Şili’de 5 Metrelik Kıyamet Balığı Karaya Vurdu! Deprem Habercisi mi?
Şili kıyılarında yaklaşık 5 metre uzunluğunda dev bir kürek balığının görülmesi, Japonya’daki eski bir deprem efsanesini yeniden gündeme taşıdı. Halk arasında “kıyamet balığı” olarak bilinen nadir deniz canlısının ortaya çıkması sosyal medyada endişeye neden olurken, bilimsel araştırmalar balıkların karaya vurması ile depremler arasında kanıtlanmış bir bağlantı bulunmadığını gösteriyor.
📅 23 Ekim 2026 Cuma | 18.56
⏱️ Okuma süresi: 4 dakika
Güney Amerika ülkesi Şili’nin kuzey kıyılarında, okyanusun derinliklerinde yaşayan ve nadiren yüzeye çıkan dev bir deniz canlısının görülmesi dikkat çekti. Yaklaşık 4,8 metre uzunluğundaki kürek balığı, sıra dışı görünümü ve geçmişten günümüze uzanan efsaneler nedeniyle uluslararası basında gündem oldu.
Gümüş renkli, uzun ve kurdeleye benzeyen gövdesiyle tanınan balık, özellikle Japon kültüründe depremler ve tsunamilerle ilişkilendiriliyor. Ancak uzmanların geçmiş gözlemler üzerinde yaptığı bilimsel incelemeler, bu inanışı destekleyen güvenilir bir kanıt ortaya koymuyor.
Dev Kürek Balığı Şili Kıyılarında Görüldü
Nefes’in 23 Ekim 2026 tarihli haberine göre, Şili’nin kuzeyindeki Mejillones ve Arica kıyılarıyla bağlantılı olarak yaklaşık 4,8 metre uzunluğunda bir kürek balığının karaya vurduğu bildirildi.
Haberde, olayın Deniz Faunası Araştırma ve Balina Gözlem Merkezi (CIFAMAC) tarafından duyurulduğu aktarıldı.
Bilimsel adı Regalecus glesne olan bu tür, dünyanın en uzun kemikli balıkları arasında yer alıyor. Uzun ve yassı gövdesi, parlak gümüş rengi ve sırtı boyunca uzanan kırmızımsı yüzgeçleriyle diğer balıklardan kolaylıkla ayrılıyor.
Genellikle derin sularda yaşayan kürek balıkları, insanların sık karşılaştığı deniz canlıları arasında bulunmuyor. Bu nedenle kıyılarda görülmeleri hem bilimsel açıdan ilgi çekiyor hem de sosyal medyada geniş yankı uyandırabiliyor.
Şili’deki son olayda da balığın büyüklüğü kadar, geçmişte kendisine yüklenen doğaüstü anlamlar gündeme geldi.
Kıyamet Balığı Nedir, Neden Bu İsimle Anılıyor?
Halk arasında “kıyamet balığı” olarak adlandırılan kürek balığı, aslında okyanusların derin bölgelerinde yaşayan bir deniz canlısı.
Türün bilimsel adı Regalecus glesne. İngilizcede “oarfish” olarak bilinen balık, Türkçede kürek balığı adıyla tanınıyor.
Bu canlıların boyu 10 metreye kadar ulaşabiliyor. Uzun ve ince gövdeleri nedeniyle deniz yılanlarına benzetilen kürek balıkları, çoğunlukla açık denizlerin derinliklerinde bulunuyor.
Beslenmelerinde plankton, kril ve küçük deniz canlıları önemli yer tutuyor.
Kürek balıklarının insanlara yönelik bilinen bir saldırganlığı bulunmuyor. Buna rağmen alışılmadık görünümleri ve nadiren gözlemlenmeleri, tarih boyunca çeşitli efsanelerin ortaya çıkmasına neden oldu.
“Kıyamet balığı” ifadesi de bilimsel bir sınıflandırmadan değil, bu canlıların doğal afetlerle ilişkilendirildiği geleneksel inanışlardan kaynaklanıyor.
Japon Efsanesine Göre Deprem ve Tsunami Habercisi
Kürek balıklarıyla ilgili en çok bilinen anlatılardan biri Japonya’ya dayanıyor.
Japon kültüründe bu balıklar, “Ryugu no Tsukai” adıyla anılıyor. Bu ifade, genel olarak “Ejderha Sarayı’ndan gelen haberci” şeklinde çevriliyor.
Yaygınlaşan bir inanışa göre derin denizlerde yaşayan bu canlıların yüzeye çıkması veya kıyıya vurması, yaklaşan büyük bir depremin ya da tsunaminin işareti olarak değerlendiriliyor.
Ancak bu inanışın tarihsel kökenleri konusunda farklı görüşler bulunuyor.
Japon folkloru üzerine çalışan bazı araştırmacılar, depremlerle ilişkilendirilen geleneksel anlatıların özellikle yayın balıkları etrafında şekillendiğine dikkat çekiyor. Kürek balıklarının doğrudan deprem habercisi sayılmasının ne kadar eskiye dayandığı ise tartışmalı.
Buna rağmen kürek balığı görüldüğünde deprem yaşanacağı düşüncesi, özellikle sosyal medya paylaşımlarıyla dünyanın farklı bölgelerine yayılmış durumda.
2011 Japonya Depremiyle İlişkilendirilmişti
Kürek balıkları hakkındaki iddiaların yeniden gündeme gelmesinde, 2011 yılında Japonya’da meydana gelen büyük Tōhoku depremi önemli bir yer tutuyor.
11 Mart 2011’de meydana gelen 9,0 büyüklüğündeki deprem, ardından oluşan yıkıcı tsunamiyle birlikte Japonya tarihinin en ağır doğal afetlerinden birine dönüştü.
