Ankara’da ‘kontrolsüz besleme’ kararı mahkemeden döndü: Doğrudan yasak ölçüsüz bulundu
29 Eylül 2026, 16:07 • 4 dk okuma
DHA
Ankara’da kamusal alanlarda sahipsiz köpeklerin “kontrolsüz beslenmesini” yasaklayan İl Hayvanları Koruma Kurulu kararı yargıdan döndü. Ankara 23. İdare Mahkemesi, doğrudan yasak yerine kontrollü besleme alanları ve hijyen esasları gibi daha sınırlı önlemlerin uygulanabileceğine dikkat çekerek düzenlemeyi iptal etti.
Ankara’da sahipsiz hayvanların beslenmesine ilişkin tartışmalı düzenleme hakkında önemli bir yargı kararı verildi. Ankara 23. İdare Mahkemesi, Ankara Valiliği İl Hayvanları Koruma Kurulu tarafından kamusal alanlarda sahipsiz köpeklerin “kontrolsüz beslenmesinin” yasaklanmasına yönelik kararı hukuka uygun bulmadı.
Mahkeme, kamu sağlığı, güvenlik ve çevrenin korunmasına yönelik önlemler alınabileceğini kabul etmekle birlikte, bu amaçlara doğrudan yasaklama dışında daha sınırlı düzenlemelerle de ulaşılabileceğini belirtti. Kararda özellikle kontrollü besleme alanları oluşturulması, besleme faaliyetlerinin yer ve zaman bakımından düzenlenmesi, kullanılacak ürünlerin belirlenmesi ve hijyen şartlarının getirilmesi gibi yöntemlere işaret edildi.
Yasak 6 Kasım 2025’te alınmıştı
Ankara Valiliği İl Hayvanları Koruma Kurulu, 6 Kasım 2025 tarihli toplantısında kamusal alanlardaki sahipsiz köpeklerin beslenmesine ilişkin bir karar almıştı.
Kurul kararında “kontrolsüz besleme” faaliyetlerinin önlenmesi öngörülürken, bu kapsamda kontrolsüz besleme noktalarının kaldırılması ve karara uymayanlar hakkında Kabahatler Kanunu’nun 32’nci maddesi çerçevesinde idari yaptırım uygulanması gündeme gelmişti.
HAYTAP Hayvan Hakları Federasyonu, söz konusu kararın kaldırılması talebiyle Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’ne başvurdu. Başvurunun reddedilmesinin ardından düzenleme yargıya taşındı.
Ankara 23. İdare Mahkemesi’nde görülen davada Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, alınan önlemin gerekçelerini mahkemeye sundu. İdare; sahipsiz köpek saldırılarının önlenmesi, halk sağlığının korunması ve hijyen koşullarına uygun olmayan besleme faaliyetlerinin engellenmesi gibi gerekçeleri savunmasında öne çıkardı.
Kontrolsüz şekilde bırakılan yiyeceklerin fare ve benzeri canlıları bölgeye çekebileceği belirtilirken, otoyol, çevre yolu ve bağlantı rampalarına dökülen yem veya yemek artıklarının trafik güvenliği açısından da risk oluşturabileceği ifade edildi.
Mahkemeden kontrollü besleme alanları vurgusu
Mahkeme, değerlendirmesinde sahipsiz köpeklerin mevcut mevzuat kapsamında bakımevlerine alınması ve sahiplendirilinceye kadar bu tesislerde barındırılmasının öngörüldüğüne dikkat çekti.
Ancak bu sistemin bütünüyle uygulanabilmesi için yeterli sayıda bakımevinin oluşturulmasının, mevcut tesislerin şartlarının iyileştirilmesinin ve hayvanların toplanmasına yönelik çalışmaların belirli bir zaman gerektirdiği kaydedildi.
Mahkemeye göre bu geçiş döneminde gelişigüzel veya denetimsiz beslemeden doğabilecek sorunların önüne geçilmesi mümkün; ancak bunun için besleme faaliyetlerinin tamamen yasaklanması zorunlu değil.
Kararda, yetkili kurumların gözetiminde kontrollü besleme alanları oluşturulabileceği, böylece hayvanların hijyenik şartlarda ve düzenli şekilde beslenebileceği belirtildi. Beslemenin yapılacağı yerlerin ve saatlerin belirlenmesi, hangi koşullarda ve hangi ürünlerle besleme yapılabileceğinin düzenlenmesi ve hijyen kuralları getirilmesi de mahkemenin işaret ettiği daha sınırlı tedbirler arasında yer aldı.
Mahkeme, bu yöntemler mümkünken doğrudan yasaklama yolunun tercih edilmesini orantılı ve ölçülü bulmadı.
“Kontrolsüz besleme” ifadesindeki belirsizlik de karara girdi
Yargı kararında dikkat çekilen başlıklardan biri de kurul kararında kullanılan “kontrolsüz besleme” ifadesi oldu.
Mahkeme, bu kavramın mevzuatta açık ve belirli bir tanımının bulunmadığına işaret etti. İfadenin sınırlarının net şekilde ortaya konulmamasının uygulamada farklı yorumlara ve belirsizliklere yol açabileceği değerlendirmesi yapıldı.
Bununla birlikte mahkeme, idarenin sahipsiz hayvanların beslenmesine ilişkin düzenleme yapma yetkisini bütünüyle reddetmedi. Kararda, sahipsiz hayvanlarla ilgili konuların kamu düzeni ve genel sağlıkla bağlantılı olduğu, bu nedenle idarenin belirli kurallar ve tedbirler oluşturabileceği belirtildi.
Ancak oluşturulacak düzenlemelerde insanların yaşamı ve güvenliği ile çevrenin korunmasının yanında hayvanların yaşamı ve refahının da gözetilmesi gerektiği vurgulandı.
Bu çerçevede Ankara 23. İdare Mahkemesi, sahipsiz köpeklerin bakımevlerine alınmasına ilişkin sistem tam olarak uygulanıncaya kadar besleme faaliyetleri için yer, zaman, ürün ve hijyen koşulları belirlenmesi gibi daha sınırlı önlemlere başvurulabileceğine hükmetti.
Mahkeme, bu seçenekler değerlendirilmeden getirilen doğrudan yasağın hukuka uygun, belirli, ölçülü ve kamu yararına uygun bir idari işlem olmadığı sonucuna ulaşarak Ankara İl Hayvanları Koruma Kurulu’nun ilgili kararını iptal etti.
13 Aralık 2024’te yürürlüğe giren Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği de sahipsiz hayvanların toplanması, rehabilitasyonu, hayvan bakımevlerinde barındırılması ve sahiplendirilmesine ilişkin usul ve esasları düzenliyor. Mahkemenin iptal kararı ise idarenin sahipsiz hayvanlara ilişkin düzenleme yapamayacağı anlamına gelmiyor; kararın gerekçesi, düzenlemelerin yasaklama yerine ölçülü, belirli ve denetlenebilir tedbirlerle oluşturulması gerektiği üzerinde yoğunlaşıyor.
