Ekonomi
Rekabet değil, yaratıcılık önemli

Gündelik hayatımızdaki elektrikli süpürge veya saç kurutma makinesi gibi ürünlere yeni bir soluk getiren ve 100 yıldır değişmeyen tasarımları kökten değiştiren deha ‘Sir’ James Dyson, tam anlamıyla yeni bir jenerasyon yarattı.
Teknoloji yazarı Ahmet Can, Berlin’den izlenimlerini aktardı.
Geçen hafta Almanya’nın Berlin şehrinde, Dyson’ın yeni ürün lansmanında Sir James Dyson ile bir araya gelme ve sohbet etme fırsatı buldum. Toplantı mekânına bir İngiliz’e yakışır şekilde klasik bir Mini otomobille geldi. Oldukça sıcak ve samimi bir şekilde herkesi selamladı. Bir teknoloji dehası olarak, yeni ürünlerini sanki ilk kez sahneye çıkıyormuşçasına büyük bir heyecanla anlattı. O gün sahnede 11 yeni ürün tanıttı; yeni nesil kablosuz elektrikli süpürgelerden saç bakım ürünlerine kadar pek çok yenilik vardı. Lansmanın ardından kendisiyle özel bir röportaj yaptım.
HAYAL EDEREK BAŞLAYAN YOLCULUK
Röportajıma, “100 yıl önce icat edilen saç kurutma makinesini veya elektrikli süpürgeyi tamamen değiştirdiniz. Bu inovatif yaklaşımı nasıl yakalıyorsunuz?” sorusuyla başladım. Sir James Dyson, hemen bir girişimci heyecanıyla cevap verdi:
“Benim hayalim, çok hafif ve basit bir elektrikli süpürge yapmaktı. Bugün PencilVac ürünümüzle bunu gerçekleştirdik. Bu model için yeni bir teknoloji geliştirmemiz gerekiyordu. Kocaman bir motor kullanmak yerine, aynı güce sahip, ama bir çubuğun içine sığabilecek küçüklükte bir motor geliştirdik. Yaklaşık 2 Euro büyüklüğünde. Böylece hem hafif hem de güçlü bir süpürge hayalimiz gerçekleşti.”
Dyson’ın bu yaklaşımının temelinde, ürünlerdeki “sinir bozucu şeyleri ortadan kaldırmak” yatıyor. “Dyson’dan önce süpürgelerin kablolu olduğunu düşünün. Fiş takmanız, kabloyu sürekli çekiştirmeniz, sarmanız ve açmanız gerekiyordu. Biz, üründeki bütün bu sinir bozucu şeyleri ortadan kaldırmak istedik ve bu da yeni teknolojiyi beraberinde getirdi.”
Bu mantığı saç kurutma makinelerine de uyguladıklarını anlattı. “Diğer üreticilerin geliştirdiği rezistanslar çok büyük. Bu yüzden makineleri daha fazla küçültemiyorlar. Biz ise rezistansı çok küçük hale getirdik. Bu sayede ürünü kökten değiştirebiliyor, daha hafif, daha esnek ve daha az kaynak tüketen hale getirebiliyorsunuz. Yani bizim yaptığımız şey, bir ürünün ne olabileceğini hayal etmek ve o hayali çalışır hale getirecek teknolojiyi geliştirmek.”
KOPYACILIK DEĞİL, YARATICILIK ÖNEMLİ
Sir James Dyson’a yönelttiğim bir diğer soru, rakip şirketlerin Dyson’ın tasarım ve teknolojisini kopyalama eğilimi oldu. Pazarda bu trendi görünce neler düşündüğünü sorduğumda, “Elbette hoşumuza gitmiyor” yanıtını verdi.
“Ben okuldayken, birinin ödevini kopyalarsanız okuldan atılıyordunuz. Şirketlerde de böyle olmalı. Çoğu insan kopyalamanın rekabet yarattığını, bunun tüketici için iyi olduğunu söylüyor. Ben tam tersini düşünüyorum. Çünkü şirketler sadece kopyalıyorsa, bir ürünü geliştirmek ve piyasaya sunmak için bizim katlandığımız masrafları üstlenmiyorlar. Bu yüzden ürünleri çok daha ucuza yapabiliyorlar. Ayrıca tüketiciye de gerçek bir seçenek sunmuyorlar.”
