SON DAKİKA: DSÖ’den Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde Nadir Ebola Türü İçin ‘Uluslararası Acil Durum’ Kararı! Salgın Pandemi Değil, Ama Tehlike Büyük: Ölü Sayısı 87’ye Yükseldi

FatihDoğanMedya / DÜNYA | 17 Mayıs 2026, Pazar – 06:30

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin (DKC) Ituri eyaletinde ortaya çıkan ve şu ana kadar en az 87 kişinin ölümüne neden olan nadir bir Ebola türü nedeniyle “Uluslararası Önemi Haiz Halk Sağlığı Acil Durumu” (PHEIC) ilan etti. Örgüt, salgının hızla yayılma potansiyeline dikkat çekerken, bu aşamada “pandemi” olarak nitelendirilmeyeceğini duyurdu.

Son güncellemelere göre, bölgede toplam 336 şüpheli ve doğrulanmış vaka tespit edilirken, ölü sayısı 87’ye yükseldi. Yetkililer, salgının nadir görülen Bundibugyo virüsü türünden kaynaklandığını ve bu türe karşı henüz onaylanmış bir aşı bulunmadığını belirterek uluslararası toplumu uyardı.

DSÖ’den Kritik Adım: Acil Durum Ama Pandemi Değil!

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus başkanlığında toplanan Acil Durum Komitesi, DKC ve Uganda’yı kapsayan değerlendirmelerin ardından 17 Mayıs 2026 itibarıyla salgını “Uluslararası Önemi Haiz Halk Sağlığı Acil Durumu” (PHEIC) olarak sınıflandırdı.

DSÖ’nün resmi açıklamasında, “Bundibugyo virüsünün neden olduğu Ebola salgını, Uluslararası Sağlık Tüzüğü (IHR) kapsamında bir halk sağlığı acil durumu oluşturmaktadır; ancak bir pandemi acil durumu kriterlerini karşılamamaktadır” ifadeleri kullanıldı.

Bu karar, salgının ciddiyetine ve uluslararası yayılma riskine işaret ederken, küresel seyahat ve ticarete yönelik kısıtlamaların bu aşamada gerekli görülmediğini de ortaya koyuyor.

Bundibugyo Virüsü: Nadir, Tehlikeli ve Aşısız!

Salgına neden olan Bundibugyo virüsü, ilk kez 2007 yılında Uganda’nın Bundibugyo bölgesinde tanımlanmıştı. O dönem yaşanan salgında 131 vaka görülmüş, 42 kişi hayatını kaybetmişti (%32 ölüm oranı). Virüs, tarihte yalnızca üçüncü kez bu denli büyük bir salgına yol açıyor.

Demokratik Kongo Cumhuriyeti Sağlık Bakanı Samuel-Roger Kamba, yaptığı açıklamada, “Bu türün bilinen bir aşısı veya spesifik bir tedavisi yok. Ölüm oranı yüzde 50’ye kadar çıkabiliyor” diyerek durumun vahametini gözler önüne serdi.

Şu ana kadar Ebola’ya karşı geliştirilen aşılar yalnızca Zaire türü için etkili. Bundibugyo türünün uzun süredir görülmemesi, bilimsel araştırmaların bu alanda yavaş ilerlemesine neden oldu. Afrika CDC yetkilileri, “Bu salgın bir uyandırma çağrısıdır” diyerek acil aşı geliştirme çalışmalarının başlatıldığını ancak sürecin henüz erken aşamada olduğunu belirtti.

Ölü Sayısı Artıyor: 87 Kişi Hayatını Kaybetti

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (Afrika CDC) tarafından yapılan son açıklamaya göre, Ituri eyaletinde toplam 336 vaka (şüpheli ve doğrulanmış) tespit edildi ve 87 kişi hayatını kaybetti. Bu vakalardan yalnızca 8’i laboratuvar ortamında doğrulanmış durumda. Ölümlerin çoğu toplum içinde gerçekleşirken, en az 4 sağlık çalışanının da yaşamını yitirdiği bildirildi.

Bölgeden gelen haberler, durumun vahametini gözler önüne seriyor. Ituri’nin başkenti Bunia’da yaşayan Jean Marc Asimwe, yaşadıklarını şöyle anlattı:

“Her gün insanlar ölüyor… Bu durum yaklaşık bir haftadır devam ediyor. Tek bir günde iki, üç hatta daha fazla kişiyi gömüyoruz.”

Vakaların özellikle Mongwalu ve Rwampara sağlık bölgelerinde yoğunlaştığı, Bunia, Kuzey Kivu ve başkent Kinşasa’da da şüpheli vakaların rapor edildiği belirtiliyor.

Uganda’da da Tespit Edildi: Sınır Ötesi Tehdit Büyüyor!

Salgının uluslararası boyut kazanmasındaki en kritik gelişme, Uganda’nın başkenti Kampala’da iki doğrulanmış vakanın tespit edilmesi oldu. Uganda Sağlık Bakanlığı, 59 yaşındaki Kongolu bir erkeğin, 11 Mayıs’ta Kampala’daki bir hastaneye kaldırıldıktan sonra 14 Mayıs’ta hayatını kaybettiğini ve testlerinin Bundibugyo virüsü için pozitif çıktığını duyurdu.