Depremden önceki dönemde Japonya kıyılarında bazı kürek balıklarının görüldüğüne ilişkin haberler, daha sonra bu iki olay arasında bağlantı bulunduğu iddialarını güçlendirdi.
Ancak iki olayın birbirine yakın tarihlerde yaşanması, aralarında bilimsel bir neden-sonuç ilişkisi bulunduğunu göstermiyor.
Araştırmacılar, böyle bir bağlantının doğrulanabilmesi için uzun yıllara yayılan gözlemlerin ve deprem kayıtlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Bilimsel Araştırma: 336 Balık Gözlemi ve 221 Deprem İncelendi
Kürek balıklarının depremleri önceden haber verip vermediği sorusu, Japon bilim insanları tarafından kapsamlı bir araştırmaya konu edildi.
2019 yılında Bulletin of the Seismological Society of America dergisinde yayımlanan çalışmada, Japonya’daki derin deniz balığı gözlemleri ile deprem kayıtları karşılaştırıldı.
Araştırmacılar, 336 derin deniz balığı görülme kaydını ve 221 depremi inceledi.
Çalışmanın sonucunda, değerlendirilen olaylar arasında yalnızca bir eşleşmenin olası bağlantı kapsamında ele alınabileceği belirlendi.
Araştırmayı gerçekleştiren bilim insanları, elde edilen verilerin derin deniz balıklarının ortaya çıkışı ile depremler arasında anlamlı bir ilişkiyi doğrulamadığını bildirdi.
Üstelik araştırmadaki 336 gözlem yalnızca kürek balıklarına değil, depremle ilişkilendirilen farklı derin deniz balığı türlerine ait kayıtları da kapsıyordu.
Bu sonuçlar, kürek balıklarının görülmesinin yaklaşan bir depremin güvenilir göstergesi olarak kullanılamayacağını ortaya koyuyor.
Kürek Balıkları Neden Karaya Vuruyor?
Derin denizlerde yaşayan kürek balıklarının zaman zaman kıyılara ulaşmasının birden fazla olası açıklaması bulunuyor.
Bilim insanları, bu canlıların doğal yaşam alanlarından ayrılmasında deniz akıntılarının, su sıcaklığındaki değişimlerin, hastalıkların ve fiziksel durumlarının etkili olabileceğini değerlendiriyor.
Özellikle güçlü akıntılar, zayıflamış veya hastalanmış bireylerin normalde bulunmadıkları sığ bölgelere taşınmasına yol açabiliyor.
Deniz koşullarındaki değişimler de bazı derin deniz canlılarının alışılmış yaşam alanlarının dışında görülmesine neden olabiliyor.
Bununla birlikte her karaya vurma olayının nedeni kesin olarak belirlenemiyor.
Şili’de görüldüğü bildirilen yaklaşık 5 metrelik kürek balığının neden kıyıya ulaştığına ilişkin doğrulanmış bir bilimsel tespit ise paylaşılan haberlerde yer almıyor.
Dolayısıyla bu olayın belirli bir çevresel değişimden ya da deniz tabanındaki hareketlilikten kaynaklandığını söylemek için yeterli veri bulunmuyor.
Şili’de Deprem Riski ile Kıyamet Balığı Arasında Bağlantı Var mı?
Şili, dünyanın sismik açıdan en hareketli bölgelerinden birinde bulunuyor.
Ülkenin Pasifik Okyanusu kıyıları boyunca Nazca levhası, Güney Amerika levhasının altına dalıyor. Bu tektonik hareketlilik, bölgede güçlü depremlerin meydana gelmesinin başlıca nedenleri arasında yer alıyor.
Şili’nin geçmişte çok büyük depremler yaşamış olması, sıra dışı doğa olaylarının zaman zaman deprem endişesiyle ilişkilendirilmesine neden olabiliyor.
Ancak ülkenin deprem riski taşıması ile bir kürek balığının kıyıda görülmesi birbirinden farklı konular.
Mevcut bilimsel araştırmalar, kürek balıklarının karaya vurmasının belirli bir bölgede yakında deprem olacağı anlamına geldiğini göstermiyor.
Bu nedenle Şili’deki son balık gözlemini yaklaşan bir depremin veya tsunaminin habercisi olarak değerlendirmek bilimsel açıdan doğru değil.
Uzmanlar Deprem Efsanesini Destekleyen Kanıt Bulunmadığını Belirtiyor
Uluslararası haber ajansı AFP’nin Mart 2025’te yayımladığı doğrulama incelemesinde de kürek balıklarının doğal afetleri önceden haber verdiği iddiası ele alındı.
Görüşlerine başvurulan deniz bilimcileri, balıkların yüzeye çıkmasının deprem ya da tsunami beklentisiyle ilişkilendirilmesini destekleyen bilimsel veri bulunmadığını belirtti.
Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi’nden deniz jeofizikçisi Marc-André Gutscher, deniz sıcaklıklarındaki değişimlerin bazı balık türlerinin alışılmadık bölgelerde görülmesini açıklayabilecek etkenlerden biri olabileceğine dikkat çekti.
Bu değerlendirme, Şili’deki son olayın nedeninin belirlendiği anlamına gelmiyor. Ancak derin deniz canlılarının kıyılara ulaşmasının mutlaka tektonik hareketlerle bağlantılı olmadığını gösteriyor.
Şili kıyılarında görülen dev kürek balığı, nadir rastlanan bir deniz canlısının yeniden gündeme gelmesini sağlarken, bilimsel bulgular bu tür gözlemlerin deprem tahmini amacıyla kullanılabileceğini doğrulamıyor.
