Ekonomi

Yoksullukta Yeni Dönem: Markette Dilimle Sucuk Satışıyla Ekonomik Sarsıntı Derinleşiyor

Yayımlandı

8 ay önce

üzerinde

Haziran 3, 2025

Açıklama:
Türkiye’de yükselen enflasyon ve gelir adaletsizliği, tüketicileri et ve et ürünlerini gram gram, hatta dilim dilim satın almaya zorladı. “Markette Dilimle Sucuk Satışı” başlığı altında gündeme gelen bu uygulama, yoksulluğun derinleştiğine işaret ediyor. Detaylı analiz, nedenler, tüketici tepkileri, sağlık-güvenlik boyutu ve olası sonuçlar bu makalede ele alınmıştır.

Giriş

Türkiye’de 2023 ve 2024 yıllarında hızla artan enflasyon, temel gıda maddeleri başta olmak üzere et ve et ürünlerinde ciddi fiyat artışlarına yol açtı. Bugün bir kilogram kıyma 400 TL seviyesine ulaşırken, aynı rafta satılan sucuk fiyatları da ortalama 300–450 TL bandında seyrediyor. Bu durum, geniş bir kesimin “sadece bakarız, alamayız” noktasına gelmesine neden oldu. Yükselen fiyatlar tüketicileri alternatif çözüm arayışına iterken; kasap ve marketler de talebi karşılamak adına “sucuk satışı dilimle” uygulamasını hayata geçirmeye başladı .

Dilimle Sucuk Satışının Ardındaki Nedenler

Gelir Düzeyinin Düşmesi ve Alım Gücünün Azalması
Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı verilere göre, enflasyonla birlikte reel ücret kayıpları ~%30’un üzerine çıktı. Bu durum özellikle asgari ücretin ve emekli maaşlarının gıda sepetini karşılamasını imkânsız hale getirdi. Dolayısıyla tüketiciler, bütçelerine uygun gıdayı “bütçeye göre” belirlemek zorunda kaldı .
Esnafın Karlılık Kaygısı ve ‘Taban Fiyat’ Dengelemesi
Kasaplar ve marketler, kilogram fiyatının 400–450 TL’ye çıktığı bir ortamda, “et ürününü satamazsak kepenk kapatırız” endişesi yaşıyor. Bu nedenle, kâr marjını düşürüp tüketicinin bir dilim sucuk veya birkaç gram pastırma almasına izin vererek satış adetini artırmayı hedefliyorlar. Bu sayede hem stok eritiliyor hem de günlük nakit akışı sağlanıyor .
Tüketicinin Psikolojik Beklentisi ve ‘Harcama Maddesi’ Algısı
Tüketici, “Büyük paket almak zor, bütçem yetmez” psikolojisiyle markete girdiğinde, gramaj ya da dilim bazlı satış sunulunca, “Sadece o kadarına param yetiyor” diyerek satın alma eylemini gerçekleştiriyor. Bu da satıcı açısından düşük marjla da olsa ciroya katkı sağlıyor .

Tüketici Perspektifi: Şartlar Daha da Zorlaşıyor

Pazar Alışkanlıklarının Değişimi: Eskiden kiloluk pastırma ya da sucuk popülerken, günümüzde bir paket dahi fazla geliyor. Kayseri’de bir kasap işletmecisi, “Eskiden kilo kilo satardık, şimdi 10 dilim ver, 5 dilim ver diyorlar. İnsanlar evindeki aile sayısına bakmadan, cebindeki paraya bakmak zorunda kaldı” diyor
Kısa Vadeli Ertelenmiş İhtiyaçlar: Tüketici, “Bu hafta sucuk alamam, gramla alayım” derken; sosyalleşme ve davet kültürü de küçülüyor. İnsanlar evlerine misafir ağırlarken, “sadece birkaç dilim sucuk” yetmeyebiliyor. Bu durum, psikolojik sıkıntıları da beraberinde getiriyor .

