Suriye’de Türkçe müfredattan çıkarıldı, yerine Fransızca geldi: Türkmenlerden sert tepki
Tarih: 8 Eylül 2026, 20:22
Okuma Süresi: 3 dakika.
Nefes gazetesi.
Suriye’de eğitimde yeni dönem: Türkçe müfredattan çıkarıldı
Suriye’de Şam yönetiminin eğitim müfredatında yaptığı yeni düzenleme, ülkedeki Türkmen nüfusun yoğun olarak yaşadığı bölgelerde büyük tepkiye neden oldu. Yeni öğretim yılıyla birlikte uygulamaya konulan karar gereğince Türkçe dersleri müfredattan tamamen çıkarılırken, yerine Fransızca derslerinin getirildiği öğrenildi.
Kararın en dikkat çeken yanlarından biri ise Kürt nüfusun yoğun yaşadığı bölgelerde Kürtçenin haftada 2 saat seçmeli ders olarak okutulmaya devam edecek olması. Bu durum, Türkçeye yönelik uygulamanın çifte standart olarak yorumlanmasına ve tepkilerin daha da büyümesine yol açtı.
Peki bu karar tam olarak ne anlama geliyor, nasıl alındı ve bundan sonra ne olacak? İşte detaylar…
Suriye Eğitim Bakanlığı, ülke genelinde eğitim müfredatını tek bir çatı altında toplama çalışmaları kapsamında yeni bir düzenlemeye gitti. Daha önce “Şam Müfredatı” olarak adlandırılan yoğunlaştırılmış eğitim programının, 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren tüm vilayetlerde uygulanacağı duyuruldu.
Bu kapsamda Türkçe, seçmeli yabancı dil dersleri listesinden çıkarıldı. Yeni müfredatta yabancı dil eğitiminde Fransızcaya yer verileceği açıklandı.
Halep Milli Eğitim Müdürlüğü’nün Kuzey Halep bölgesindeki okullara gönderdiği bildirimle birlikte uygulama resmiyet kazandı.
Karar, 5 Eylül 2026 tarihinde “Müfredatın Birleştirilmesine İlişkin Bildiri” başlığı altında kamuoyuna duyuruldu. Yeni eğitim-öğretim yılının başlamasıyla birlikte uygulamaya konulan düzenleme, ülkenin kuzeyindeki okullarda Türkçe derslerinin aniden durdurulmasına neden oldu.
Nasıl gelişti?
Suriye’de uzun yıllar süren iç savaşın ardından farklı bölgelerde farklı eğitim programları uygulanıyordu. Yeni Şam yönetimi, ülke genelinde eğitimde birlik sağlamak amacıyla tüm programları merkezi bir sistem altında birleştirme kararı aldı.
Ancak bu birleştirme sürecinde Türkçe derslerinin müfredattan çıkarılması, özellikle Türkmen nüfusun yoğun yaşadığı bölgelerde ciddi rahatsızlık yarattı. Sivil toplum kuruluşları ve bölge sakinleri, merkezi yönetimin eğitimde birlik sağlamaya yönelik düzenlemelerinin Türkmen çocukların Türkçe öğrenme imkânını ortadan kaldırmaması gerektiğini savundu.
Türkmen Meclisi’nden sert çıkış
Gelişmelerin ardından Suriye Türkmen Meclisi harekete geçti. Meclis Başkanı Abdurrahman Mustafa, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Şam yönetimine kararından vazgeçmesi ve Türkçe derslerinin yeniden verilmesi için gerekli adımların atılması çağrısında bulundu.
Mustafa açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Suriye Türkmen Meclisi olarak, Millî Eğitim Bakanlığından Türkçenin seçmeli ders olarak okutulmasına dair kararını gözden geçirmesini ve Türkçe derslerinin kesintiye uğramadan sürmesi için gerekli düzenlemeleri yapmasını istiyoruz.”
Ancak Mustafa, seçmeli ders uygulamasının devam etmesi yönündeki talebin geçici bir çözüm olduğunu özellikle vurguladı:
“Temel isteğimiz, Suriye Türkmenlerinin kendi dillerini öğrenme ve yaşatma hakkı başta olmak üzere dil ve kültür haklarının anayasal ve yasal güvenceye alınmasıdır. Bu geçiş dönemi için yaptığımız bu çağrı, temel haklarımıza dair istek ve beklentilerimizden vazgeçtiğimiz ya da bunların kısıtlanmasını kabul ettiğimiz anlamına gelmemelidir.”
Müfredatın birleştirilmesi mi, ayrımcılık mı?
Suriye Türkmen Meclisi, ülke genelinde eğitim müfredatının birleştirilmesine yönelik çabaları desteklediklerini ancak bu sürecin Türkmen toplumunun dilsel ve kültürel hakları göz ardı edilerek yürütülmemesi gerektiğini vurguladı.
Meclis tarafından yayımlanan bildiride, “Türkmenler, Suriye halkının köklü ve tarihi bir unsuru; Türkçe ise onların kimlik ve kültürel mirasının ayrılmaz bir parçasıdır” ifadelerine yer verildi.
Açıklamada ayrıca, müfredatın birleştirilmesinin Suriyeli unsurların dilsel ve kültürel haklarının korunmasıyla çelişmediği; bu toplulukların çocuklarının ana dillerini öğrenme, kimlik ve kültürlerini koruma haklarının önüne geçmemesi gerektiği vurgulandı.
Suriye’de eğitimde yeni dönem
Suriye Eğitim Bakanlığı’nın yeni düzenlemesi, ülkenin farklı bölgelerinde yıllar içerisinde ortaya çıkan farklı eğitim programlarını merkezi bir sistem altında birleştirmeyi hedefliyor. Bu kapsamda “Şam Müfredatı” olarak bilinen programın tüm ülkede uygulanması planlanıyor.
Ancak Türkçenin ders programından çıkarılması, eğitim sisteminin merkezileştirilmesi sürecinde Türkmenlerin dil ve kültür haklarının nasıl korunacağı sorusunu gündeme taşıdı.
Bundan sonra ne olacak?
Suriye Türkmen Meclisi’nin çağrısına rağmen Şam yönetiminin kararında bir değişikliğe gidip gitmeyeceği henüz netlik kazanmış değil. Türkmen Meclisi, anayasal ve yasal güvence talebini yineleyerek konunun takipçisi olacaklarını duyurdu.
Öte yandan, Türkiye ile Suriye arasında eğitim alanında işbirliği çalışmalarının sürdüğü biliniyor. Geçtiğimiz aylarda yapılan açıklamalarda, Suriye’de Türkçe eğitim verecek okulların açılması için adımlar atıldığı ve Şam’da bir okulun satın alındığı belirtilmişti. Bu gelişmelerin, yaşanan müfredat tartışmasıyla nasıl bir ilişki içinde olacağı ise önümüzdeki günlerde netleşecek.
