmini: 15 günlük hava durumu İstanbul
Bizimle İletişimde Kalın

Gündem

Irak’ta Bulunan 4.000 Yıllık Tabletler: Dünyanın İlk İmparatorluk BürokrasiSinin Şifreleri Çözüldü

Yayımlandı

9 ay önce

üzerinde

Açıklaması:
Güney Irak’ta keşfedilen 4.000 yıllık kil tabletler, Akad İmparatorluğu’nun (M.Ö. 2300–2150) karmaşık bürokratik sistemini gözler önüne seriyor. Günlük teslimatlardan imparatorluk genelindeki kayıt tutmaya uzanan bu buluntular, antik dönemde devlet yönetiminin temellerini kuran uygulamaları aydınlatıyor.

Özet

Güney Irak’taki antik Sümer kenti Girsu’nun (günümüz Tello) polis merkezindeki kazılarda, Akad İmparatorluğu dönemine tarihlenen 200’den fazla kil tablet ve 60 silindir mühür gün yüzüne çıkarıldı. Bu belgeler, imparatorluğun M.Ö. 2300–2150 yılları arasında nasıl işlediğine dair ilk somut arkeolojik kanıtları sunuyor Tabletlerde; arpa, gümüş ve altın teslimatlarından hayvan ve tekstil kayıtlarına kadar çok çeşitli veriler bulunuyor. Girsu Projesi yöneticisi Sébastien Rey’e göre, “Antik imparatorlukta en ücra köşedeki bir koyunun ölümü bile not edilmiş” olması, bürokrasinin ne denli detaycı olduğunu ortaya koyuyor

İmparatorluğun Keşfi ve Tarihsel Bağlamı

Girsu’nun Önemi

  • Girsu, antik Sumer’in önemli dini ve idari merkezlerinden biriydi. Bölge, Lagash krallığının kutsal şehri olarak biliniyor ve Ningirsu tapınağına ev sahipliği yapıyordu.

  • MÖ 3. binyılda bağımsız Sümer şehir devletleri arasında yer alan Girsu, MÖ 2300 civarında Sargon önderliğindeki Akad İmparatorluğu tarafından fethedild.

  • Son kazılar 2016’da yeniden başlayan Girsu Projesi kapsamında, British Museum ve Irak Eski Eserler Kurulu iş birliğiyle yürütülüyo.

Tarihsel Dönem

  • Tabletlerin çoğu, Akad hanedanının zirve dönemi sayılan M.Ö. 2300–2150 yılları arasında düzenlenmiş kayıtları içeriyor.

  • Bu dönem, tarihçilerce “dünyanın ilk imparatorluğu” olarak adlandırılan Akad İmparatorluğu’nun kuruluş ve yayılma sürecine tekabül ediyor.

Karmaşık Bürokratik Sistem

Kayıt Tutma Prensipleri

  • Her türlü mal ve hizmetin miktarı, yer ve zaman bilgisiyle birlikte kaydedilmiş: örneğin “250 gram altın, 500 gram gümüş, besili inekler, 30 litre bira” gibi detaylar tabletlerde yer alıyor.

  • Teslimatlar, vergiler, tapınak harcamaları ve personel maaşları dâhil günlük devlet işleri düzenli olarak not edilerek merkezi bir arşiv yapısına iletiliyordu

Bürokratik Hiyerarşi

  • Tabletler, farklı idari kademelerde görev yapan yöneticilerin adlarını, rütbelerini ve görev alanlarını listeliyor.

  • Rey’e göre, “Bürokrasinin bu denli kapsamlı işlediği başka bir antik örnek bulmak neredeyse imkânsız”

Günlük Yaşam ve Toplumsal Yapı

  • Kayıtlarda erkek ve kadın tüm sosyal kesimlerden bireylerin adı geçiyor; özellikle rahibelik gibi dini makamlarda kadınların da önemli roller üstlendiği anlaşılıyor.

  • İş tanımları, taş kesicilerden tapınak zeminini süpüren görevlilere kadar uzanıyor; her bir görev, tanrılara sunulan ritüeller ve toplumun temel ihtiyaçlarının karşılanması açısından kritik kabul ediliyordu.

İmparatorluk Yönetim Modelinin Mirası

  • Girsu tabletleri, modern devlet yönetim sistemlerinin prototipini oluşturuyor; detaylı muhasebe kayıtları, merkezi arşiv anlayışı ve coğrafi genişlemeyi yöneten bürokratik mekanizmalar bugün bile benzer prensiplere dayanıyor.

