Ölü Kişiler Adına Müstahsil Makbuzu İddiası: 41 Şüpheliye Gözaltı Kararı, 33 Kişi Yakalandı
Tarih ve Saat: 15 Eylül 2026, 13:31
Okuma Süresi: Yaklaşık 7 dakika
Kategori: Gündem / Ekonomi
Yaş sebze ve meyvenin tarladan çıkıp market rafına ulaşıncaya kadar geçirdiği fiyat değişimi, İstanbul merkezli kapsamlı bir soruşturmanın konusu oldu. Üretici fiyatı ile tüketicinin karşılaştığı etiket arasındaki farkın nasıl oluştuğunu araştıran soruşturma kapsamında 41 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilirken, dosyada dikkat çeken belgelerden biri de hayatını kaybetmiş kişiler adına düzenlendiği belirtilen müstahsil makbuzları oldu.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada, yaş sebze ve meyve sektöründe büyük tedarikçi konumundaki bazı firmaların ürünlerin maliyetini gerçekte olduğundan yüksek, piyasaya sunulan ürün miktarını ise düşük gösterdiği yönünde tespitlere ulaşıldığı bildirildi. İncelemelerde sahte olduğu değerlendirilen müstahsil makbuzlarının da kullanıldığı öne sürüldü. Soruşturma kapsamında 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamet adresinde arama işlemleri başlatıldı.
Soruşturma tarladan market rafına uzanan fiyat zincirine odaklandı
Soruşturmanın merkezinde, özellikle son tüketicinin ödediği sebze ve meyve fiyatlarının üreticiden çıktıktan sonra hangi aşamalardan geçerek yükseldiği bulunuyor.
Yetkili kurumların verileri bir araya getirilerek üretici, tedarikçi ve satış zincirindeki fiyat hareketleri karşılaştırıldı. Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Hal Kayıt Sistemi ile Tarım ve Orman Bakanlığına ait Çiftçi Kayıt Sistemi verilerinden yararlanıldığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu tarafından da kapsamlı bir inceleme raporu hazırlandığı açıklandı.
Çalışma kapsamında yaklaşık 1.029 çiftçinin beyanına başvuruldu. Üreticilere ürünlerini hangi fiyatlardan sattıkları, malların hangi koşullarda tedarikçilere ulaştığı ve ticari belgelerde gösterilen bedellerin gerçek alış fiyatlarıyla örtüşüp örtüşmediği soruldu.
Soruşturmayı önemli hale getiren noktalardan biri de yalnızca marketteki satış fiyatlarının değil, fiyatın oluşmasına etki eden bütün tedarik aşamalarının incelenmesi oldu.
Hayatını kaybeden kişiler adına belge düzenlendiği öne sürüldü
Dosyadaki vergi incelemesine ilişkin ayrıntılarda dikkat çekici bir iddia ortaya çıktı.
Nefes’in ulaştığını bildirdiği inceleme raporuna göre bazı mükelleflerin, daha önce hayatını kaybetmiş kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlediği tespit edildi. İncelemenin 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 arasındaki işlemleri kapsadığı, belgelerde adı bulunan bazı kişilerin ise bu tarihlerden önce yaşamını yitirdiği belirtildi.
Raporda bazı kişiler adına birden fazla belgenin düzenlendiği ve bu işlemlerde on binlerce lirayı bulan tutarlar gösterildiği kaydedildi. Kaynak haberde aktarılan örneklerden birinde, 2016’da hayatını kaybettiği belirtilen bir kişi adına dört ayrı belge üzerinden toplam 118 bin lirayı aşan işlem kaydı bulunduğu ifade edildi.
Soruşturma makamlarının değerlendirmesine göre bu belgelerin amacı, gerçek alış maliyetinden farklı bir maliyet tablosu oluşturmak olabilir. Ancak dosyadaki iddiaların soruşturma aşamasında olduğu ve şüpheliler hakkındaki suçlamaların yargılama sonucunda kesinleşmiş hükümler olmadığı göz önünde bulunduruluyor.
Müstahsil makbuzu neden önemli?
Müstahsil makbuzu, özellikle vergiden muaf çiftçilerden ürün satın alınması sırasında ticari işlemin kayıt altına alınmasında kullanılan belgeler arasında yer alıyor.
Bu nedenle üreticiden alınan ürünün miktarı ve bedeline ilişkin gerçeğe aykırı bir kayıt oluşturulması, yalnızca vergi boyutunu değil, ürünün sonraki satış aşamalarında hangi maliyet üzerinden fiyatlandırılacağını da etkileyebiliyor.
Soruşturmadaki temel iddialardan biri de bazı tedarikçi firmaların çiftçilerden satın aldıkları ürünlerin alış fiyatlarını belgelerde gerçek değerlerinden daha yüksek göstermiş olabileceği yönünde.
Başsavcılığın soruşturma kapsamında aktarılan tespitlerinde, bazı büyük tedarikçilerin piyasadaki konumlarını kullanarak ürün arzını olduğundan düşük, maliyetleri ise olduğundan yüksek gösterdikleri iddiası yer aldı. Bunun yanı sıra tedarik zincirinin gereksiz şekilde uzatıldığı ve bütün bu işlemlerin tüketici fiyatlarının yukarı yönlü etkilenmesine yol açmış olabileceği değerlendiriliyor.
