İran’dan kritik hamle: Hint Okyanusu’nda Çin ve Rusya ile ortak askeri tatbikat başlıyor

İran’dan kritik hamle: Hint Okyanusu’nda Çin ve Rusya ile ortak askeri tatbikat başlıyor

29.01.2026 23:50

İran donanması, önümüzdeki günlerde Umman Denizi ve Hint Okyanusu’nda Çin ve Rusya ile geniş kapsamlı ortak tatbikat düzenleyeceğini açıkladı. Tatbikatın bölgesel deniz güvenliği ile stratejik caydırıcılığı artırmaya yönelik bir adım olduğu belirtiliyor.

İran yetkilileri, tatbikatın deniz devriye, arama-kurtarma, deniz güvenliği ve ortak manevra eğitimlerini kapsayacağını bildirdi. Resmî açıklamalarda tatbikatın “çok uluslu deniz güvenliğini güçlendirme, akaryol hatlarının güvenliği ve bölgesel istikrar” amacına hizmet edeceği vurgulandı. Bu hamle, Tahran’ın son dönemde Pekin ve Moskova ile askeri iş birliğini güçlendirme trendinin devamı olarak yorumlanıyor.

Neden şimdi? Bölgesel bağlam ve son gelişmeler

Üçlü tatbikat haberi, İran’ın son aylarda Rusya ve Çin ile daha görünür askeri ortaklıklara yöneldiği bir döneme denk geliyor. Üç ülke daha önce de “Security/Marine Security Belt” gibi ortak deniz tatbikatları yaptı; bu uygulama 2019’dan beri periyodik olarak tekrarlanıyor. Uzmanlar, söz konusu manevraların aynı zamanda Batı’nın bölgedeki askeri faaliyetlerine karşı denge arayışı taşıdığını belirtiyor.

Son örnekler: BRICS/“Will For Peace” ve bölgesel tatbikatlar

Geçtiğimiz haftalarda da Çin, Rusya ve İran arasında farklı formatlarda deniz tatbikatları görüldü; örneğin Ocak 2026’da Güney Afrika sularında düzenlenen “Will For Peace 2026” gibi etkinlikler, bu tip koordinasyonun aralıksız devam ettiğini gösteriyor. Bu kararlar, malî ve stratejik rotaların güvenliğini vurgulayan bir söylemle kamuoyuna aktarılıyor.

Stratejik riskler ve bölgesel tepkiler

Tatbikatın, özellikle Hürmüz Boğazı ve Hint Okyanusu’ndaki deniz trafiği açısından riskler taşıdığına dikkat çekiliyor. ABD ve bazı Batılı müttefiklerin bölgedeki askeri varlığı ve tatbikat planlarıyla aynı döneme denk gelmesi, bölgesel gerilimlerin tırmanması ihtimalini gündeme getiriyor. Ayrıca İran Devrim Muhafızları Komutanlığı (IRGC) tarafından duyurulan ayrı canlı atış tatbikatları gibi adımlar (ör. Hürmüz Boğazı’nda gerçekleştirileceği bildirilen atış tatbikatları) durumu daha hassas hale getiriyor.

Ne beklenmeli?

• Tatbikat alanı: Umman Denizi ve kuzey Hint Okyanusu (Chabahar çevresi dahil) olarak belirtiliyor.

• Katılımcı unsurlar: İran’ın hem donanma hem de IRGC unsurları; Çin ve Rusya’dan savaş gemileri, eşlik ve lojistik birlikleri.

• Gözlemciler & diplomasi: Bölge ülkeleri ve bazı bağımsız gözlemci ülkelerin tatbikatı izlemesi muhtemel. Ancak resmi gözlemci listesi tatbikat öncesi netleşecek