Sağlık ve Güvenlik Endişeleri

Merdiven Altı Üretim Riskleri
Halk TV’nin uyarısına göre; “Kıymanın kilosunun 400 lira olduğu bir yerde gidip de 250 liraya sucuk alırsanız, merdiven altı ürünlerle insan sağlığını tehlikeye atmış olursunuz” . Gram ve dilim bazlı satışta etiket, barkod, menşei gibi bilgiler net olmayabiliyor; bu da tüketiciyi risk altına sokuyor.
Hijyen ve Saklama Koşulları
Dilimlenmiş sucuklar, özellikle küçük işletmelerde tezgâhın üzerinde uzun süre kalabiliyor. Uygun soğutma ve paketleme yapılmadığında; bakteri, paraziter kontaminasyon gibi olumsuzluklar yaşanabilir. Özellikle raf ömrü kısa olan sucukta bu durum “gıda zehirlenmesi” riskini artırıyor .
Kalori ve Tuz Miktarı Belirsizliği
Gramla satılan ürünlerde besin değer bilgisi sunulmadığı için, tüketici tuz ve katkı maddesi içeriğini bilemiyor. Bu, özellikle hipertansiyon ve diyabet gibi kronik hastalığı olanları tehlikeye atabiliyor .

Ekonomik ve Sosyal Etkiler

Gelir Adaletsizliğinin Derinleşmesi: Daha önce kilo bazlı ürünleri alan orta sınıf tüketici, bugün dilim bazlı alışveriş yapmaya başladı. Bu da toplumda “refah kaybı” algısını pekiştiriyor ve toplumsal gerilimi artırıyor .
Küçük İşletmelerin ‘Hayatta Kalma’ Mücadelesi: Kasap, bakkal ve küçük marketler, büyük zincirlerle rekabet etmek zorunda kalırken; ucuz maliyetli temel gıdayı temin edemeyen tüketici de hijyen ve kalite riskiyle karşı karşıya kalıyor. Bu ikili sıkışma, yerel ekonomiyi de tehdit ediyor .
Sosyal Politikaların Yetersizliğine Dikkat Çekmek: Özellikle dar gelirli aileler için sosyal yardımlar ve gıda destek kartları, piyasa fiyatlarındaki artışla yetersiz kalıyor. Bu durum, kamuoyunda “yardımın yetersizliği” tartışmalarını alevlendiriyor. Vatandaş, “İndirimli ürünler dağıtılsın ama bunu karşılayacak bir mekanizma yok” eleştirisini yükseltiyor .

Markalarda ve Zincir Marketlerde Alternatif Çözümler

Bazı büyük market zincirleri, 300–500 gramlık kampanyalı sucuk paketleri çıkardı. Örneğin, belli markalar 250 gram sucuk için ~75–85 TL bandında indirimler sunarken, bazı kasaplar “kazan-kazan” modeliyle tüketiciye hem dilim hem de paket bazlı seçenekler sağlıyor . Ancak bu cazip kampanyaların “süreli” olması, tüketiciyi belirsizlikle yüz yüze bırakıyor.

Sonuç ve Değerlendirme

Türkiye’deki döviz kurlarındaki dalgalanma, girdi maliyetlerindeki artış ve üretim masraflarındaki tırmanış, et ürünleri fiyatlarını yukarı çekti. Tüketiciler cebindeki parayla yetinmek zorunda kalırken, “dilimle sucuk” uygulaması, yoksulluk sınırının geldiği noktayı gözler önüne seriyor. Bu model, kısa vadede hem tüketiciye hem de küçük esnafa nefes aldırsa da uzun vadede “güvenlik, sağlık ve sürdürülebilirlik” sorunlarını beraberinde getirecek görünüyor.