Dyson’a göre şirketlerin kendi teknolojilerini geliştirmeleri, yani kendi yaptıklarıyla Dyson’ın yaptıkları arasında bir fark yaratmaları gerekiyor. “Kopyalamak intihaldir, başkasının emeğinden beslenmektir. Bir tür sömürüdür. Ve bence tüketiciye hiçbir faydası yoktur.”
ÇİFTÇİLİKTEN TEKNOLOJİYE: DYSON’IN BİLİNMEYEN YÜZÜ
Sir James Dyson, aynı zamanda bir çiftçi. Hayatının başında çiftliklerde çalışmış ve şimdi de Dyson Farming çatısı altında sürdürülebilir ve inovatif bir çiftçiliğin peşinde. Çiftçiliğin tamamen sevgiyle yapılan bir iş olduğunu anlatan Dyson, bunu para kazanma amacı gütmeden yaptığını söyledi.
“Çiftçilikten para kazanılmaz. Ben hep yapmak istemiştim çünkü çiftliklerde büyüdüm. Para için yapmadım, zaten bundan asla kazanç sağlamayacağım. Bunu, gıda üretmenin çok önemli olduğunu düşündüğüm için yapıyorum. Çiftçiliğe teknoloji getirmek, verimi artırmak, sürdürülebilir hale getirmek… Bunların çok önemli olduğuna inanıyorum.”
Çiftliklerinde yıl boyunca çilek yetiştirdiklerini belirten Dyson, bunu özel cam seralar ve anaerobik sindirici sistemleri sayesinde başardıklarını anlattı. “Enerji bedava çünkü bir anaerobik sindiricimiz var. Bu sistem seraları ısıtıyor ve elektrik üretiyor. Biz de o elektriği serada kullanıyoruz. İşte çiftçiliğe bu şekilde teknoloji getirmek beni büyülüyor. Mesela artık saç bakım ürünlerimiz için içerikleri de kendimiz yetiştiriyoruz. Çok önemli bir omega yağı elde etmek için ayçiçeği yetiştiriyoruz.”
GELECEĞİN ÜRÜNLERİ: HAVA TEMİZLEYİCİDEN AKILLI ROBOTLARA
Sir James Dyson ile konuştuğumuz son konu, yeni ürünleri oldu. Lansmanda tanıttıkları ürünleri büyük bir heyecanla özetledi:
“Bu kez radikal şekilde farklı ürünler geliştirdik. Mesela çok ilginç bir hava temizleyicimiz var: HushJet. Sadece 24 desibel gürültüyle çalışıyor ama muazzam miktarda hava üflüyor. Yerleri silen, kurutan ve ıslak temizleyen bir robotumuz da var: Dyson Spot+Scrub Ai robot süpürge. Lekenin üzerine bakıyor, onu algılıyor ve temizlendiğinden emin olana kadar tekrar deniyor. Bunu daha önce kimse yapmadı.”
Yine ıslak ve kuru zemin temizleyicisinde de farklı bir yaklaşım sergilediklerini anlattı. “Adı Dyson Clean+Wash Hygiene. Tüm kiri, diğer makineler gibi içine çekmek yerine temizleme başlığında topluyoruz. Onu çıkarıp lavaboya boşaltıyorsunuz, hepsi bu. Bir de yeni bir saç şekillendiricimiz var: Dyson Airwrap Co-anda 2x. Yeni bir Hyperdymium motorla çalışıyor ve size iki kat hava akışı ve basınç sağlıyor. Böylece çok daha güçlü bukleler elde ediyorsunuz.”
Dyson, tüm bu yeniliklerin sadece bir başlangıç olduğunu ve teknolojinin insan hayatını kolaylaştırması için çalışmaya devam edeceklerini belirtti.
Ekonomi
Savaşın Faturası Ağır: İran Gerilimi Enerji Krizi Yarattı, Mısır Karanlığa Gömüldü
Savaşın Faturası Ağır: İran Gerilimi Enerji Krizi Yarattı, Mısır Karanlığa Gömüldü
Tarih: 29 Mart 2026
Saat: 06:07

Savaşın Ekonomik Yıkımı Mısır’ı Vurdu: Ülke Karanlığa Büründü
Orta Doğu’da İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın yankıları sadece cepheyle sınırlı kalmıyor. Küresel piyasalarda adeta yangına dönen petrol fiyatları, bölge ülkelerini derin bir ekonomik tasarrufa zorluyor. Mısır yönetimi, artan enerji maliyetleriyle mücadele etmek için dün gece itibarıyla bir dizi sert önlemi devreye soktu. Ülke, alınan kararlarla birlikte adeta karanlığa gömüldü.
