Uludağ’da kar ile susuzluğunu gideren sincap kamerada

Tarih / Saat: 26 Şubat 2026 • 15:54
Yazar: Fatih Doğan / FatihDoganMedya

Bursa’nın beyaz örtüsü altında ilginç bir doğa görüntüsü kameralara yansıdı. Uludağ eteklerinde çekilen görüntülerde bir sincap, yol kenarındaki duvar üstünde birikmiş karı yiyerek susuzluğunu gideriyor.

Görüntüler, Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) 2. Bölge Müdürlüğü’nün sosyal medya hesabından paylaşıldı. Paylaşımda, ünlü sanatçı Ferdi Tayfur’un bir şarkısından alıntı yapılırken, “Bugün rotamızda kalbi dertli, boğazı kurumuş bir ‘Uludağ delikanlısı’ var” notu dikkat çekti.

DKMP notunda, hava çok soğuduğunda derelerin ve su kaynaklarının donabildiği, bu gibi durumlarda bazı memeli türlerinin (DHA görüntülerinde Sciurus anomalus olarak geçen tür) su ihtiyacını taze kardan karşıladığı bilgisi verildi. Uzmanlar, ziyaretçilere hayvanları elleriyle beslememeleri ve doğal yaşamı uzaktan izlemeleri uyarısında bulunuyor.

Kısa görüntü, hem sosyal medyada ilgi çekti hem de doğa fotoğrafçılarının dikkatini çekti. Ziyaretçilere karla kaplı alanlarda yaban hayatına saygı gösterilmesi, özellikle yiyecek ve çöplerin bırakılmaması öneriliyor.

Dünyanın en sadık canlıları: Eşleri öldüğünde yalnızlığı seçen türler

FatihDoganMedya – Haber / Özel
08 Şubat 2026 | 12:30

Doğada “ömür boyu bağlılık” davranışı insanları hayrete düşürüyor. Albatroslardan kuğulara, fillerden prairie vole (düz fare) ve gibonlara kadar bazı türler, kaybettikleri eşlerinin ardından yalnız kalmayı ve değişen sosyal düzenlerle yaşamayı tercih ediyor. Bilim insanları bu davranışları inceliyor; bazı örnekler yas benzeri tepkilerle destekleniyor, ancak uzmanlar “yas” terimini dikkatle kullanıyor.

Hangi türler “sadakat” gösteriyor?

Albatrosslar — Uçan uzun ömürlü çiftler

Albatrosslar uzun yıllar aynı eşle kalabiliyor; yumurta bakımı ve yavru yetiştirme görevi partnerler arasında paylaşılır. Ancak yeni araştırmalar, iklim değişikliği ve birey davranışları nedeniyle “boşanma” örneklerinin de arttığını gösteriyor. Albatrossların eş bağlılığı ünlüdür, fakat esneklik ve eş değişimi de gözlemlenir.

Kuğular — Efsanelere konu olan bağlılık

Kuğular (özellikle mute swan) halk arasında “ömür boyu eş” sembolü olarak bilinir. Bazı kuğu çiftleri, eşlerini kaybettikten sonra uzun süre yalnız kalır veya yeniden eşlenmeyi reddedebilir; bu durum sıkça gözlemlenen davranışlar arasındadır. Ancak türler arasında farklılıklar vardır ve her kuğu aynı tepkiyi vermez.

Filler — Anlamlı ritüeller, güçlü bağlar

Filler yakın akraba ve grup bağlarıyla bilinir; bir fil öldüğünde sürünün bazı üyelerinin cesedin başında vakit geçirmesi, dokunması ve bölgeden ayrılmaması gibi davranışlar rapor edilmiştir. Bu gözlemler, sosyal memelilerde kayıp sonrası stres ve davranış değişikliklerinin varlığına işaret ediyor.

Gibonlar, kurtlar, kunduzlar ve prairie vole’lar

Gibonlar ve bazı kuş türleri (ör. kartallar, bazı penguenler) ve memeliler (kurtlar, kunduzlar, prairie vole) çift bağları kurar ve eşlerini kaybettiklerinde sosyal davranışları değişebilir — bazıları yalnızlığı seçer, bazıları yeni eş arayışına girer. Prairie vole’lar biyolojik olarak güçlü bağlar kurmasıyla ünlüdür; beyin kimyası bağlanmayı destekler.

Bilim ne diyor? “Yas” mı, yoksa adaptif tepki mi?