22 ilde 109 adrese operasyon
Soruşturmanın saha aşamasında İstanbul merkezli geniş çaplı bir operasyon gerçekleştirildi.
Paylaşılan bilgilere göre yaş sebze ve meyve sektöründe büyük dağıtıcı konumundaki 41 firmanın 41 yöneticisi hakkında gözaltı kararı çıkarıldı. Şüphelilerle bağlantılı olduğu değerlendirilen 22 ildeki toplam 109 iş yeri ve ikamet adresinde eş zamanlı arama işlemleri başlatıldı.
Nefes’in İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına dayandırdığı son bilgiye göre, hakkında gözaltı kararı bulunan 41 şüpheliden 33’ü yakalandı. Bu nedenle operasyonun ilk saatlerindeki durum itibarıyla sekiz şüpheli yönünden işlemlerin sürdüğü anlaşılıyor.
Şüphelilerin ifadeleri ve aramalarda elde edilen dijital ya da fiziki materyallere ilişkin inceleme sonuçlarının soruşturmanın sonraki aşamasında belirleyici olması bekleniyor.
Dört farklı suç başlığı üzerinde duruluyor
Soruşturma yalnızca fiyatların yüksekliği üzerinden yürütülmüyor. Açıklanan bilgilere göre dosyada birden fazla suçlama başlığı araştırılıyor.
Şüpheliler hakkında fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları yönünden soruşturma yürütülüyor.
Bu suçlamaların her biri bakımından şüphelilerin eylemleri, şirketlerin ticari kayıtları, banka hareketleri, düzenlenen belgeler ile kamu kurumlarından alınan verilerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.
Bu aşamada kamuoyuna açıklanan bilgiler bir soruşturmanın bulgularını ve şüphelerini içeriyor. Şüpheliler açısından suçluluk ancak kesinleşmiş yargı kararıyla belirlenebilir.
Akın Gürlek’ten soruşturmaya ilişkin açıklama
Adalet Bakanı Akın Gürlek de operasyonla ilgili yaptığı açıklamada, yaş sebze ve meyvenin üreticiden tüketiciye ulaşmasına kadar geçen sürecin ayrıntılı şekilde incelendiğini bildirdi.
Gürlek, üreticinin emeğinin ve vatandaşın bütçesinin korunmasına vurgu yaparak, tarladan sofraya uzanan tedarik zincirinin haksız kazanç elde edilen bir sisteme dönüştürülmesine izin verilmeyeceğini belirtti. Soruşturmaya İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünün yanı sıra Hazine ve Maliye, Tarım ve Orman ile Ticaret bakanlıklarının veri ve analizleriyle katkı sunduğu aktarıldı.
Akın Gürlek’in halen Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanı olarak görev yaptığı, Adalet Bakanlığının resmi kayıtlarında da yer alıyor. Gürlek, 11 Şubat 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile Adalet Bakanlığı görevine atanmıştı.
Soruşturmanın odağında fiyatların nasıl oluştuğu var
Yaş sebze ve meyvede üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkı uzun süredir kamuoyunda tartışılan konular arasında bulunuyor. Ancak mevcut soruşturmanın hukuki odağı, genel anlamda fiyatların yüksek olup olmadığı tartışmasından farklı bir noktada bulunuyor.
Savcılık tarafından incelenen temel mesele; bazı şirketlerin sahte olduğu değerlendirilen belgeler düzenleyip düzenlemediği, gerçek ürün maliyetlerinin ticari kayıtlarda değiştirilip değiştirilmediği, ürün arzının gerçekte olduğundan farklı gösterilip gösterilmediği ve bütün bunların piyasa fiyatları üzerinde kasıtlı bir etki yaratıp yaratmadığı.
Bu nedenle dosyada çiftçi beyanları ile resmi kayıtların karşılaştırılması önemli bir yer tutuyor. Üreticinin ürünü hangi bedelle sattığını söylemesi ile tedarikçi şirketlerin ticari kayıtlarında aynı ürün için gösterilen bedelin karşılaştırılması, iddiaların aydınlatılmasında kullanılabilecek başlıca veriler arasında.
Bundan sonra ne olacak?
Operasyonda gözaltına alınan şüpheliler hakkındaki işlemler soruşturma kapsamında devam edecek. Aramalarda ele geçirilen belgeler, şirket kayıtları ve dijital materyallerin incelenmesiyle birlikte mevcut mali raporların da değerlendirilmesi bekleniyor.
Soruşturmanın ilerleyen aşamalarında savcılık, elde edilen deliller doğrultusunda şüphelilerin adli durumları hakkında karar verecek. Kamuoyuna açıklanan mevcut bilgilerde soruşturmanın tamamlandığına veya şüpheliler hakkında kesinleşmiş bir yargı kararına ilişkin bir bilgi bulunmuyor.
Ayrıca gözaltı kararı verilen ancak ilk açıklamalara göre henüz yakalanmayan şüpheliler yönünden işlemlerin sürmesi bekleniyor.
Soruşturmanın yalnızca tek tek sahte belge iddialarıyla sınırlı kalmayıp, sebze ve meyvenin üreticiden hale, tedarikçiye ve perakende satış noktasına kadar ilerlediği zincirde fiyat oluşumunun bütününe odaklanması, elde edilecek yeni bulguları da önemli hale getiriyor.