Eğlence Hayatına Erken Perde
Mısır hükümetinin aldığı yeni kararnameye göre, tüm ticari işletmeler, restoranlar, alışveriş merkezleri (AVM), sinema ve tiyatrolar ile düğün salonları saat 21.00’de kepenk indirecek. Hafta sonu ise bu kuralda küçük bir esneme yapılarak, perşembe ve cuma günleri ile resmi tatillerde kapanış saati 22.00 olarak belirlendi. Uygulama kapsamında sadece eczaneler bu kısıtlamadan muaf tutuldu.
Başkent Kahire başta olmak üzere birçok şehirde sokak aydınlatmaları büyük oranda azaltıldı. Şehrin simge yapılarından 6 Ekim Köprüsü’ndeki dev reklam panolarının ışıkları söndürüldü. Reklam panolarının aydınlatmasına getirilen yüzde 50’lik kesinti, kent siluetinde belirgin bir değişime yol açtı.

Kamuya Sıkı Kemer: Uzaktan Çalışma ve Projelere Ara
Hükümetin tasarruf paketi sadece özel sektörle sınırlı kalmadı. Kamu kurumlarına da sıkı kemer uygulaması getirildi. Yeni idari başkentteki hükümet yerleşkesinin artık 18.00’de kapatılacağı duyurulurken, yüksek miktarda dizel tüketen büyük ulusal projelerin 2 ay süreyle yavaşlatılması kararlaştırıldı.
Ayrıca, kamu araçlarına ayrılan yakıt miktarında yüzde 30 oranında bir kısıntıya gidildi. Çalışma hayatını da yakından ilgilendiren bir başka karar ise uzaktan çalışma oldu. Nisan ayı başından itibaren geçerli olmak üzere, her hafta pazar günleri kamu kurumları ve özel sektörde uzaktan çalışma uygulamasına geçilecek.
Mısır Başbakanı Mustafa Medbuli, Bakanlar Kurulu toplantısı sonrası yaptığı açıklamada, alınan bu önlemlerin 5 Nisan’dan itibaren bir ay süreyle uygulanacağını, ancak ihtiyaç halinde bu sürenin uzatılabileceğini belirtti.
Küresel Etkiler Kapıda mı?
Uzmanlar, Mısır’ın aldığı bu sert tasarruf tedbirlerinin, İran savaşının bölge ekonomilerinde yarattığı tahribatın sadece bir başlangıcı olabileceğine dikkat çekiyor. Petrol fiyatlarındaki belirsizlik ve tedarik zincirinde yaşanan aksaklıklar, enerji ithalatçısı ülkeleri benzer zorunlu tasarruf önlemlerine itebilir. Mısır’da alınan bu kararlar, savaşın cephe gerisindeki yıkıcı etkisini gözler önüne seriyor.
Ekonomi
Toplu taşıma 20 ay ücretsiz oldu: Kimler yararlanacak, hangi araçlar kapsama giriyor?
Toplu taşıma 20 ay ücretsiz oldu: Kimler yararlanacak, hangi araçlar kapsama giriyor?
27 Mart 2026 – 09:12

Resmî Gazete’de yayımlanan kararla gümrük muhafaza memurları ve orman muhafaza memurları, belediye otobüsü, metro ve tramvay gibi şehir içi toplu taşıma araçlarından 31 Aralık 2027’ye kadar ücretsiz faydalanabilecek.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan karar, kamu kurum ve kuruluşlarının sunduğu bazı mal ve hizmetlerden ücretsiz ya da indirimli yararlanacak kişileri yeniden belirledi. Düzenleme kapsamında, gümrük muhafaza memurları ile orman muhafaza memurları belediyelere ait toplu taşıma araçlarında ücretsiz ulaşım hakkı kazandı.
Karar, 27 Mart 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girdi. Buna göre söz konusu personel grupları, 31 Aralık 2027 tarihine kadar belediyelere ait otobüs, metro ve tramvay gibi şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz yararlanabilecek.
