Türkiye’de son dönemde dijital platformlar ve sosyal medyada artan spiritüalizm, falcılık, medyumluk ve hacamat-sülük hizmetleri, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın dikkatini çekti. Maliye, bu alanda faaliyet gösteren ve gelirlerini beyan etmeyen kişilerin çalışma yöntemlerini ve elde ettikleri gelirleri detaylı bir şekilde analiz etmek amacıyla kapsamlı bir inceleme başlattı.
İncelemenin Amacı ve Kapsamı
Bakanlık, özellikle son yıllarda sosyal medyada popülerleşen fal, astroloji, medyumluk, spiritüalizm ve hacamat gibi hizmetlerin ekonomik boyutunu mercek altına aldı. İncelemenin temel amacı;
- Bu hizmetler aracılığıyla elde edilen gelirlerin kaynağını ve tutarını belirlemek,
- Vergisel yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmelerin tespit edilmesi ve
- Kayıt dışı hasılatın önüne geçilerek, vergide adaleti sağlamak.
Yapay zeka destekli veri analizleri, dijital izler, sosyal medya etkileşimleri ve çevrim içi ödeme sistemleri kullanılarak gerçekleştirilen incelemede, hizmet sağlayıcıların iş modelleri detaylıca irdelendi.
Analiz Sonuçları ve Tespit Edilen Bulgular
İlk aşamada yürütülen analiz çalışmaları sonucunda elde edilen veriler dikkat çekiyor:
- Riskli Mükellefler: İncelemenin ilk verilerine göre, yaklaşık 1034 mükellef “riskli” olarak belirlenirken, toplamda 1,8 milyar lira kayıt dışı hasılat tespit edildi.
- Kayıt Dışı Çalışanlar: Analizlerde 295 kişinin vergi mükellefi olmadan hizmet verdiği saptandı.
- Örnek Bir Vaka: Bir hizmet sağlayıcının, kişiye özel doğum haritaları, tarot raporları ve canlı yayınlar üzerinden bugüne kadar 15 milyon lira gelir elde ettiği, ancak vergi mükellefi olmadığı belirlendi.
Bu bulgular, sektörde faaliyet gösteren birçok kişinin vergi beyanında eksiklik yaşadığını ve kayıt dışı gelir üretiminin yüksek olduğunu göstermekte.
“Hedefimiz, vergide adaleti sağlamak; tüm kazançlarda kayıt dışılığı önlemek ve vergi sorumluluğunu yerine getirenlere daha hafif cezai yaptırımlar uygulamak.”
– Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek
Sektörün Dijital Dönüşümü ve Gelir Modelleri
Günümüzde hizmet sağlayıcılar; yüz yüze seansların yanı sıra, telefon, mesaj, WhatsApp ve Telegram grupları üzerinden de hizmet veriyor. YouTube, TikTok, Facebook ve Instagram gibi sosyal medya platformları, bu hizmetlerin tanıtımında ve müşteri portföylerinin genişletilmesinde önemli rol oynuyor. Hizmetler; seans başına ücretlendirme, canlı yayın ödemeleri, kısa süreli terapi ve meditasyon paketleri gibi farklı gelir modelleriyle sunuluyor.
Uzman Görüşleri ve Beklentiler
Ekonomistler ve sektöre ilişkin yorum yapan uzmanlar, bu incelemenin:
- Vergi Adaleti: Kayıt dışı ekonomiyi azaltmada önemli bir adım olduğunu,
- Piyasa Dengelemesi: Şeffaflık ve dürüst rekabet ortamı yaratacağına ve
- Tüketici Güveninin: Hizmet alanında tüketici güveninin artırılmasına katkı sağlayacağını belirtiyorlar.
Ancak uzmanlar, bu tür dijital iş modellerinin hızla evrildiğini ve düzenleyici kurumların bu alana yönelik sürekli güncel veri analizleri yapmasının önemini vurguluyor.
Sonuç ve Geleceğe Yönelik Adımlar
Maliye’nin gerçekleştirdiği bu derinlemesine inceleme, sadece vergi kaybını önlemekle kalmayıp;
- Düzenleyici Önlemlerin: Sektörde şeffaflığı artırmaya yönelik düzenleyici adımların da habercisidir.
- Tüketici Bilinci: Tüketicilerin hizmet seçimlerinde daha bilinçli hareket etmelerine olanak sağlayacaktır.
- Gelecekteki İncelemeler: 2024 yılına ait gelirler üzerinde de benzer çalışmalar yapılacağının sinyallerini veriyor.
Bu kapsamlı inceleme, Türkiye ekonomisinde kayıt dışı faaliyetlerle mücadelede yeni bir dönemin başlangıcını müjdeleyebilir.
