HÜRMÜZ’DE KRİTİK GERİ ADIM: İRAN BOĞAZI YENİDEN KAPATTI

Tarih: 18 Nisan 2026, Cuma
Saat: 12:30

Haber Editörü: Fatih Doğan

İran’dan ABD’ye Rest: Boğaz Kapandı, Geçişlere İzin Yok

Tahran – Orta Doğu’da tansiyon bir kez daha yükseldi. İran, İsrail ile Lübnan arasında sağlanan ateşkesin ardından dün “ticari gemilere tamamen açık” olduğunu duyurduğu Hürmüz Boğazı’nı, ABD’nin deniz ablukasını sürdürmesi nedeniyle yeniden kapattığını açıkladı. İran Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı Hatemül Enbiya Merkez Karargahı’ndan yapılan yazılı açıklamada, “Hürmüz Boğazı, ateşkes öncesindeki durumuna geri dönmüş olup, İran Silahlı Kuvvetleri’nin sıkı kontrolü altındadır” ifadeleri kullanıldı.

İran devlet televizyonu IRIB, kararın gerekçesini “ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırmaması” olarak duyurdu. Televizyondan yapılan açıklamada, “ABD yükümlülüklerini yerine getirmedi. Bu nedenle Hürmüz Boğazı yeniden kapatıldı ve buradan geçiş için İran’ın onayı gerekiyor” denildi

 24 Saatlik Umut Yerini Belirsizliğe Bıraktı

Hürmüz Boğazı’ndaki bu ani manevra, diplomatik çevrelerde şaşkınlık yarattı. Sadece bir gün önce, yani 17 Nisan 2026 Cuma günü, İran hükümeti Lübnan’daki ateşkes sürecine paralel olarak boğazın ticari gemilere tamamen açık olduğunu duyurmuştu. Hatta İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Japon gemilerinin boğazdan geçişi için destek vermeye hazır olduklarını belirtmişti.

Ancak bu iyimser tablo, ABD Başkanı Donald Trump’ın Cuma akşamı yaptığı sert açıklamalarla dağıldı. Trump, uçakta gazetecilere verdiği demeçte, Tahran ile nükleer programı da kapsayan kalıcı bir anlaşmaya varılana kadar Amerikan ablukasının “tam güçle” devam edeceğini vurguladı. Bununla da yetinmeyen Trump, anlaşmaya varılmaması durumunda İran’ı yeniden bombalayacakları tehdidinde bulundu.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, kararın ardından sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda Batı’ya yüklendi: “Uyarıda bulunduk, kulak asmadınız! Şimdi, Hürmüz Boğazı’nın durumunun önceki haline dönmesinin tadını çıkarın.”

 Dünyanın Enerji Koridoru Neden Bu Kadar Kritik?

Hürmüz Boğazı, küresel enerji güvenliği açısından “dünyanın en önemli petrol arteri” olarak nitelendiriliyor. İran ile Umman arasında yer alan ve en dar noktasında genişliği sadece 33 kilometre olan bu stratejik su yolu, dünya deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık %20’sinin ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin önemli bir bölümünün geçiş güzergahı konumunda.

Boğazın kapalı kalması halinde, küresel piyasalarda petrol ve gaz fiyatlarının hızla yükselmesi ve halihazırda kırılgan olan dünya ekonomisinin yeni bir arz şokuna girmesi bekleniyor. Uzmanlar, boğazdaki belirsizliğin önümüzdeki günlerde brent petrol fiyatlarında çift haneli artışlara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

 Krizin Arka Planı: 28 Şubat’tan Bugüne Neler Yaşandı?

Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, 28 Şubat 2026 tarihinde ABD ve İsrail’in İran’a yönelik geniş çaplı hava harekatı başlatmasıyla patlak verdi. İran’ın misilleme saldırılarıyla savaş bölge ülkelerine yayılırken, 1-23 Mart tarihleri arasında boğazdan sadece 144 gemi geçebildi. Bu rakam, savaş öncesi dönemdeki günlük ortalama geçiş miktarına denk geliyor.