  • Araştırmacılar, bu buluntuların antik dönemdeki “kırmızı bant” kültürünün ilk örneği sayılabileceğini vurguluyor: her şeyin yazılı belgeyle teyit edilmesi, devletin kontrolünü güçlendiren temel unsur olarak öne çıkıyor.

Sonuç

4.000 yıllık Girsu tabletleri, yalnızca Mezopotamya tarihine değil, insanlık tarihindeki ilk büyük bürokratik devlet anlayışına da ışık tutuyor. Akad İmparatorluğu’nun titiz kayıt sistemleri, imparatorluğun sınırlarından en küçük köşesine kadar her hareketi takip etme amacını taşıyordu. Bu keşif, antik devlet mekanizmalarının kökenini anlamamıza yardımcı olurken, modern kamu yönetimi ve arşivcilik anlayışındaki evrimi de derinlemesine sorgulatıyor.

YAZARIN ADI : FATİH DOGAN

İlgili Konular:
Okumaya Devam Et
Yorum yapmak için tıklayın

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Gündem

Kuzey Marmara Otoyolu’nda Lastik Patlaması: Hafriyat Kamyonu Devrildi, Trafik Felç Oldu

Yayımlandı

24 dakika önce

üzerinde

Ocak 31, 2026

By

Kuzey Marmara Otoyolu’nda Lastik Patlaması: Hafriyat Kamyonu Devrildi, Trafik Felç Oldu

31.01.2026 – 15:39

Kuzey Marmara Otoyolu’nda seyir halindeki bir hafriyat kamyonu, ön tekerleğinin patlaması sonucu devrildi. Kazayı yara almadan atlatan şoförün mucizesi ve oluşan yoğun trafik, havadan görüntülendi.

Kuzey Marmara Otoyolu Işıklar mevkiinde, İstanbul Havalimanı istikametinde meydana gelen kaza, saat 12.30 sıralarında yaşandı. İddialara göre, 34 ZR 7570 plakalı toprak yüklü hafriyat kamyonunun ön lastiği patladı. Sürücü, direksiyon hakimiyetini kaybedince, araç bariyerlere çarparak devrildi. Dorsesindeki hafriyat toprağı ise karşı yola savruldu.

Şoför Kazayı Yaralanmadan Atlattı

Olay yerine polis, itfaiye ve sağlık ekipleri sevk edildi. Polis ekiplerinin yardımıyla kamyondan çıkarılan şoförün sağlık durumunun iyi olduğu ve kazayı yara almadan atlattığı öğrenildi. Otoyol ekipleri, her iki yönde güvenlik önlemleri alarak trafiği kontrollü bir şekilde yönlendirdi.

Trafik Yoğunluğu Havadan Görüntülendi

Kaza nedeniyle otoyolun ilgili şeritleri kullanılamaz hale geldi. Yola dökülen hafriyat toprağının temizlenmesi ve devrilen kamyonun vinçle kaldırılması çalışmaları devam ederken, bölgede uzun araç kuyrukları oluştu. Yoğun trafik, havadan yapılan çekimlerle belgelendi.

Temizlik Çalışmaları Sürüyor

Yetkililer, yola saçılan toprağın iş makineleriyle temizlenmesinin sürdüğünü, devrilen aracın da en kısa sürede yol kenarına çekileceğini açıkladı. Sürücü ifadesinin alındığı kazayla ilgili soruşturma devam ediyor.

Okumaya Devam Et

Gündem

Ataşehir’de İş Yerinde Çıkan Büyük Yangın, Otel Tahliye Edildi

Yayımlandı

40 dakika önce

üzerinde

Ocak 31, 2026

By

Ataşehir’de İş Yerinde Çıkan Büyük Yangın, Otel Tahliye Edildi

: 31.01.2026 15:04

İstanbul’un Ataşehir ilçesinde bir iş yerinde çıkan ve binanın dış cephesini saran yangın, korku dolu anlar yaşattı. Komşu binalardan bir otel acilen boşaltılırken, çok sayıda itfaiye, sağlık ve polis ekibi olay yerine sevk edildi. Yangının çıkış nedeni henüz belirlenemezken, polis soruşturma başlattı.