Öneriler:

Sosyal Yardım Programlarının Genişletilmesi: Yoksul ailelerin et ve süt ürünlerine erişimini artıracak dijital gıda kartları yeniden gözden geçirilmeli.
Denetim ve Eğitim Kampanyaları: Merdiven altı üretim riskini minimize etmek için okul kantinlerinden, marketlere kadar hijyen eğitimleri verilmeli; denetimler sıklaştırılmalı.
Üretici ve Tüketici Arasındaki Bilgi Asimetrisinin Azaltılması: Etiket zorunluluğu, barkod sistemi ve menşei bilgisinin herkesçe anlaşılır şekilde sunulması, “dilimli” satışta tüketiciyi koruyacak adımlar arasında yer almalı.
Uzun Vadeli Makroekonomik Politikalar: Enflasyonla mücadele, döviz kurlarındaki oynaklığı azaltmak ve yerli üretimi desteklemek amacıyla kapsamlı paketler açıklanmalı.

Yoksulluk ve enflasyonla mücadele, yalnızca ekonomik tedbirlerle sınırlı kalmamalı; tüketicinin refah düzeyini koruyan, “insanca yaşam” perspektifini ön planda tutan sosyal politikalar hayata geçirilmelidir. Aksi takdirde, “dilimle sucuk” gibi pratik çözümler, Türkiye’de kalıcı bir sorun haline gelmeye devam edecektir

5 aylık enflasyon farkına göre 2025 memur ve emekli maaşı zammı ne kadar olacak?

Buğday alım fiyatı 2025: TMO makarnalık ve ekmeklik buğday, arpa ton başına ne kadar oldu? Hububat alım ücretleri ne zaman yatacak?

Okumaya Devam Et

Yorum yapmak için tıklayın

Ekonomi

BDDK duyurdu: Kredi kartı ve tüketici kredilerinde yeniden yapılandırma imkânı

Yayımlandı

2 saat önce

üzerinde

Ocak 31, 2026

fatihdoganmedya

BDDK duyurdu: Kredi kartı ve tüketici kredilerinde yeniden yapılandırma imkânı

FatihDoganMedya — 31 Ocak 2026, 00:15 ·

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), bireysel kredi kartı ve ihtiyaç kredilerinin (kredili mevduat hesapları dahil) yeniden yapılandırılması konusunda düzenleme getirdi. Karar, tüketicilerin birikmiş borçlarını daha uzun vadeye yayarak taksitlendirmesine imkân tanırken; uygulama usulü, süreler ve kimlerin yararlanabileceğine dair hükümler kurumun duyurusunda yer aldı.

Yapılandırma vadesi: Borçlar 48 aya kadar taksitlendirilebilecek.
Kimler yararlanacak: Dönem borcunu kısmen veya tamamen ödeyemeyen kredi kartı sahipleri; anapara/faiz ödemeleri geciken ihtiyaç kredisi müşterileri ve daha önce yeniden yapılandırılmış müşteriler belirlenen şartlarda faydalanabilecek.
Başvuru süresi: Kurum duyurularında belirtildiği üzere başvuru için sınırlı bir süre tanınıyor (örnek uygulamalarda 3 ay olarak belirtilmiş). Tüketicilerin bankalarına başvurarak haklarını kullanması gerekiyor.
Uygulama: Yapılandırma bankalar tarafından yapılacak; BDDK, işlemlerin hızlı ve daha az maliyetli olması için usul çağrısında bulundu.

Nasıl işlem yapılır? (Adım adım)

Bankanıza başvurun: İlk adım, borcun kayıtlı olduğu bankaya veya kredi kuruluşuna yapılandırma talebi iletmektir. (BDDK uygulamaları bankalara yöneliktir.)
Gerekli belgeler: Kimlik, borç dökümü, gelir beyanı gibi bankanın istediği evraklar talep edilebilir.
Teklif ve kabul: Banka size vade, faiz ve taksit tutarlarını içeren bir teklif sunar. Teklifi kabul ederseniz yapılandırma sözleşmesi imzalanır.
İtiraz hakları: Teklifin maliyetine itiraz eden tüketiciler ilgili bankanın müşteri hizmetleri ve gerekirse BDDK üzerinden şikâyet hakkını kullanabilir.

