Gündem
Mars buzundaki uzaylıların 50 milyon yıl hayatta kalabileceği keşfedildi
Mars buzundaki uzaylıların 50 milyon yıl hayatta kalabileceği keşfedildi
Tarih: 18 Ekim 2025 — Saat: 12:15 (TSİ) — Okuma süresi: 4 dakika
NASA , SPACE
NASA Goddard ve Penn State araştırmacılarının laboratuvarda yaptıkları deneyler, saf su buzunda gömülü protein parçacıklarının ve amino asitlerin Mars yüzeyindeki kozmik radyasyon altında on milyonlarca yıl korunabileceğini gösteriyor. Bu sonuç, gelecekteki Mars görevlerinde “saf buz” yataklarının öncelikli hedef olması gerektiğini öne sürüyor.

Haber detayları — ne bulundu, nasıl yapıldı?
Araştırma ekibi (lider: Alexander A. Pavlov ve çalışma arkadaşları) laboratuvarda Escherichia coli bakterilerinden elde edilen organik materyali saf su buzu ile veya Mars benzeri sedimanla karıştırarak dondurdu. Donmuş örnekler, Mars yüzeyi koşullarını taklit etmek üzere -60°F (~ -51°C) sıcaklıktaki odada gama ışını ile ışınlandı; deneyin radyasyon dozu, yüzeyde maruz kalınacak kozmik ışın etkisiyle eşdeğer olacak şekilde 20 milyon yıl simülasyonu uygulanıp ardından modelleme ile toplamda 50 milyon yıllık bir etki tahmini çıkarıldı. Saf buz örneklerinde amino asitlerin %10’unun üzerinde kısmı 50 milyon yıllık simülasyondan sağ çıkarken, sediman içeren örneklerde bozunma çok daha hızlı gerçekleşti. Araştırma sonuçları bilimsel dergi Astrobiology’de yayımlandı.
Öne çıkan bulgu: Saf su buzunda korunma çok daha iyi; sedimanla karışık buz/çeşitli mineraller organik moleküllerin radyolitik bozunmasını hızlandırıyor. Bu nedenle saf buz veya buz-ağırlıklı permafrost örnekleri, Mars’ta korunmuş organiklerin (biyobelirteçlerin) bulunması için en umut verici hedefler olabilir.
Ne anlama geliyor — uzaylılar 50 milyon yıl hayatta kaldı mı?
Buradaki kritik nokta ayrımı: çalışma canlı organizmaların 50 milyon yıl “hayatta kalabileceğini” göstermiyor; deneyler organik moleküllerin (amino asitler, protein parçacıkları gibi) çok uzun süre korunabileceğini gösteriyor. Moleküllerin korunması, geçmişte yaşam olduğuna dair izler (biyobelirteçler) bulunabileceğini gösterir — fakat bunun, güncel canlı mikroorganizmaların yüzeyde hâlen yaşadığı anlamına gelmediğini vurgulamak gerekiyor. Ayrıca laboratuvar koşulları kontrollü ve belli varsayımlara dayanıyor; gerçek Mars yüzey koşulları yerel mineralojiden, sıcaklık değişimlerinden ve diğer faktörlerden etkilenebilir.
Bilimsel sınırlamalar ve önceki çalışmalar
-
Aynı araştırma grubunun 2022 tarihli çalışması, karbonat/silikat ve tuz içeren Mars benzeri karışımlarda amino asitlerin çok daha hızlı yok olduğunu göstermişti; yani örneklerin mineral içeriği korunum süresini dramatik biçimde etkiliyor. Bu çalışma, yeni bulgunun neden şaşırtıcı olduğunu da açıklıyor.
-
Laboratuvar simülasyonları, gerçek Mars koşullarının tüm karmaşıklığını yansıtmayabilir. Örneğin derinlik, yeraltı radyasyon profili, permafrost hareketleri ve kimyasal etkileşimler sonuçları değiştirebilir. Bu nedenle bulgular “umut verici kanıt” olarak okunmalı, kesin kanıt değil.
Uzay görevleri için çıkarımlar
-
Araştırmacılar, Mars’ta yaşam (geçmiş veya güncel) arayışında rover/örnekleme hedeflerinin kaya tabanlı bölgeler yerine saf buz veya buz-ağırlıklı permafrost yataklarına öncelik vermesini öneriyor. Bu, alınacak örneklerin organik izleri koruma olasılığını artırabilir.
-
Ancak yüzeye çok yakın katmanlar hâlâ kozmik radyasyon ve peroksitler gibi bozucu süreçlerle karşılaşır; ideal hedefler, yüzeye yakın ama yeterince korunmuş, mümkünse birkaç metre altındaki buz birikintileri olabilir. Uzun mesafeli veya derin sondaj gerektirebilecek bu hedefler, görev tasarımında dikkat gerektirir
Bilim camiasının yorumu ve takip adımları
Bu sonuç, Mars’ta olası biyobelirteç arayışında stratejiyi etkileyebilecek deneysel bir ileri adım olarak değerlendiriliyor. NASA ve üniversite ekipleri, bulguları teyit etmek için farklı buz-malzeme karışımları, farklı radyasyon spektrumları ve uzun süreli deneylerle devam edeceklerini belirtiyorlar. Ayrıca gelecekteki görevlerde örnekleme ekipmanlarının (kazıyıcı, sondaj, steril koruma) bu hedeflere erişebilecek şekilde güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Kısa sonuç
-
Yeni çalışma: Saf su buzunda gömülü amino asitlerin ve protein parçalarının 50 milyon yıla yakın simüle edilmiş radyasyon maruziyeti sonrası bir kısmının korunabileceğini gösteriyor. Bu, Mars’ta korunmuş biyobelirteç arayışına umut veriyor — ancak doğrudan “uzaylıların 50 milyon yıl hayatta kaldığı” anlamına gelmiyor.
Gündem
Nairobi’de kontrollü yıkım sırasında bina çöktü: 4 ölü, 4 yaralı
Nairobi’de kontrollü yıkım sırasında bina çöktü: 4 ölü, 4 yaralı
Tarih.Saat: 17.03.2026 — 13:05