Alevler ve Dumanlar İçinde Kalan Bina

Olay, 31 Ocak 2026 Cuma günü, saat 13:52 sıralarında, Ataşehir’in Ferhatpaşa Mahallesi, Mareşal Fevzi Çakmak Caddesi üzerindeki bir iş yerinde meydana geldi. Henüz belirlenemeyen bir nedenle başlayan yangın, hızla binanın dış cephesine sıçradı. İhbar üzerine bölgeye çok sayıda itfaiye aracı, sağlık ekibi ve polis sevk edildi.

Yoğun Müdahale ve Güvenlik Önlemi

İtfaiye ekipleri, alevleri kontrol altına almak için yoğun bir çaba sarf ederken, yangından etkilenme ihtimaline karşı alınan en önemli önlemlerden biri, hemen yan tarafta bulunan bir otelin tamamen tahliye edilmesi oldu. Konuklar ve personel, olası bir risk yaşanmaması için hızla binadan uzaklaştırıldı. Olay yerinde oluşan yoğun duman, müdahaleyi zorlaştıran faktörler arasında yer aldı.

Soruşturma Başlatıldı

Yangının nasıl çıktığına dair inceleme başlatan polis ekipleri, nedenin belirlenmesi için çalışmalarını sürdürüyor. İtfaiye ekiplerinin müdahalesi devam ederken, bölgede trafik ve güvenlik önlemleri de artırıldı. Yangından kaynaklanan herhangi bir can kaybı veya yaralanma olup olmadığına dair resmi bir açıklama henüz yapılmadı.

Okumaya Devam Et

Gündem

Mersin’de sağanak sonrası seferberlik: Belediye ekipleri temizlik ve tahliye çalışmalarını sürdürüyor

Yayımlandı

2 saat önce

üzerinde

Ocak 31, 2026

By

Mersin’de sağanak sonrası seferberlik: Belediye ekipleri temizlik ve tahliye çalışmalarını sürdürüyor

Tarih: 31.01.2026 — Saat: 13:12

Mersin’de dün akşamdan itibaren etkili olan kuvvetli yağışın ardından; Büyükşehir ve ilçe belediyesi ekipleri, MESKİ ve çevre ekipleri selin verdiği zararları gidermek için gece boyunca su tahliye ve temizlik çalışması yaptı. Bölgedeki ev, iş yeri ve araçlarda taşkın izleri tespit edildi; mahsur kalanlar kurtarıldı ve altyapı temizliği hızla ilerliyor

Yoğun sağanak sonrası Mersin’de özellikle dere yatakları ve düşük kotlu cadde-sokaklarda su birikintileri oluştu. Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi’ne bağlı temizlik ekipleri ve MESKİ (Mersin Su ve Kanalizasyon İdaresi) personeli, dere yataklarındaki su seviyesinin yükselmesiyle oluşan taşkın noktalarında iş makineleri ve pompa ekipmanlarıyla tahliye çalışması yürüttü. Çamur, atık ve sürüklenen malzemelerin temizlenmesi için ekipler gece boyunca sahada kaldı.

DHA’nın yerel muhabirinin aktardığına göre sel ve taşkınlar nedeniyle 51 ev ve iş yeri ile 8 araç su taşkınlarından etkilenirken, 2 küçükbaş hayvan yaşamını yitirdi. Ayrıca bölgede mahsur kalan 12 kişi ekipler tarafından güvenli bölgelere taşındı. Belediye ve ilgili birimler, ulaşımın aksamaması ve vatandaşların günlük yaşamının normale döndürülmesi için yoğun mesai harcıyor.

Belediyenin çalışmaları ve uyarılar

  • Temizlik ve su tahliye ekipleri, ana arterler ve dere yatakları öncelikli olmak üzere hasar tespit ve müdahale çalışmalarını sürdürüyor.

  • Vatandaşlara, dere kenarlarından uzak durmaları, ev ve iş yeri girişlerini yüksek tutmaları ve gerektiğinde belediye hatlarıyla iletişime geçmeleri yönünde uyarılar yapıldı. (Yerel yetkililer ve ekip koordinasyonu DHA raporunda aktarıldı.)

Altyapı ve sonraki adımlar

Belediye ekipleri, taşkın sonrası yollarda ve altyapıda biriken çamurun temizlenmesi, mazgalların açılması ve geçici onarım çalışmalarına başladı. MESKİ ekipleri de dere yataklarında ve kanalizasyon hatlarında hasar tespitini sürdürerek acil müdahale planlarını devreye alıyor. Uzun vadede, riskli derelerin ıslahı ve taşkın yönetimi çalışmaları gündeme alınacak

 

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar