12 Ülkeden İsrail’e Sert Yaptırım: Yasa Dışı Yerleşim Mallarına Ticaret Yasağı
Tarih: 8 Eylül 2026, 16:27
Okuma Süresi: 4 dakika
FatihDoğanMedya Haber Merkezi
Uluslararası hukuka aykırı bulunan İsrail yerleşim politikalarına karşı 12 ülke ortak bir kararla harekete geçti. Fransa, İngiltere, Kanada, Danimarka, İspanya, Finlandiya, İrlanda, İzlanda, Norveç, Polonya, Portekiz ve İsveç, işgal altındaki Batı Şeria’daki yasa dışı İsrail yerleşimlerinde üretilen malların ticaretini yasaklayan ortak bir bildiri yayımladı.
Karar, İsrail’in Doğu Kudüs’teki yerleşim projeleri ve Batı Şeria’da yerleşimci şiddetinin tırmanması üzerine geldi. 12 ülkenin dışişleri bakanları tarafından imzalanan 5 maddelik ortak bildiride, İsrail’in yerleşim politikaları “uluslararası hukuka aykırı” olarak nitelendirildi ve iki devletli çözümü tehlikeye atan hamlelere karşı tedbir alınacağı vurgulandı.
İngiltere’den Tarihi Adım: “Etnik Temizliğe Göz Yumuluyor”
İngiltere, bu ortak kararın en dikkat çeken aktörlerinden biri oldu. Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Avam Kamarası’nda yaptığı konuşmada, İngiltere’nin Orta Doğu politikasında tarihi bir dönüşüme imza attığını duyurdu. Miliband, İsrail’in Batı Şeria’daki işgalini “hukuka aykırı” olarak tanımlarken, bölgede “etnik temizlik” yapıldığını hükümet olarak kabul ettiklerini ilan etti.
Miliband, konuşmasında İsrail hükümetini, Batı Şeria’daki yerleşimcilerin gerçekleştirdiği şiddet eylemlerine göz yummakla suçladı. “İsrail hükümeti yerleşimci teröristlerin Batı Şeria’daki etnik temizliğine göz yumuyor” ifadelerine yer verilen açıklamada, İngiltere’nin bu duruma seyirci kalmayacağı mesajı verildi.
Yaptırım Paketinin Detayları
Açıklanan yaptırım paketi kapsamında alınan önlemler şu şekilde sıralanıyor:
Yasa dışı yerleşim ürünlerine tam ithalat yasağı: İşgal altındaki Batı Şeria’da bulunan yasa dışı Yahudi yerleşim birimlerinden İngiltere’ye yapılan tüm malların ithalatı yasaklandı.
Reklam ve tanıtım yasağı: Yasa dışı yerleşimlerin reklamının İngiltere genelinde yapılması men edildi.
Şirket ve kişilere yaptırım: Yerleşimlerin genişlemesine katkı sağlayan inşaat ve finans gibi sektörlerdeki şirket ve kişilerin tam kapsamlı İngiliz yaptırımlarıyla karşı karşıya kalacağı vurgulandı.
Silah ambargosu: Gazze’deki operasyonlarda kullanılan 30’dan fazla silah lisansı halihazırda askıya alınmıştı. Yeni kararla birlikte İngiltere, İsrail’in işgaline somut olarak katkıda bulunan tüm silah ve ihracat lisans başvurularını reddedecek. Miliband bu uygulamayı “çifte kilit” olarak tanımladı ve ambargonun işgal sona erene kadar yürürlükte kalacağını kaydetti.
Fransa ve Kanada’dan Destek
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, yaptığı açıklamada Fransa’nın Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimleriyle ticaret yapmayı durduracağını duyurdu. Barrot, 12 ülkenin “uluslararası hukuka göre yasa dışı olan yerleşimlerde üretilen mallarla ticarete ulusal kısıtlamalar getirme ve/veya Avrupa genelindeki yaptırımları destekleme niyetini” teyit ettiğini belirtti.
Kanada da benzer bir kararlılık sergileyerek, İrlanda, İspanya, Hollanda, Norveç ve Belçika’nın daha önce aldığı önlemleri memnuniyetle karşıladığını ve yerleşim mallarının ticaretini yasaklamak için ulusal önlemler önereceğini duyurdu.
Ortak bildiride, yerleşimci şiddeti ve yerleşimlerin genişlemesinin “emsalsiz” boyutlara ulaştığı belirtilerek, özellikle Doğu Kudüs’teki E1 yerleşim projesi “kabul edilemez” olarak nitelendirildi.
Son Gelişmeler: Cenin ve Kalkilya Saldırıları
Yaptırım kararının ardından, İsrail askerlerinin ve sivillerinin Batı Şeria’daki saldırıları yeniden gündeme geldi. 6 Eylül sabah saatlerinde, Batı Şeria’nın kuzeyinde yer alan Cenin ve Kalkilya kentlerine düzenlenen saldırılarda, İsrail güçleri Filistinlilerin evlerini basarak onları yurtlarından zorla göç ettirdi.
Saldırılar sırasında İsrail askerlerinin açtığı ateş sonucunda biri çocuk olmak üzere 2 Filistinli yaralandı. Filistin Kızılayı’ndan yapılan açıklamada, Cenin kentinde 50 yaşındaki bir Filistinlinin elinden ve bacağından, Kalkilya kentinde ise bir çocuğun uyluk bölgesinden yaralandığı kaydedildi.
ABD ve İsrail’den Tepkiler
Kararın ardından ABD ve İsrail’den sert tepkiler geldi. İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, kararı “ağır bir yanlış hesaplama” olarak nitelendirdi. ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee ise BBC’ye yaptığı açıklamada, İngiliz firmalarının bazı ABD eyaletlerinde iş yapmasının yasaklanabileceği uyarısında bulundu.
ABD’li Kongre Üyesi Fine da İngiltere’nin bazı İsrail şirketlerine yönelik olası yaptırımlarına tepki göstererek, bu adımın İngiltere’nin uluslararası ticaretteki konumunu zedeleyebileceğini ifade etti.
Bundan Sonra Ne Olacak?
Ortak bildiri, 12 ülkenin ulusal prosedürleri doğrultusunda bu kısıtlamaları veya diğer önlemleri uygulamaya koymayı “ciddiyetle değerlendireceğini” belirtiyor. Bildiride ayrıca, İsrail’e yasa dışı yerleşimlerin genişletilmesine derhal son vermesi ve yerleşimci şiddetinden sorumlu olanların hesap vermesinin sağlanması çağrısında bulunuldu.
Uzmanlar, bu kararın uluslararası kamuoyunda İsrail’e yönelik baskının artmasına yol açacağını ve benzer adımların başka ülkeler tarafından da izlenebileceğini belirtiyor. 12 ülkenin ortak bildirisi, İsrail’in işgal politikalarına karşı son yıllarda alınan en kapsamlı uluslararası yaptırım kararı olarak değerlendiriliyor.
