Mehmet Uçum’dan 2028 seçimi için 16 Nisan öngörüsü: Erdoğan’ın “son kez aday” olacağını söyledi
Tarih: 17 Eylül 2026 Perşembe – 13:12
Okuma Süresi: 8 dakika
FatihDoğanMedya Haber Merkezi
Türkiye’de 2028 yılında yapılması beklenen Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili genel seçimlerinin tarihi ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yeniden aday olup olmayacağına ilişkin tartışmalar sürerken, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum’dan dikkat çeken yeni bir değerlendirme geldi. Gazeteci Sinan Burhan’ın aktardığı açıklamalara göre Uçum, seçimlerin 16 Nisan 2028 tarihinde yapılmasını öngördüğünü belirtirken Erdoğan’ın da “son kez” aday olacağını ifade etti. Ancak 16 Nisan 2028 tarihi şu aşamada resmen kararlaştırılmış bir seçim tarihi değil; Uçum’un dile getirdiği bir öngörü ve daha önce kamuoyuna açıkladığı seçim takvimi önerisi niteliğinde.
Uçum’un değerlendirmesi, bir yandan Türkiye’nin 2028 seçim takvimini yeniden gündemin üst sıralarına taşırken diğer yandan Anayasa’nın Cumhurbaşkanının görev süresi ve seçimlerin yenilenmesine ilişkin hükümlerini yeniden tartışmaya açtı.
Uçum 16 Nisan 2028 tarihini işaret etti
Nefes’in gazeteci Sinan Burhan’ın aktardığı bilgilere dayandırdığı 17 Eylül tarihli haberine göre Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Türkiye Basın Federasyonu’ndaki programda 2028 seçimlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Haberde Uçum’un seçimler için 16 Nisan 2028 tarihini öngördüğü ve bu tarihin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçiş sürecindeki 16 Nisan 2017 referandumunun yıl dönümü olması nedeniyle sembolik anlam taşıdığını söylediği aktarıldı.
Aynı açıklamalar başka haber kuruluşları tarafından da 17 Eylül’de kamuoyuna taşındı. Aktarılan sözlerde Uçum’un, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yapılacak seçimde “son kez aday” olacağını ifade ettiği belirtildi.
Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Uçum’un sözleri, 16 Nisan 2028’in Yüksek Seçim Kurulu veya TBMM tarafından kesinleştirilmiş seçim tarihi olduğu anlamına gelmiyor. Uçum, aynı tarihi haziran ayında kaleme aldığı değerlendirmelerde de bir ihtimal ve öneri olarak gündeme getirmiş, nihai kararın TBMM’nin iradesine bağlı olduğunu belirtmişti.
16 Nisan tarihi ilk kez gündeme gelmiyor
16 Nisan 2028 tarihi aslında Mehmet Uçum tarafından ilk kez 17 Eylül’de dile getirilmedi.
Uçum, Anadolu Ajansı için 15 Haziran 2026’da kaleme aldığı değerlendirmede, 2027’nin son çeyreği ile 2028’in ilk çeyreğinde seçimlerin yenilenmesi konusunun gündeme gelebileceğini belirtmiş ve olası seçim günlerinden biri olarak 16 Nisan 2028 Pazar gününü göstermişti. Uçum aynı yazıda, TBMM’nin seçimlerin yenilenmesi yönünde karar alması durumunda Erdoğan’ın Anayasa’daki düzenleme kapsamında yeniden aday olabileceği görüşünü savunmuştu.
Uçum daha sonra 25 Haziran 2026 tarihli başka bir yazısında da bu önerisini ayrıntılandırdı. Bir sonraki seçimlerin olağan tarihinin 7 Mayıs 2028 olduğunu belirten Uçum, 16 Nisan tarihinin olağan seçim tarihinden üç hafta önceye denk geldiğine işaret ederek bu formülü “döneminde ancak öne alınmış seçim” şeklinde değerlendirdi. Bu nitelendirme Uçum’un siyasi ve hukuki değerlendirmesidir; seçimlerin yenilenmesine ilişkin mevzuattaki kavram ve prosedür ayrıca Anayasa ve Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nda düzenlenmektedir.
Olağan seçim tarihi neden 7 Mayıs 2028 olarak hesaplanıyor?
Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nda Cumhurbaşkanı ve TBMM seçimlerinin beş yılda bir aynı gün yapılması öngörülüyor. Kanuna göre görev süresi, birlikte yapılan bir önceki seçim tarihi esas alınarak belirleniyor ve görev süresinin dolmasından önceki son pazar günü oy verme günü olarak belirleniyor.
2023 yılındaki Cumhurbaşkanlığı ve 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimi’nin ilk turu 14 Mayıs 2023 tarihinde gerçekleştirildi. Uçum’un hesabına göre beş yıllık dönemin sona ermesinden önceki son pazar günü 7 Mayıs 2028’e denk geliyor. Bu nedenle Uçum, olağan seçim tarihini 7 Mayıs 2028 olarak ifade ediyor.
16 Nisan 2028 ise bu takvimden üç hafta önceye denk geliyor.
Uçum’un daha önce ortaya koyduğu senaryoya göre TBMM’nin 2028 yılının şubat ayında seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde mevzuattaki süre hesabıyla seçimlerin 16 Nisan 2028 Pazar günü gerçekleştirilmesi mümkün olabilecek. Ancak bunun gerçekleşmesi için Meclis’in Anayasa’da belirtilen çoğunlukla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi gerekiyor.
Erdoğan’ın yeniden adaylığı açısından Anayasa ne diyor?
Tartışmanın en önemli başlıklarından birini Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 2028’de yeniden adaylığı oluşturuyor.
