Parşömenin son büyük ustası İsmail Araç hayatını kaybetti

Parşömenin son büyük ustası İsmail Araç hayatını kaybetti

TARİH: 28.05.2026
SAAT: 21:00

Kültür ve sanat dünyası, asırlık bir geleneği toprağa verdi. Türkiye’nin somut olmayan kültürel mirasının en önemli taşıyıcılarından, UNESCO ‘Yaşayan İnsan Hazinesi’ unvanlı parşömen ustası İsmail Araç, 93 yaşında hayata gözlerini yumdu. Araç, İzmir’in Bergama ilçesinde düzenlenen törenle son yolculuğuna uğurlandı.

Bergama’da yaşayan ve karabatak dericilik geleneğinin dünyadaki son temsilcilerinden kabul edilen İsmail Araç, yaşlılığa bağlı solunum yetmezliği nedeniyle evinde vefat etti. Usta sanatçının ölümü, başta Bergama halkı olmak üzere tüm kültür-sanat camiasında derin bir üzüntüye yol açtı. Araç için bugün öğle namazına müteakip Bergama Yeni Cami’de cenaze töreni düzenlendi. Törenin ardından usta sanatçının naaşı, sevenlerinin gözyaşları arasında Bergama Mezarlığı’nda toprağa verildi.

UNESCO’dan tescillenmiş bir deha: 71 yılını adadı

1933 yılında Bergama’da dünyaya gelen İsmail Araç, insanlık tarihinin en eski yazı malzemelerinden biri olan parşömenin yaşayan efsanesiydi. Meslek hayatına 1953 yılında Tabakçılar Köprüsü altında başlayan Araç, tam 71 yıl boyunca hiçbir kimyasal madde kullanmadan, tamamen geleneksel yöntemlerle parşömen üretti. Oğlak ve keçi derilerini özel işlemlerden geçirerek yazılmaya hazır hale getiren usta, özellikle ‘kavaleto’ adı verilen geleneksel bıçakları kullanmadaki maharetiyle dünya çapında araştırmacıların ilgi odağı olmuştu.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2017’de ‘Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı’ seçilen Araç, 2021 yılında ise UNESCO tarafından ‘Yaşayan İnsan Hazinesi’ ödülüne layık görüldü. Bu ödül, onun Bergama Krallığı’ndan günümüze uzanan M.Ö. 2. yüzyıla ait bu kadim sanatı birebir yaşatarak geleceğe taşımasının en büyük tesciliydi.

Geleneğin bayrağını iki kadın çırağına devretti

Ağır fiziksel emek gerektiren mesleğini yıllarca tek başına sürdüren İsmail Araç, sanatının kaybolmasına izin vermedi. Hayattaki en büyük hayali olan çırak yetiştirme arzusunu gerçekleştiren usta, Demet Sağlam Tokbay ve Nesrin Ermiş Pavlis isimli iki kadın çırağını parşömen sanatının incelikleriyle donattı. Geleneksel bir ‘peştemal kuşatma’ töreniyle çıraklarına ustalık icazeti veren Araç, böylece Bergama parşömeninin asırlar sürecek yolculuğunun teminatını da atmış oldu.

FatihDoğanMedya ailesi olarak, usta sanatçıya Allah’tan rahmet, ailesine ve tüm sanat camiasına başsağlığı dileriz.