AYM’nin süresiz nafaka kararı Resmî Gazete’de: 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek
30 Eylül 2026 • 00:51 • 5 dk okuma
FatihDoğanMedya Haber Merkezi
Anayasa Mahkemesi’nin, yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” talep edilmesine imkân veren ibareyi iptal eden kararı Resmî Gazete’de yayımlandı. İptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Karar, yoksulluk nafakasının tamamen kaldırıldığı anlamına gelmiyor.
Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) kamuoyunda “süresiz nafaka” olarak bilinen düzenlemeye ilişkin kararı Resmî Gazete’de yayımlandı. Yüksek Mahkeme, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasında yer alan ve yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” talep edilmesini mümkün kılan ibarenin iptaline karar verdi.
AYM’nin 4 Haziran 2026’da oy çokluğuyla aldığı kararın yürürlüğü dokuz ay ertelendi. Kararın 30 Eylül 2026’da yayımlanmasıyla birlikte iptal hükmünün yürürlük tarihi 30 Haziran 2027 olarak belirlendi. Bu nedenle düzenleme 30 Eylül itibarıyla hemen yürürlükten kalkmış değil.
İptal yalnızca “süresiz olarak” ibaresini kapsıyor
Kararın kapsamındaki en önemli ayrım, yoksulluk nafakasının bütünüyle kaldırılmamış olması.
Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesi, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek ve kusuru diğer eşten daha ağır olmayan tarafın, diğer tarafın mali gücüyle orantılı şekilde yoksulluk nafakası isteyebilmesini düzenliyor. Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması ise bu talebin şartları arasında yer almıyor.
AYM’nin iptal kararı maddenin tamamına değil, birinci fıkradaki “süresiz olarak” ifadesine yönelik. Dolayısıyla karar, yoksulluk nafakası hakkını ortadan kaldıran bir düzenleme niteliğinde değil; nafakanın süre bakımından nasıl düzenlendiğini etkiliyor. TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel de kararın açıklandığı haziran ayında, kararın “nafaka tamamen ortadan kaldırıldı” veya “tüm nafaka türleri sona eriyor” şeklinde yorumlanamayacağını belirtmişti.
Kararın doğrudan konusu, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde düzenlenen yoksulluk nafakası. Boşanma davası sürerken hükmedilebilen tedbir nafakası, çocuk için ödenen iştirak nafakası ve farklı hukuki koşullara bağlı yardım nafakası bu iptal kararının doğrudan kapsamını oluşturmuyor.
Karar bugün mevcut nafakaları otomatik olarak sona erdirmiyor
Resmî Gazete’de yayımlanmış olması, iptal edilen ifadenin aynı gün yürürlükten kalktığı anlamına gelmiyor. AYM, iptal hükmünün yürürlüğünü dokuz ay sonraya bıraktı.
Bu nedenle 30 Eylül 2026 itibarıyla mevcut yoksulluk nafakası kararlarının yalnızca AYM kararının yayımlanması gerekçesiyle kendiliğinden sona erdiği söylenemez. İptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek ve bu tarihe kadar mevcut kanun hükmü uygulanmaya devam edecek.
Mevcut nafaka kararlarının 30 Haziran 2027 sonrasındaki hukuki durumunda ise AYM kararının yanı sıra yasama organının bu süre içinde yapacağı olası düzenleme ve varsa geçiş hükümleri belirleyici olacak. Bu aşamada kamuoyuna yansıyan farklı süre formülleri bulunmakla birlikte, bunları kesinleşmiş ve yürürlüğe girmiş bir hukuk kuralı olarak değerlendirmek mümkün değil.
Başka bir ifadeyle, AYM kararı “her nafaka belirli bir tarihte sona erecek” şeklinde tek başına yeni bir süre sistemi kurmuyor. Yüksek Mahkeme, mevcut kanundaki süresizlik ifadesini iptal ediyor; bunun yerine nasıl bir yasal model oluşturulacağı ise yasama süreciyle şekillenecek.
Başvuru Antalya 12. Aile Mahkemesi’nden geldi
AYM’nin önüne gelen süreç, Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin itiraz başvurusuyla başladı. Mahkeme, baktığı bir dava kapsamında 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasındaki “süresiz olarak” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu görüşüyle iptal talebinde bulundu.
Başvuru AYM’de E.2025/156 dosya numarasıyla kayda alındı. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, 10 Temmuz 2025’te yaptığı ilk incelemede söz konusu ibarenin esasının incelenmesine karar verdi.
Dosya daha sonra 4 Haziran 2026 tarihli Genel Kurul gündemine geldi. AYM, yaptığı esas incelemesi sonucunda “süresiz olarak” ibaresinin iptaline oy çokluğuyla hükmetti ve kararın yürürlüğünü Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren dokuz ay erteledi.
Kararın 30 Eylül’de Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte haziran ayında verilen hükmün yürürlüğe gireceği tarih de kesinleşmiş oldu.
“Süresiz” ifadesi yıllardır hukuki tartışmaların merkezindeydi
Yoksulluk nafakasındaki süre meselesi yeni bir tartışma değil. Türk Medeni Kanunu’nda yer alan “süresiz olarak” ibaresinin hâkime nafakanın süresini başlangıçta sınırlandırma yetkisi verip vermediği, akademik çalışmalar ve yargı uygulamalarında uzun süredir tartışılan başlıklardan biri oldu.
AYM de daha önce aynı ifadeye ilişkin bir anayasal denetim gerçekleştirmişti. Yüksek Mahkeme, 2012 yılında önüne gelen başvuruda “süresiz olarak” ibaresinin iptal edilmesi talebini reddetmişti. O dönem verilen kararda yoksulluk nafakasının, koşullar sürdüğü müddetçe boşanma nedeniyle yoksulluğa düşen eşin ekonomik olarak desteklenmesine yönelik sosyal bir işlev taşıdığı değerlendirilmişti.
2026’da verilen yeni iptal kararı böylece aynı düzenleme konusunda AYM’nin önceki yaklaşımından farklı bir hukuki sonuç ortaya çıkardı.
Yeni nafaka sisteminin ayrıntıları henüz kanunlaşmadı
AYM’nin kararıyla birlikte hukuken kesinleşen konu, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresinin 30 Haziran 2027’de yürürlükten kalkacak olması.
Buna karşılık nafakanın bundan sonra kaç yıl süreceği, evlilik süresinin nafaka süresine nasıl yansıtılacağı veya hâkime süre konusunda hangi ölçütlerle takdir yetkisi verileceği konusunda yürürlüğe girmiş yeni bir kanuni model henüz bulunmuyor.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, AYM kararının açıklandığı 4 Haziran’da yaptığı açıklamada, Mahkemenin tanıdığı yasal süre dikkate alınarak yeni düzenlemenin TBMM’nin takdirine sunulacağını belirtmişti.
Bu nedenle Resmî Gazete’de yayımlanan karar açısından bugün itibarıyla kesin olan iki temel nokta bulunuyor: Yoksulluk nafakası kurumu tamamen kaldırılmadı ve “süresiz olarak” ibaresine ilişkin iptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek.