Anayasa’nın 101. maddesinde Cumhurbaşkanının görev süresinin beş yıl olduğu ve bir kişinin en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebileceği belirtiliyor. Bununla birlikte Anayasa’nın 116. maddesi, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde TBMM tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi durumunda Cumhurbaşkanının bir defa daha aday olabilmesine imkân tanıyor.
- maddeye göre TBMM, üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebiliyor. 600 üyeli Meclis bakımından bu sayı 360 milletvekiline karşılık geliyor. Böyle bir karar alınması durumunda Cumhurbaşkanlığı seçimi ile milletvekili genel seçimi birlikte yapılıyor.
Aynı maddede yer alan düzenleme, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde seçimlerin Meclis tarafından yenilenmesine karar verilmesi halinde bir kez daha aday olabileceğini açıkça belirtiyor.
Dolayısıyla Uçum’un sözünü ettiği 2028 senaryosunda belirleyici unsur yalnızca seçim tarihinin birkaç hafta öne alınması değil, seçimlerin yenilenmesi kararının TBMM tarafından alınması.
Cumhurbaşkanının seçimleri yenilemesiyle Meclis kararı arasında fark var
Anayasa’nın 116. maddesi hem TBMM’ye hem de Cumhurbaşkanına seçimleri yenileme yetkisi tanıyor. Ancak Cumhurbaşkanının ikinci döneminde bir kez daha aday olmasına ilişkin istisna, madde metninde özellikle Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi durumuna bağlanmış durumda.
Bu nedenle Uçum’un 16 Nisan 2028 formülünde TBMM’nin rolü kritik önem taşıyor.
Uçum da daha önceki yazılarında bu noktaya dikkat çekerek 16 Nisan’da seçime gidilmesi senaryosunun Meclis kararıyla gerçekleşebileceğini savunmuştu. Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’na göre seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde karar Resmî Gazete’de ilan ediliyor ve kararın verilmesinden sonra gelen 60’ıncı günü takip eden ilk pazar günü Cumhurbaşkanlığı ile TBMM seçimleri birlikte yapılıyor.
Neden özellikle 16 Nisan?
Uçum’un 16 Nisan tarihine yaptığı vurgu yalnızca seçim takvimindeki gün hesabından kaynaklanmıyor.
16 Nisan 2017’de Türkiye’de anayasa değişikliği referandumu yapılmış ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişi içeren anayasa değişiklikleri halkoyuna sunulmuştu. Uçum, daha önceki değerlendirmelerinde 2028 seçimlerinin referandumun yıl dönümünde yapılmasının sembolik anlam taşıyacağını ifade etmişti. 17 Eylül’de Sinan Burhan tarafından aktarılan son sözlerinde de aynı gerekçeyi yeniden dile getirdiği bildirildi.
Dolayısıyla 16 Nisan tarihi, Uçum’un yaklaşımında hem seçim takvimi açısından mümkün gördüğü bir tarih hem de 2017 referandumunun yıl dönümü olması nedeniyle sembolik bir seçenek olarak öne çıkıyor.
Uçum haziran ayında “öneri” demişti
Seçim tarihi tartışmasında gözden kaçırılmaması gereken noktalardan biri de Uçum’un haziran ayında kullandığı ifadeler.
15 Haziran tarihli yazısında 16 Nisan 2028’i “olası günlardan biri” olarak tanımlayan Uçum, bu konuda nihai karar yetkisinin TBMM’de olduğunu açıkça belirtmişti. 25 Haziran’daki ikinci değerlendirmesinde de aynı senaryoyu ayrıntılandırarak Meclis’in seçimlerin yenilenmesine karar vermesi gerektiğini ifade etmişti.
Bu nedenle 17 Eylül’de gündeme gelen açıklamadaki “16 Nisan 2028” ifadesini, bugünden kesinleşmiş bir seçim takvimi şeklinde değil, Uçum’un mevcut anayasal ve yasal düzenlemeler üzerinden yaptığı siyasi-hukuki öngörü olarak değerlendirmek gerekiyor.
Seçim tarihinin değişebilmesi için hukuki sürecin işletilmesi ve gerekli kararların yetkili kurumlar tarafından alınması gerekiyor.
Mevcut durumda 2028 seçimleri açısından 16 Nisan tarihini kesinleştiren bir TBMM kararı bulunmuyor. Uçum’un daha önce çizdiği takvim gerçekleşecek olursa seçimlerin yenilenmesi meselesinin özellikle 2027’nin son döneminden itibaren ve 2028’in ilk aylarında siyasi gündemin önemli başlıklarından biri haline gelmesi beklenebilir. Uçum’un kendi senaryosunda, 16 Nisan 2028’de seçim yapılabilmesi için Meclis kararının 2028’in şubat ayında alınması öngörülüyor.
TBMM’nin seçimlerin yenilenmesine karar verip vermeyeceği, gerekli anayasal çoğunluğun oluşup oluşmayacağı ve siyasi partilerin bu konuda hangi tutumu benimseyeceği ise ilerleyen dönemde ortaya çıkacak.
Erdoğan’ın yeniden adaylığı bakımından da mevcut Anayasa’daki kritik hüküm 116. maddede yer alıyor. Meclis, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde seçimlerin yenilenmesine karar verirse Anayasa bir kez daha adaylık imkânı tanıyor. Böyle bir karar alınmadığı sürece Uçum’un sözünü ettiği senaryonun hukuki zemini oluşmuş sayılmayacak.
Bu nedenle 17 Eylül’de gündeme gelen açıklama, 2028 seçim tarihi konusunda alınmış resmî bir karardan çok, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum’un daha önce ayrıntılarını paylaştığı 16 Nisan formülünü yeniden gündeme getirmesi ve Erdoğan’ın adaylığına ilişkin beklentisini açıklaması olarak öne çıkıyor.
