ABD’deki korkutan olay: Kuduzlu kokarcadan böbrek nakline, hayatını kaybetti

HABER | 11 Aralık 2025, Perşembe – 00:30| Okuma Süresi: 3 dk

ABD’de gerçekleşen son derece nadir ve trajik bir tıbbi vaka, organ nakli güvenliği konusunda yeni tartışmaları ve uyarıları beraberinde getirdi. Michigan’da böbrek nakli olan bir hasta, ameliyattan haftalar sonra kuduz nedeniyle hayatını kaybetti. Yapılan araştırmalar, ölümcül virüsün kaynağının, organı bağışlayan ve bir kokarca tarafından tırmalanan donör olduğunu ortaya koydu.

Amerikan Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), bu olayın, ülkede organ nakli yoluyla bulaşan ve 1978’den bu yana kayıtlara geçen dördüncü kuduz vakası olduğunu açıkladı. Vaka, potansiyel risk taşıyan donörlerin taranmasındaki mevcut protokollere dair önemli soru işaretleri doğurdu.

Vakanın Acıklı Seyri: Kediyi Kurtarmak İsterken Başlayan Zincir

Olay, Ekim 2024 sonlarında Idaho eyaletinde başladı. Organ bağışçısı olan erkek, yavru bir kediyi korumaya çalışırken bir kokarca tarafından tırmalandı. Yaklaşık beş hafta sonra, Aralık 2024 başında, aynı kişi evinde bilinci kapalı halde bulunarak hastaneye kaldırıldı.

· Hastaneye kaldırıldığı sırada kişide yutma güçlüğü, halüsinasyonlar ve yürüme bozukluğu gibi nörolojik belirtiler görülüyordu.
· Ancak bu belirtiler kuduzla ilişkilendirilmedi ve beyin ölümü gerçekleşen donörün kalbi, akciğerleri, böbrekleri ve korneaları bağış için alındı.

Bağışlanan böbreklerden biri, Michigan’da yaşayan ve Aralık 2024’te Ohio’da nakil ameliyatı olan bir hastaya takıldı.

Nakil Sonrası Ölümcül Bulgular Ortaya Çıktı

Böbrek naklinden yaklaşık beş hafta sonra, alıcı hastada ciddi semptomlar baş gösterdi.

Hastada Görülen Belirtiler:

· Titreme ve kontrol edilemeyen kasılmalar
· Bacaklarda ilerleyici güçsüzlük
· Bilinç bulanıklığı ve konfüzyon hali
· İdrar kaçırma

Durumu hızla kötüleşen hasta, hastaneye kaldırılarak solunum cihazına bağlandı ancak kurtarılamadı. Yapılan testler ve otopsi, ölüm nedeninin kuduz olduğunu kesinleştirdi.

Gizem Çözüldü: Virüsün Kaynağı Bağışlanan Böbrekti

Hastanın bilinen bir hayvan teması öyküsü olmaması, araştırmacıların dikkatini tekrar donöre çevirdi.

· İlk testlerde, donörün saklanan kan örnekleri kuduz antikorları açısından negatif çıkmıştı.
· Ancak, nakledilen böbrekten alınan doku örneğinin (biyopsi) yeniden incelenmesiyle, dokuda kuduz virüsü RNA’sı tespit edildi.
· Yapılan genetik analiz, virüsün, yarasa kaynaklı bir kuduz suşu olduğunu gösterdi. Bu bulgu, enfeksiyon kaynağının kesinlikle nakledilen organ olduğunu kanıtladı.

Diğer Alıcılar İçin Acil Önlem Alındı

CDC ve sağlık yetkilileri, aynı donörden organ veya doku alan diğer kişileri hızla tespit etmek için harekete geçti.

· Donörün kalp ve akciğerleri bir araştırma merkezinde kullanıldığı için risk oluşturmadı.
· Ancak aynı kişiden üç farklı hastaya kornea nakli yapıldığı belirlendi.
· Bu hastalara derhal müdahale edildi; nakledilen kornealar çıkarıldı ve hepsine koruyucu kuduz aşısı ile immünglobulin tedavisi (temas sonrası profilaksi) başlandı.
· Toplamda, donör ve böbrek alıcısıyla temas eden 357 kişi değerlendirildi ve 46’sına koruyucu tedavi önerildi.

Tıp Dünyasında Sistem Eleştirisi: “Daha Güçlü Rehberlik Gerekli”

CDC, yayınladığı raporda, bu trajik vakanın, organ nakli sistemindeki bir açığı gözler önüne serdiğini vurguladı.

· Donörün kokarca teması öyküsü, bağış öncesi risk değerlendirme görüşmesinde kayda geçmişti. Ancak, bu bilgi “test edilmesi gereken bir risk faktörü” olarak değerlendirilmedi.
· Organlarda kuduz testi rutin olarak yapılmıyor. Belirtilerin haftalar, hatta aylar sonra ortaya çıkabilmesi ve akut ensefalopati (beyin iltihabı) bulguları olan donörlerde dikkatli olunması gerektiği belirtildi.

CDC, özellikle son bir yıl içinde kuduz riski taşıyan bir hayvan tarafından ısırılan veya tırmalanan potansiyel donörlerde, nakil ekiplerinin kamu sağlığı yetkilileriyle daha sıkı işbirliği yapması ve riski agresif bir şekilde değerlendirmesi gerektiğinin altını çizdi.

Kuduz Hakkında Kritik Bilgiler

· Bulaş Yolu: Enfekte hayvanın tükürüğünün, çoğunlukla ısırık veya tırmalama yoluyla açık yara ya da mukoza ile temas etmesiyle bulaşır.
· Ölüm Oranı: Belirtiler ortaya çıktıktan sonra tedavi şansı neredeyse yoktur ve neredeyse her zaman ölümcüldür. Tıp tarihinde belirtiler başladıktan sonra kurtulabilen 50’den az kişi bulunmaktadır.
· Korunma: Isırık veya tırmalama sonrası derhal yaranın sabunlu su ile yıkanması ve en kısa sürede kuduz aşısı ve immünglobulin tedavisine başlanması hayat kurtarıcıdır.