Uganda’da 15 ve 16 Mayıs tarihlerinde, birbiriyle bağlantısı olmayan iki ayrı vakanın 24 saat içinde rapor edilmesi, virüsün görünürdeki yayılma hızını ortaya koyuyor. Uganda hükümeti, sınır taramalarını sıkılaştırırken, ülkede henüz yerel bir vakanın doğrulanmadığını vurguladı

Afrika CDC’den Derecelendirme: Risk Çok Yüksek!

Afrika CDC, salgını 3. Derece olarak sınıflandırarak risk değerlendirmesini şöyle yaptı:

· Demokratik Kongo Cumhuriyeti için: Çok yüksek risk
· Doğu Afrika için: Yüksek risk
· Kıta geneli için: Orta düzey risk

Afrika CDC’nin raporunda, tespitte 4 haftalık gecikme yaşandığı, temaslı takibinde boşluklar olduğu, enfeksiyon kontrol önlemlerinde zafiyetler bulunduğu ve çok sayıda sağlık çalışanının hayatını kaybettiği vurgulandı.

Bölgenin karmaşık yapısı da endişeleri artırıyor: Madencilik faaliyetleri nedeniyle yoğun nüfus hareketliliği, silahlı grupların varlığı ve güvenlik krizleri, salgınla mücadeleyi zorlaştıran faktörler arasında.

DSÖ’den Acil Eylem Planı: 500 Bin Dolar Kaynak Ayrıldı

DSÖ, salgının kontrol altına alınması için kapsamlı bir acil eylem planı devreye soktu. Genel Direktör Tedros, acil durum fonundan 500 bin dolar kaynak ayrıldığını açıklarken, bölgeye 5 ton tıbbi malzeme sevk edildiğini duyurdu.

Öncelikli eylem maddeleri arasında şunlar yer alıyor:

· Risk iletişimi ve toplum katılımının sağlanması
· Aktif vaka tespiti ve temaslı takibi
· Sağlık tesislerinde enfeksiyon önleme ve kontrol
· Güvenli klinik bakım hizmetlerinin genişletilmesi
· Laboratuvar test kapasitesinin artırılması
· Güvenli defin işlemlerinin sağlanması

Örgüt ayrıca, epidemiyoloji, enfeksiyon kontrolü, risk iletişimi ve lojistik alanlarında uzman ekipleri bölgeye sevk etmeye devam ediyor.

Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin 17. Ebola Salgını

Bu salgın, Ebola virüsünün ilk kez 1976’da DKC’deki Yambuku köyünde tanımlanmasından bu yana ülkede kaydedilen 17. Ebola salgını olarak tarihe geçti.

Bir önceki salgın Aralık 2025’te sona ermiş, toplam 64 vaka ve 45 ölümle kontrol altına alınmıştı. 2018-2020 yılları arasında yaşanan en ölümcül Ebola salgınında ise yaklaşık 2.300 kişi hayatını kaybetmişti.

Sağlık Bakanı Kamba, şüpheli ilk vakanın 24 Nisan 2026’da Bunia’daki bir hastanede görev yapan bir hemşire olduğunu açıkladı. Ancak Afrika CDC, salgının gerçek başlangıç noktasının henüz belirlenemediğini, bu durumun da salgının boyutunun tam olarak bilinemediği anlamına geldiğini vurguladı.

Uzmanlardan Uyarı: Hızlı Müdahale Şart!

Afrika CDC Başdanışmanı Dr. Ngashi Ngongo, “Bundibugyo türü yeni değil ancak uzun süredir görülmemesi, bu türe yönelik araştırmaların Zaire türüne kıyasla çok daha az gelişmiş olmasına neden oldu. Bu salgın, küresel sağlık güvenliği için ciddi bir sınav niteliğinde” dedi.

Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) Acil Durum Program Yöneticisi Trish Newport ise, “Bu kadar kısa sürede görülen vaka ve ölüm sayıları, salgının birden fazla sağlık bölgesine ve sınırın ötesine yayılması son derece endişe verici. Geniş çaplı bir müdahale için hazırlıklarımızı sürdürüyoruz” açıklamasını yaptı.

Dünden Bugüne Ebola: Korkutan Rakamlar

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, Ebola virüsü son 50 yılda Afrika’da yaklaşık 15.000 kişinin ölümüne neden oldu. Virüsün neden olduğu hastalıkta ölüm oranı, türüne bağlı olarak yüzde 25 ile yüzde 90 arasında değişiyor.

Bundibugyo türünde bu oranın yüzde 50’ye kadar çıkabilmesi, mevcut bir aşının bulunmaması ve bölgenin zorlu koşulları bir araya geldiğinde, salgının kontrol altına alınmasının hiç de kolay olmayacağı anlaşılıyor.

DSÖ, tüm üye ülkeleri salgına karşı hazırlıklı olmaya ve Uluslararası Sağlık Tüzüğü çerçevesinde gerekli önlemleri almaya çağırdı.

Gelişmeler FatihDoğanMedya tarafından anbean aktarılmaya devam edecek.