Suriye’den tarihi karar: Kürtçe “ulusal dil” ilan edildi — Okullarda seçmeli ders olacak

Suriye’den tarihi karar: Kürtçe “ulusal dil” ilan edildi — Okullarda seçmeli ders olacak

FatihDoganMedya | 16 Ocak 2026, 23:10

Suriye geçici Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şaraa’nın imzaladığı kararnameyle Kürtçe, Arapça ile birlikte ülke kimliğinin ayrılmaz bir parçası olarak “ulusal dil” statüsü kazandı. Kararnamede Nowruz’un ulusal bayram ilan edilmesi, Kürt nüfusun yoğun olduğu bölgelerde devlet ve özel okullarda Kürtçenin seçmeli ders veya kültürel eğitim olarak okutulmasına izin verilmesi ve maktumin (kayıtsız) statüsündeki kişilere vatandaşlık hakkı tanınması da yer aldı.

Kararname hangi maddeleri içeriyor?

• Kürtçe “ulusal dil” olarak tanındı; dilin korunması ve geliştirilmesi, devletin kültürel çeşitliliğinin parçası sayıldı.

• Kürt nüfusunun yoğun olduğu yerleşim birimlerinde devlet ve özel okullarda Kürtçe eğitimin seçmeli ders ya da kültürel etkinlik çerçevesinde verilmesine izin verildi.

• Nowruz (Nevruz) ulusal bayram olarak kabul edildi; resmi tatil ilanı kararnamede yer aldı.

• 1962 nüfus uygulamalarından kaynaklanan kayıtsız/maktumin statüsündeki kişilere vatandaşlık hakkı verilerek uzun süredir süregelen vatandaşlık sorununa çözüm getirilmesi hedefleniyor.

Suriye yönetimi kararnamenin, ülkenin “birliği ve çokkültürlü yapısının” korunması amacıyla alındığını belirtiyor. Kararname, Kürt toplumunun kimlik, dil ve kültürel taleplerini resmi çerçevede tanıma yönünde atılmış bir adım olarak sunuldu. Öte yandan bölgede hâlâ güvenlik gerilimleri ve siyasi pazarlıklar sürüyor; bazı gözlemciler bu adımın barış sürecine katkı sağlayabileceğini, diğerleri ise uygulama ve güvenlik koşulları nedeniyle şüpheyle yaklaşıyor.

Kürt siyasi ve sivil toplum temsilcileri kararnamenin olumlu bir gelişme olduğunu, ancak pratikte eğitim programları, öğretmen atamaları, müfredat hazırlanması ve güvence sözlerinin somut uygulamaya dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı. Resmi belgelerdeki detaylar ve uygulama takvimi henüz tam açıklanmış değil.

Eğitimde ne değişecek?

• Müfredat: Kürtçe’nin seçmeli ders olarak nasıl entegre edileceği — hangi lehçelerin ve hangi seviyelerin kapsanacağı — Milli Eğitim Bakanlığı’nın (veya yetkili kurumların) hazırlayacağı yönergeyle belirlenecek.

• Öğretmen ve materyal: Kürtçe eğitim için öğretmen ihtiyacı, ders kitapları ve öğretim materyallerinin hazırlanması gerekecek; bu süreç hem kaynak hem de zamana ihtiyaç duyuyor.

• Yerel uygulama: Düzenleme özellikle Kürtlerin yoğun olduğu iller ve ilçeler için geçerli olacak, uygulanma hızı ve kapsamı bölgeden bölgeye değişebilir

Kararname uluslararası medya ve bölge aktörleri tarafından yakından izleniyor. Bazı dış aktörler kararı barış ve kapsayıcılık yönünde olumlu bir adım olarak yorumlarken, güvenlik endişeleri ve Suriye’deki güç dengelerinin değişkenliği nedeniyle temkinli açıklamalar da geliyor. Komşu ülkelerin ve bölgesel aktörlerin tepkileri önümüzdeki günlerde daha belirginleşebilir

Suriye’de Kürt kimliği ve dilinin resmi tanınması yıllardır süren siyasi taleplerin merkezindeydi. 1962 nüfus kayıtları ve sonrasında ortaya çıkan vatandaşlık problemleri, Kürt toplulukları ile merkezi yönetim arasındaki gerilimleri besleyen başlıca konular arasındaydı; bugün açıklanan kararname bu tarihsel sorunlara yönelik kapsamlı bir adım olarak değerlendiriliyor.