Çanakkale’de denizaltı ele geçirilmesini sağlayan Müstecip Onbaşı, savaşın gizli kahramanlarından
FatihDoganMedya | 18 Mart 2026 — 14:30
Tek atış, büyük sonuç: Akbaş’ta bir topçu onbaşının hikâyesi
Birinci Dünya Savaşı’nın en kritik cephelerinden biri olan Gelibolu’da, siper nöbetinde olan bir topçu bir periskop tespit etti; tek atışla denizaltının operasyon kabiliyetini kısıtladı ve sonuçta düşman denizaltısının teslim alınmasına zemin hazırladı. Bu hamlenin kahramanı olarak tarihe geçen onbaşı, o güne dair komuta zincirinde önce uyarı aldı ama geliÅŸme öğrenildiÄŸinde üstleri ve dönemin komutanları tarafından ödüllendirildi.
30 Ekim 1915 tarihli çatışma sırasında, Anadolu yakası Akbaş mevkisindeki bataryada görevli topçunun dikkati sayesinde bir düşman denizaltısı tespit edildi. Topçu, periskopa nişan alarak isabet sağladı; periskop zayiatı denizaltının yön ve gözlem kabiliyetini kaybetmesine yol açtı. Kısa süre sonra, boğaz hareketliliğini izleyen birimler tarafından denizaltının karaya yakın bir konumda teslim alındığı bildirildi. Bu gelişme, Gelibolu savunmasının kritik anlarından birinde cepheyi rahatlatan bir detay olarak kayda geçti.
(Çağdaş kaynaklarda denizaltının adı ve teslim süreciyle ilgili anlatımlar bulunmakla birlikte; farklı kaynaklarda tarih ve ayrıntıların küçük farklar gösterdiği not edilmelidir.)
Ödüllendirme ve dönüş
Olay üzerine üst komuta, cepheden gelen raporları inceleyince durumu doğruladı; dönemin üst düzey komutanları, olayın öne çıkan ismini makamlarında kabul edip takdirlerini iletti. Yönetime göre, bu başarının ardından rütbe ve madalya takdimi gibi resmi ödüller verildiğini ve ayrıca komutan seviyesinden simgesel hediyelerin sunulduğunu aktaran kaynaklar mevcut. Bu dönemin belgeleri ve daha sonraki anma yazıları, o dönemin moral ve propaganda atmosferi içinde bu tür kahramanlık hikâyelerinin ön plana çıkarıldığını gösteriyor.
Mirası ve anma
Yıllar sonra yerel arşivler, anı çalışmalar ve gençler için hazırlanan kitaplar bu kişinin adını yaşatmaya devam ediyor. Çanakkale anma etkinliklerinde, bölgede yapılan yerel yayınlarda ve eğitim materyallerinde bu örnek olay sıkça anılıyor; kahramanın doğum yeri ve ailesiyle ilgili bilgiler de yerel kaynaklarda korunuyor.
Bir askerin anlık gözlemi ve hızlı davranışı, sahada savaşın genel seyrini doğrudan değiştirmese de taktik açıdan yerel üstünlük sağlayabilir; bu olay, küçük ama etkili müdahalelerin savaşın akışında nasıl yeri olabildiğini gösteren somut bir örnek olarak öğretici değer taşıyor.