Bilim insanları hayvan davranışlarını “yas” olarak adlandırırken temkinli davranıyor. Pek çok çalışma, trajik olaylar sonrası sosyal hayvanlarda stres hormonlarının arttığını, beslenme ve uyku düzeninin bozulduğunu ve sosyal geri çekilme gözlemlendiğini gösteriyor — bu, insan benzeri yas sürecine benzeyen tepkilere işaret ediyor. Ancak antropomorfizme (insan duygularını hayvanlara yükleme) dikkat ediliyor; bazı davranışlar adaptif ve hayatta kalma amaçlı tepkiler olabilir.

Bilinen çarpıcı örnekler

• Laysan Albatross: Hawaii’deki koloni çalışmaları, bazı çiftlerin onlarca yıl boyunca birbirine sadık kaldığını, fakat yeni kolonizasyon ve cinsiyet dengesizlikleri yüzünden aynı cins eşleşmelerinin ve değişimlerin görüldüğünü ortaya koydu.

• Fillerin ritüelleri: Afrika ve Asya’da fillerin ölülerle ilgilenme davranışları sıkça rapor edildi; bu, sosyal hafızanın ve bağların önemine işaret ediyor.

• Neden bazı hayvanlar yalnızlığı seçiyor?

1. Bireysel uyum ve risk yönetimi: Yeni bir eş bulmanın getirdiği rekabet ve riskler bazı türlerde dezavantajlı olabilir.

2. Enerji ve bakım maliyeti: Özellikle uzun süreli yavru bakımı gereken türlerde tek başına sorumluluk ağırdır; bazı hayvanlar yeniden eşlenerek risk almak yerine yalnız kalmayı tercih edebilir.

3. Sosyal yapı ve bölge bağları: Türün sosyal yapısı (sürüler, koloniler, tek eşlilik) ve yaşam alanı koşulları kararları etkiler.

4. Sonuç: İnsanlar gibi yas, ama bilim temkinliDoğada gözlemlenen “sadakat” ve “yas benzeri” davranışlar, hayvanların duygusal ve sosyal dünyasının karmaşıklığını ortaya koyuyor. Bilim bu davranışları dikkatle inceliyor; bazı kanıtlar (stres hormonları, uzun süreli davranış değişiklikleri) hayvanların kayıp sonrası güçlü tepkiler verdiğini doğrulasa da, uzmanlar insan terimleriyle doğrudan eşleştirmekte temkinli kalıyor. ġu anki bulgular, doğadaki bağlılığın çeşitliliğini ve evrimsel temellerini anlamamız için daha fazla araştırma gerektiğini gösteriyor.

Karla kaplı Kuzuyayla Tabiat Parkı’nda kızılgeyik kamerada

13.01.2026 — 11:11

FatihDoganMedya —  / Foto-Video: Yerel Cep Telefonu Kaydı

Kocaeli’nin Kartepe ilçesindeki Kuzuyayla Tabiat Parkı, yoğun kar örtüsünün altında kartpostallık görüntülere sahne oldu. Karla kaplı yaylada yürüyen bir kızılgeyik, cep telefonu kamerasına yansıdı; bölgedeki kar kalınlığının 50 santimetreyi aştığı bildiriliyor.

Samanlı Dağları’nın 1.640 rakımlı zirvesi eteğindeki Kuzuyayla, etkili kar yağışıyla beyaz örtüye büründü. Görüntülerde, beyaz zeminde sakin adımlarla ilerleyen kızılgeyik kısa süreli ilgi topladı; videoyu Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın da sosyal medya hesabından “Karlar içinde salınan bir güzellik” notuyla paylaştı.

Yetkililer, Kuzuyayla’daki geyik görüntüsünün Ormanya Doğal Yaşam Parkı’nda yetiştirilen ve Doğa Koruma ile Kocaeli Büyükşehir Belediyesi iş birliğinde bölgeye salınan kızılgeyikler arasında olduğunu belirtiyor. Bölgedeki “Kızıl Geyik Yerleştirme Projesi” kapsamında geçen yıl aralık aylarında doğal yaşam alanlarına bırakılan geyikler, kış manzaralarıyla uyumlu görüntüler oluşturuyor.

Neden önemli?

• Kuzuyayla’daki bu tür görüntüler, yerel ekosistemin desteklendiğinin görsel kanıtı olarak değerlendiriliyor.

• Doğaya salınan bireylerin bölgeye adaptasyonu ve kış koşullarındaki davranışları, koruma projelerinin başarısını ölçmede alınan önemli göstergeler arasında.

Görüntü ve yetkililerin notu

Videoyu çekenin belediye personeli olduğu ve paylaşımın belediye kanallarında yer aldığı bildirildi. Yetkililer, bölgeyi ziyaret edenlerden canlılara yaklaşmamaları, besleme yapmamaları ve doğal yaşamı rahatsız etmemeleri çağrısında bulundu.