Uygulamanın kapsamı, Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde görev yapan ilgili personeli kapsıyor. Kararda özellikle belediyelerin işlettiği şehir içi toplu taşıma araçları öne çıkarken, düzenlemenin amacı kamu görevlilerinin ulaşım maliyetini azaltmak olarak değerlendiriliyor. Bu son cümle yorumdur; kaynak metinlerin içerdiği kapsam ve süre bilgisinden çıkarılmıştır.
Kimler yararlanacak?
Karardan yararlanacak kişiler; gümrük muhafaza memurları ve orman muhafaza memurları olacak. Ücretsiz ulaşım hakkı, belediyelere ait toplu taşıma araçlarında geçerli olacak.
Hangi araçlar ücretsiz?
Belediye otobüsleri, metro ve tramvay gibi şehir içi toplu taşıma araçları ücretsiz olacak. Kaynaklarda uygulamanın şehir içi belediye toplu taşımayı kapsadığı belirtiliyor.
Ekonomi
Trump’ın tek sözü altın ve gümüşü yükseltti
Trump’ın tek sözü altın ve gümüşü yükseltti
Yayın tarihi: 27 Mart 2026
Saat: 09:05

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran savaşıyla ilgili görüşmelerin süreceğini açıklaması, küresel piyasalarda güvenli liman arayışını yeniden artırdı. Altın ve gümüş fiyatlarında yukarı yönlü hareket dikkat çekti
Küresel piyasalarda gözler bir kez daha Orta Doğu’daki gelişmelere çevrildi. ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran savaşını bitirecek görüşmelerin devam edeceğini söylemesi, değerli metallerde sert hareketleri beraberinde getirdi. Açıklamanın ardından altın ve gümüş fiyatlarında yükseliş görüldü.
Piyasalarda işlem gören spot altın yüzde 1’in üzerinde artışla 4 bin 433,69 dolar/ons seviyesine çıkarken, nisan vadeli ABD altın kontratları da 4 bin 428,40 dolar seviyesinde işlem gördü. Gümüş tarafında da yükseliş hızlandı ve metal yüzde 1,8 prim yaptı.
Uzmanlara göre Trump’ın son mesajları, savaşın seyrine ilişkin beklentileri yeniden şekillendirirken yatırımcıların güvenli limanlara yönelmesine neden oldu. Altın ve gümüşteki hareketliliğin temelinde jeopolitik risk algısının güçlenmesi ve piyasalardaki belirsizliklerin artması yer alıyor. Aynı dönemde altının haftalık bazda düşüş eğiliminde olması ise sert iniş çıkışların sürdüğünü gösteriyor.
Öte yandan piyasalar, Trump’ın İran’a yönelik askeri planlar konusunda verdiği mesajları da yakından izliyor. ABD Başkanı’nın görüşmelere alan açan açıklamaları, bazı yatırımcılar tarafından tansiyonu düşüren bir sinyal olarak yorumlansa da, diğer yandan jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalkmadığı görüşü korunuyor.
-
Gündem1 gün önceCezaevinde Şok Olay: Başgardiyan Hayal Evinde Darp İzleriyle Ölü Bulundu, 1 Gözaltı
-
Gündem4 gün önceHarabe Evde Bulunan Nazar’ın 7 Yıl Sonra ‘Anne’ Dediği Rebecca’nın Oğlu Olduğu DNA Testiyle Kesinleşti
-
Gündem1 hafta önceBayram izninde çıktı, kuzeninin eşini öldürdü
-
Magazin6 gün önceErol Köse kimdir? Yapımcı Erol Köse Sarıyer’de 16’ncı kattan düşerek öldü
-
Gündem5 gün önceEvlilik dışı bebeğinin evde ölü doğduğunu iddia eden kadın ile bebeği gömdüğü öne sürülen annesi tutuklandı
-
Gündem1 hafta önceAksaray’da mezarlıkta silahlı saldırı: Boşanma aşamasındaki eşini öldürdü, baldızını yaralad
-
Gündem1 hafta önceIsparta’da feci kaza: Nişanlı çift Mustafa Kılıç ve Gizem Ateş hayatını kaybetti
-
Gündem1 hafta önceFatih’te eşini öldüren koca evi ateşe verdi
