Kafe ve restoranlarda yeni dönem: Zorunlu servis ücreti tarih oluyor

Kafe ve restoranlarda yeni dönem: Zorunlu servis ücreti tarih oluyor 

FatihDoganMedya — 30 Kasım 2025 | 09:15 · Okuma süresi: 4 dakika

Ticaret Bakanlığı’nda hazırlanan yönetmelik taslağı, kafe ve restoranlarda müşteriden önceden haberdar edilmeksizin alınan “zorunlu servis, kuver veya masa bedeli” uygulamasını büyük oranda sona erdirecek. Taslağa göre bahşiş (tip) tamamen gönüllü olacak; fiyat şeffaflığı ve tüketici bilgilendirmesi öncelik kazanacak.

Taslak ne diyor? “Gönüllülük” ve şeffaflık

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik taslağı, yeme-içme sektöründeki ek bedellerin (servis/kuver/masa ücreti vb.) tüketiciye önceden açıkça gösterilmemesi hâlinde alınmasını engellemeye yönelik maddeler içeriyor. Taslağın en dikkat çeken maddesi, “bahşiş” uygulamasının gönüllülük esasına bağlanması — yani müşterinin memnuniyetine dayanmayan zorunlu ek ücret uygulamalarına son verilmesi hedefleniyor.

Neden şimdi?

Sektörde son dönemde artan şikâyetler, tüketiciyi önceden bilgilendirmeyen gizli ücret uygulamaları ve uygulamalara ilişkin denetimlerde rastlanan mevzuat ihlalleri, düzenleme gereğini güçlendirdi. Ticaret Bakanlığı daha önce yaptığı denetimlerde fiyat listesinde açıkça yer almayan servis ücreti alındığını tespit ettiği işletmelere idari para cezaları uygulamış; örnek bir denetimde bir kafe zincirine 384 ürünü kapsayan uygulama nedeniyle toplam 834.048 TL ceza kesildiğini duyurmuştu. Bu tür yaptırımların artması, düzenlemeyi ivmelendiren unsurlar arasında gösteriliyor.

Sektör temsilcileri ve çalışanların yorumu

İşletme sahipleri uygulamanın tamamen kaldırılmasının fiyatlandırma ve gelir yönetimi açısından zorluklar doğurabileceğini söylerken; çalışanlar ise servis ücretinin işletme tarafından çalışanlara adil biçimde dağıtılmadığı şikâyetlerini sıklıkla dile getiriyor. Sektör temsilcileri, düzenlemenin uygulama detaylarına bağlı olarak hem müşterinin korunacağını hem de çalışan haklarının gözetilmesi gerektiğini belirtiyor.

Ne değişecek? Uygulama ve cezalar

Taslak;

• Ek ücretlerin (servis/kuver/masa) yalnızca menü ve fiyat listelerinde açıkça belirtilmesi hâlinde alınabileceğini,

• Belirtilmeden alınan ücretlerin haksız uygulama sayılacağını,

• Mevzuata aykırı hareket eden işletmelere idari para cezası ve ağır yaptırımlar uygulanacağını öngörüyor.

Bakanlık kaynaklı önceki denetimler ve açıklamalar, uygulama kapsamı geniş tutulursa sıkı denetimlerin geleceğine işaret ediyor.

Tüketicide ne değişir?

Müşteri perspektifinden bakıldığında: hesapta sürpriz ücretlerin azalması, fiyatların daha şeffaf olması ve tercihlerde daha net bilgi sahibi olma beklentisi öne çıkıyor. Ancak tüketicinin bahşiş verme kültürü de taslağın uygulama biçimine göre değişebilir; sektördeki fiyat/maaş dengesi ve bahşiş gelirlerinin yeniden şekillenmesi mümkün.

Uzman değerlendirmesi — kritik noktalar

• Tanım ve uygulama netliği: “Zorunlu” ve “gönüllü” ayrımı yönetmelikte netleştirilmeli.

• Denetim kapasitesi: Cezaların etkili olabilmesi için il müdürlüklerinin ve piyasa gözetiminin güçlendirilmesi gerekecek.

• Çalışan hakları: Servis gelirlerinin çalışanlara adil dağılımını garanti edecek mekanizmalar taslakta veya ek düzenlemelerde ele alınmalı.