Uzmanların ve tüketici örgütlerinin değerlendirmesi

Bazı ekonomi yorumcuları ve tüketici grupları, yapılandırmanın “nefes” sağlayacağını belirtirken; bazı uzmanlar uygulamanın maliyetine (uygulanan faiz ve masraf yapısına) dikkat çekiyor. Eleştiriler arasında “aylık yüksek maliyet” ve yapılandırma şartlarının tüketiciyi tam anlamıyla rahatlatmayabileceği uyarıları öne çıkıyor. Örneğin uygulamada gündeme gelen bazı hesaplamalar, tüketicinin uzun vadede daha fazla faiz ödeyebileceğini işaret ediyor.

Tüketiciye pratik öneriler

Teklifleri karşılaştırın; vade kadar toplam maliyeti hesaplayın.
Banka teklifindeki faiz oranı, masraflar ve erken kapama koşullarını sorgulayın.
Mümkünse bir finansal danışmandan veya tüketici derneğinden destek alın.
Başvuru süresini kaçırmayın — BDDK duyurularında aangegeven süreler sınırlı olabiliyor.

Kurumun basın açıklaması ve karar metinleri BDDK’nın resmi sitesinde yayımlandı; detaylı hüküm ve ek belgeler orada bulunabilir. Tüketiciler en güncel ve bağlayıcı bilgiyi BDDK duyurularından ve kendi bankalarının açıklamalarından takip etmelidir.

Okumaya Devam Et

Ekonomi

Restoranlarda “kuver, masa, servis” ücreti yasaklandı — Resmi Gazete’de yayımlandı

Yayımlandı

24 saat önce

üzerinde

Ocak 30, 2026

fatihdoganmedya

Restoranlarda “kuver, masa, servis” ücreti yasaklandı — Resmi Gazete’de yayımlandı

: 30.01.2026 – 01:58

Lokanta, kafe, restoran ve pastanelerde müşteriden “servis ücreti”, “masa bedeli” veya “kuver” adı altında zorunlu ek ücret alınması Resmi Gazete’yle yasaklandı. Uygulamayı sonlandırmayan işletmeler hakkında idari yaptırım uygulanabilecek

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik ile yiyecek–içecek hizmeti sunan işletmelerde (lokanta, restoran, kafe, pastane vb.) adisyonlara eklenen zorunlu servis, masa veya kuver ücretleri yasaklandı. Tüketiciler artık sadece sipariş ettikleri ürünlerin bedelini ödeyecek; işletmeler bu tür ilave bedelleri talep edemeyecek.

Ne değişiyor?

Hangi uygulama yasaklandı? Restoran, kafe ve benzeri işletmelerin; adisyonlara “servis ücreti”, “masa bedeli”, “kuver” veya eşdeğer adlarla zorunlu ek ücret yazması ve tüketiciden bu bedelleri talep etmesi tamamen yasaklandı.
Hangi işletmeleri kapsıyor? Yönetmelik; lokanta, restoran, kafe, pastane ve yiyecek–içecek hizmeti sunan benzeri işletmeleri kapsıyor.
Yürürlük ve dayanak: Düzenleme, Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla yürürlüğe girdi. (İlgili yönetmelik Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlandı.)
Tüketiciye etkisi

Tüketiciler menüde yazmayan veya hesapta ayrı satırda gösterilen “zorunlu” ek ücretleri ödemek zorunda değil.
Sipariş öncesi ekstra bir bedel talep eden işletimler tüketiciyi açıkça bilgilendirmek zorunda ve zorunlu uygulama yasaklandığı için bu uygulamalar kabul edilemez.
İşletmeler için yapılması gerekenler

Menülerde, faturalarda veya adisyonlarda “zorunlu kuver/servis/masa ücreti” ibareleri varsa kaldırılmalı veya artık opsiyonel ve açıkça isteğe bağlı olduğu tüketiciye bildirilmelidir.
Uygulamayı sürdüren işletmeler Ticaret Bakanlığı veya ilgili denetim birimleri tarafından denetlenebilir; mevzuata aykırılık tespit edilirse idari yaptırım uygulanabilir