Kenya’nın başkenti Nairobi‘de kontrollü yıkımı planlanan bir binanın aniden çöktüğü kazada, yetkililerin verdiği bilgiye göre 4 kişi hayatını kaybetti, 4 kişi yaralandı. Olay yerine sevk edilen arama-kurtarma ekipleri enkaz altında kalanların bulunması için çalışmalarını sürdürüyor.
Detaylar:
-
Olay, Nairobi’de planlanan kontrollü yıkım çalışması sırasında meydana geldi. Yetkililer, yıkım sırasında beklenmedik bir çökme olduğunu ve ilk belirlemelere göre enkaz altında kalan 4 kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı. Aynı olayda 4 kişi de yaralandı ve yaralılar çevredeki hastanelere kaldırıldı.
-
Olay yerinde itfaiye, polis ve sivil savunma ekipleri enkaz kaldırma ve arama-kurtarma çalışmaları yürütüyor; çalışmaların devam ettiği, kurtarma ekiplerinin ağır makinelerle birlikte müdahale ettiği bildirildi. Şu ana kadar resmi makamlar tarafından daha geniş bir açıklama yapılmadı.
-
Kazanın nedenine ilişkin ilk bulgular “kontrollü yıkım” sürecindeki planlama veya uygulama hatasına işaret edebilecek bulgular içeriyor; kesin nedenin ancak soruşturma tamamlandığında netleşeceği yetkililerce vurgulandı. (DHA’nın aktif haber akışından derlenmiştir.)
Yerel etkiler ve takibi:
-
Bölgede kısa süreli ulaşım aksaklıkları ve güvenlik önlemleri alındı; çevredeki binalarda yaşayanlardan güvenlik gerekçesiyle uzak durmaları istendi.
-
Yetkililer, ailelere destek ve olay yeri incelemesi için savcılık ve ilgili kurumlardan ekipler sevk etti. Soruşturma kapsamında iş güvenliği uygulamaları ve yıkım prosedürleri incelenecek.
Gündem
Eskişehir’de TIR 4 araca çarptı: 12 yaralı
Eskişehir‘de TIR 4 araca çarptı: 12 yaralı
Tarih / Saat: 17.03.2026 — 11:40

Sabah saatlerinde, Odunpazarı ilçesinin 75. Yıl OSB Mahallesi üzerindeki Odunpazarı sınırlarında bulunan Firuz Kanatlı Bulvarı üzerinde seyir halinde olan bir çekici plakalı TIR, aynı istikamette ilerleyen iki işçi servis minibüsü ile iki otomobile arkadan çarptı. Olay sabah 09.30 sıralarında meydana geldi; kazada servislerde bulunan 12 işçi yaralandı.

Kazada yaralananlar, çevredekilerin ihbarıyla sevk edilen sağlık ekipleri tarafından ambulanslarla kentteki çeşitli hastanelere kaldırıldı. İlk belirlemelere göre yaralıların durumunun iyi olduğu, hayati tehlike taşımadığı bildirildi. Olay yerine polis ekipleri de intikal ederek inceleme başlattı; kazayla ilgili soruşturma sürüyor.