Krizin önemli kilometre taşları şöyle sıralanıyor:

· 28 Şubat 2026: ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava saldırıları başladı.
· 1-23 Mart 2026: Boğazdan geçen gemi sayısı dramatik şekilde düştü; üç haftada sadece 144 gemi geçiş yapabildi.
· 21 Mart 2026: Trump, “İran’ı yok etmekte olduklarını” belirterek ateşkes istemediğini açıkladı.
· 22 Mart 2026: Trump, İran’a Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine açması için 48 saat süre verdi; aksi takdirde enerji altyapısını vurmakla tehdit etti.
· 27 Mart 2026: İran, İsrail’in Lübnan saldırılarını gerekçe göstererek Hürmüz Boğazı’nı kapattığını duyurdu.
· 12 Nisan 2026: ABD-İran müzakereleri anlaşma sağlanamadan sona erdi. Trump, Hürmüz Boğazı’nı denizden abluka altına alacaklarını açıkladı.
· 17 Nisan 2026: Lübnan’da 10 günlük ateşkes sağlandı; İran, Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere açık olduğunu duyurdu.
· 18 Nisan 2026: Trump’ın “abluka tam güçle sürecek” açıklamasının ardından İran, boğazı yeniden kapattı.

Taraflardan Peş Peşe Açıklamalar

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, boğazın yeniden kapatılmasından saatler önce yaptığı açıklamada adeta işaret fişeğini yakmıştı. Kalibaf, “ABD ve İsrail yalanlar yoluyla hedeflerine ulaşamadı. Boğazdan geçişler İran’ın iznine tabi olacak. Abluka devam ederse, Hürmüz Boğazı açık kalmayacaktır” demişti.

İran Savunma Bakanlığı Sözcüsü Reza Talai ise Al Jazeera’ye verdiği demeçte, ABD ile savaşın henüz bitmediğini belirterek, İran’ın “diplomasideki her türlü aldatmacaya” karşılık vereceği uyarısında bulundu.

ABD tarafından ise henüz resmi bir açıklama gelmiş değil. Ancak Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, İran’ın daha önceki kapatma kararına ilişkin yaptığı açıklamada, herhangi bir kapatma kararının “tamamen kabul edilemez” olduğunu vurgulamış ve “Başkan’ın Hürmüz Boğazı’nın derhal ve güvenle yeniden açılması yönündeki beklenti ve talebini yineliyorum” demişti

 Piyasalar Alarmda

Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik, küresel piyasalarda şimdiden tedirginliğe yol açtı. Analistler, boğazın kapalı kalma süresine bağlı olarak petrol fiyatlarında sert yükselişler yaşanabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle Asya ülkeleri, enerji arz güvenliği açısından alternatif rotalar arayışına girerken, Avrupa ülkelerinin de ABD olmadan boğazı açmak için planlar yaptığı belirtiliyor.

İran’ın resmi haber ajansı Tasnim, “ilgili kaynaklara” dayandırdığı haberinde, Trump’ın deniz ablukasını sürdürmesi ve müzakerelerde ABD’nin aşırı talepleri nedeniyle İran’ın bir sonraki müzakere turuna onay vermediğini duyurdu.

Bundan Sonra Ne Olacak?

Hürmüz Boğazı’ndaki bu son gelişme, bölgedeki diplomatik çabaları sekteye uğratırken, gözler yeniden Tahran ve Washington arasındaki dolaylı temaslara çevrildi. İran’ın, ABD ablukası kalkmadan boğazı açmayacağını net bir şekilde deklare etmesi, tarafları zorlu bir pazarlık sürecinin beklediğini gösteriyor.

Uzmanlar, krizin daha da tırmanması halinde küresel enerji piyasalarında ciddi bir arz şoku yaşanabileceği ve bunun dünya ekonomisini resesyona sürükleyebileceği uyarısında bulunuyor. Önümüzdeki günlerde hem Tahran’dan hem de Washington’dan gelecek açıklamalar, krizin seyri açısından belirleyici olacak.