Son yıllarda tüketicilerin şikâyetleri ve denetim talepleri nedeniyle Ticaret Bakanlığı, yiyecek–içecek sektöründeki “sürpriz hesap” uygulamalarını sınırlamayı hedefleyen bir düzenleme hazırladı. Yönetmelik, tüketici haklarını güçlendirmek ve şeffaflığı artırmak amacıyla yayımlandı.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru: Garson hizmeti için bahşiş vermek yasaklandı mı?
Cevap: Hayır. Yönetmelik zorunlu ek ücretleri yasaklıyor; tüketicinin isteğe bağlı olarak bahşiş vermesi serbesttir. (Bahşiş, tüketicinin gönüllü tercihidir.)

Soru: Paket servis/gel-al siparişlerde durum ne?
Cevap: Paket servis veya gel-al ücretlendirmesinde de yönetmelik kapsamı ve tüketicinin bilgilendirilmesi esastır; işletmeler tüketiciden yalnızca sipariş edilen ürünlerin ve açıkça belirtilmiş hizmet bedellerinin karşılığını talep edebilir.

Okumaya Devam Et

Ekonomi

İşsizlik rakamları açıklandı: İşsiz sayısında belirgin düşüş

Yayımlandı

2 gün önce

üzerinde

Ocak 29, 2026

fatihdoganmedya

İşsizlik rakamları açıklandı: İşsiz sayısında belirgin düşüş

29 Ocak 2026 • 10:03

FatihDoganMedya — Ekonomi Haberleri

TÜİK’in Aralık 2025 Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre işsiz sayısı bir önceki aya göre 286 bin kişi azalarak 2.736.000 oldu; işsizlik oranı ise %7,7 seviyesine geriledi (aylık değişim: -0,8 puan). Kaynak: DHA / TÜİK.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan işgücü verileri, Aralık 2025’te işsizlikte dikkat çekici bir azalma gösterdi. Dar tanımlı işsizlik sayısı 286 bin kişi azalarak 2 milyon 736 bine geriledi; işsizlik oranı ise 0,8 puanlık düşüşle %7,7 oldu. Bu gelişme istihdam tarafında sınırlı gerileme ile birlikte gerçekleşti.

İşsiz sayısı (15+ yaş): 2.736.000 (Aylık değişim: -286.000).
İşsizlik oranı (dar tanımlı): %7,7 (Aylık değişim: -0,8 puan).
Cinsiyete göre işsizlik: Erkeklerde %6,3, kadınlarda %10,5.
Genç nüfusta (15–24): İşsizlik oranı %14,1 (aylık -1,1 puan); genç erkeklerde %12, genç kadınlarda %18,2.
İstihdam: İstihdam edilenlerin sayısı aylık bazda 42 bin kişi azalarak 32.685.000 kişi oldu; istihdam oranı %49,1. İşgücü 35.421.000, işgücüne katılma oranı %53,2.
Atıl işgücü / geniş tanımlı: Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı %28,6 (aylık -0,3 puan).
Ne anlama geliyor? (Kısa analiz)

Aralık ayındaki gerileme hem mevsimsel etkiyi hem de işgücü piyasasındaki kısa vadeli dengelenmeyi yansıtıyor olabilir. İşsizlik oranındaki 0,8 puanlık düşüş, teknik olarak dar tanımlı işsizliğin gerilediğini gösterse de geniş tanımlı atıl işgücü (potansiyel işgücü + kısmi istihdam vb.) hâlâ yüksek seviyelerde seyretti — bu, işgücü piyasasında yapısal açıkların sürdüğüne işaret edebilir. Verilerin ayrıntıları TÜİK tarafından yayımlanan bültenlerde bulunuyor; analiz ve politika değerlendirmeleri için ek aylık/çeyreklik veriler takip edilmeli.

Okumaya Devam Et