Görgü tanıkları, TIR’ın hızının kazanın oluşmasında etkili olabileceğini ve olay sırasında yolun yoğun olduğunu belirtti. Emniyet güçleri, kamera görüntüleri ve sürücülerin ifadeleri doğrultusunda kazanın kesin nedenini netleştirmek için çalışma yapıyor. Yetkililer, özellikle işçi servislerinin bulunduğu güzergâhlarda sürücülerin uyarı ve hız limitlerine daha fazla dikkat etmesi gerektiğini vurguladı.

Öne çıkan bilgiler (kısa)
-
Kaza yeri: Firuz Kanatlı Bulvarı.
-
Araçlar: 1 çekici (TIR), 2 servis minibüsü, 2 otomobil.
-
Yaralı sayısı: 12 (servislerdeki işçiler).
-
Müdahale: Ambulans ve polis ekipleri olay yerinde; yaralılar hastaneye sevk edildi.
Gündem
7 yıl sonra alıkonulduğu harabe evde bulunan Nazar, adını Ahmet olarak biliyormuş
7 yıl sonra alıkonulduğu harabe evde bulunan Nazar, adını Ahmet olarak biliyormuş
Tarih/Saat: 17 Mart 2026 — 13:20

Bursa’da polisin düzenlediği operasyonda, 1 yaşındayken ailesinden alındığı öne sürülen ve 7 yıldır harabe bir evde tutulduğu belirtilen çocuk bulundu. Kurtarılan çocuğun kendisine “Ahmet” denildiğini söylediği, gerçek isminin ise Nazar olduğu bildirildi.

Olayın ayrıntılarına göre, çocuğun babası olduğu belirtilen Umut K.’nin, Alman vatandaşı olan Rebecca S.’den izinsiz aldığı ve daha sonra ailenin bazı fertleri tarafından saklandığı iddia edildi. Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı ve emniyetin ortak takibi sonucu düzenlenen operasyonda Nazar bulundu; üzeri kirli ve bitkin halde olan çocuk, ilk müdahalenin ardından sağlık kurumuna sevk edildi.

Polisin yaklaşık 30 günlük teknik ve fiziki takibin ardından eve girip çocuğu kurtardığı, görüntülerin sosyal medyada paylaşıldığı belirtildi. Kurtarma anına ait kısa videolar ve fotoğraflar paylaşılırken; anne Rebecca S.’nin Almanya’dan Türkiye’ye gelerek oğluna kavuştuğu, mahkeme kararıyla çocuğun devlet korumasına alındığı duyuruldu.

Babaannesi Hanife S. ile birlikte hareket ettiği öne sürülen bazı şüpheliler hakkında adli süreç başlatıldı. Yetkililer, çocuğun fiziksel ve ruhsal durumunun değerlendirildiğini, korunma ve bakım sürecinin Bursa Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından yürütüleceğini bildirdi. Hukuki sürecin detaylarıyla ilgili soruşturma sürüyor.
Uzman notu (kısa): Uzun süre izole edilen çocuklarda travma, bağlanma sorunları ve dil/iletişim gecikmeleri görülebilir. Koruyucu ve psikososyal destek hızlı başlatılmalı; sağlık ve sosyal hizmet ekipleri bu süreçte koordineli çalışmalı.
-
Son Dakika3 gün önceAnadolu Otoyolu’nda Feci Kaza: Hostes Hayatını Kaybetti, 15 Yaralı
-
Gündem1 gün önceBayram tatiline giderken kaza: Aksaray’da ölen çift, yaralı 4 çocuğun tedavisi sürüyor
-
Gündem3 gün önceAksaray — Bayram tatili yolunda feci kaza: baba öldü, eşi ve 4 oğlu yaralandı
-
Gündem3 gün önceKuzey Kore’den füze yağmuru: 10’dan fazla balistik füze fırlatıldı
-
Gündem2 gün önceBursa’da 7 yıl harabe evde alıkonulan çocuk, DNA testi sonrası annesine teslim edilecek
-
Gündem5 gün önceCinsel saldırıyla suçladığı kişiyi duruşma çıkışı öldüren şüpheli: Sinirlerime hakim olamadım
-
Gündem4 gün önceRabia Çataklı hakkında karar: mahkeme ‘takdiri indirim’ ile 2 kez müebbet
-
Gündem3 gün önce8 yaşındaki çocuğun 7 yıllık esareti. Kaçırıldı, evden hiç çıkarılmadı, çöplerin içinde bulundu
