AYM’den Sağlık Personelinin Eş Durumu Tayinine İlişkin Kritik Karar: 3 Yıl Şartı Devam Edecek

 22 Ekim 2026 Perşembe | 11.57
 Okuma Süresi: 4 Dakika

FatihDoğanMedya Haber Merkezi 

Anayasa Mahkemesi (AYM), sözleşmeli sağlık personelinin aile birliği mazeretiyle yer değişikliği yapmasına ilişkin önemli bir karara imza attı. Eşi başka bir kamu kurumunda sözleşmeli olarak çalışan sağlık personelinin üç yıllık görev süresini tamamlamadan eş durumu tayini istemesini engelleyen düzenlemenin iptali talebi reddedildi. Oy çokluğuyla alınan karara üç üye karşı çıktı.

Sağlık Bakanlığı bünyesinde görev yapan sözleşmeli sağlık çalışanlarının eş durumu tayinlerini ilgilendiren düzenleme, Anayasa Mahkemesinin incelemesinden geçti. Yüksek Mahkeme, belirli koşullarda aile birliği mazeretiyle yer değişikliği yapılabilmesi için öngörülen üç yıllık görev süresinin Anayasa’ya aykırı olmadığına karar verdi.

Karar, özellikle 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 45/A maddesi kapsamında istihdam edilen ve eşi farklı bir kamu kurumunda sözleşmeli statüde çalışan sağlık personelini ilgilendiriyor.

Anayasa Mahkemesi, sağlık hizmetlerinin kesintisiz yürütülmesi ve kamu personelinin dengeli dağılımının sağlanması amacıyla getirilen sınırlamanın anayasal sınırlar içerisinde kaldığı değerlendirmesinde bulundu.
Böylece söz konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılması yönündeki talep kabul edilmedi.

Eş Durumu Tayini Düzenlemesi Anayasa Mahkemesine Taşındı

Yargısal süreç, Hakkâri 2. İdare Mahkemesinin başvurusu üzerine başladı.

Başvurunun merkezinde, Sağlık Bakanlığında 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 45/A maddesine göre sözleşmeli çalışan personelin aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği koşulları yer aldı.

İtiraz konusu düzenleme, eşi başka bir kamu kurumunda sözleşmeli statüde görev yapan sağlık çalışanlarının üç yıllık hizmet süresini tamamlamadan eş durumu gerekçesiyle tayin talebinde bulunmasını engelliyor.
Hakkâri 2. İdare Mahkemesi, bu sınırlamanın Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle düzenlemenin iptal edilmesini istedi

Başvuru üzerine Anayasa Mahkemesi, söz konusu hükmü anayasal ilkeler çerçevesinde değerlendirdi.
AYM: Sağlık Hizmetlerinde Süreklilik Sağlanmalı

Anayasa Mahkemesinin değerlendirmesinde, sağlık hizmetlerinin niteliği ve kamu yararı ön plana çıktı.
Yüksek Mahkeme, sağlık hizmetlerinin düzenli ve kesintisiz biçimde sunulmasının toplum sağlığı açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.

Kararda, kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliğini sağlamak ve mevcut insan kaynağından verimli şekilde yararlanmak amacıyla personelin atanmasına ve yer değiştirmesine ilişkin koşulların kanun koyucu tarafından belirlenebileceği vurgulandı.

Bu kapsamda, sözleşmeli sağlık personeline yönelik üç yıllık görev süresi şartının sağlık hizmetlerinin sürekliliğini koruma amacı taşıdığı değerlendirildi.

Mahkeme, söz konusu sınırlamanın tek başına Anayasa’ya aykırılık oluşturmadığı sonucuna ulaştı.
Aile Birliği Hakkı Tamamen Ortadan Kaldırılmıyor

Kararın dikkat çeken noktalarından biri de aile birliğinin korunması ile kamu hizmetinin gerekleri arasında yapılan değerlendirme oldu.

Anayasa Mahkemesi, eş durumu nedeniyle tayin talep etme imkânının tamamen ortadan kaldırılmadığını belirtti.

Yüksek Mahkemeye göre düzenleme, aile birliği mazeretine dayalı yer değişikliği imkânını belirli bir hizmet süresinin tamamlanmasına bağlıyor.

Bu nedenle üç yıllık görev şartının, aile birliğinin sağlanmasını imkânsız hâle getiren veya çalışanlar üzerinde ölçüsüz derecede ağır bir yük oluşturan nitelikte olmadığı değerlendirildi.

Mahkeme, sağlık hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesi amacıyla getirilen sınırlamanın anayasal açıdan kabul edilebilir olduğu görüşünü benimsedi.

Kadrolu ve Sözleşmeli Personel Arasındaki Farklılık da İncelendi

Anayasa Mahkemesinin ele aldığı bir diğer konu, kamu çalışanlarının istihdam statülerinden kaynaklanan farklı uygulamalar oldu.

Kararda, kadrolu ve sözleşmeli personelin hukuki statülerinin aynı olmadığına dikkat çekildi.

Yüksek Mahkeme, bu iki istihdam biçimi arasında yer değiştirme koşulları bakımından farklı düzenlemeler yapılmasının nesnel ve makul bir temele dayanabileceğini değerlendirdi.

Bu doğrultuda, sözleşmeli sağlık personeline uygulanan üç yıllık hizmet süresi koşulunun Anayasa’nın eşitlik ilkesiyle çelişmediği sonucuna varıldı.

Yapılan inceleme sonucunda düzenlemenin iptal edilmesi yönündeki başvuru oy çokluğuyla reddedildi.

Üç Anayasa Mahkemesi Üyesi Karara Katılmadı

Anayasa Mahkemesinin kararında üyeler arasında görüş ayrılığı yaşandı.

Üç üye, çoğunluğun kararına katılmayarak karşı oy kullandı.

Karşı oy gerekçelerinde, devletin aile birliğini koruma yükümlülüğü üzerinde duruldu.

Karara katılmayan üyeler, eşlerin farklı kamu kurumlarında veya farklı istihdam statülerinde çalışmasının aile hayatı üzerindeki etkileri ortadan kaldırmadığını savundu.

Bu görüşe göre, bir kamu çalışanının eşinin kadrolu ya da sözleşmeli olması, aile birliğinin korunması bakımından ortaya çıkan ihtiyacı değiştirmiyor.

Karşı oy kullanan üyeler, üç yıllık görev süresi şartının ölçülülük ilkesiyle bağdaşmadığını ileri sürdü.
Böylece Yüksek Mahkemenin çoğunluğu sağlık hizmetlerinin sürekliliğini esas alırken, karşı oy kullanan üyeler aile birliğinin korunması yönündeki anayasal yükümlülüğe ağırlık verdi.

Sağlık Personelinin Eş Durumu Tayini İçin Karar Ne Anlama Geliyor?

Anayasa Mahkemesinin kararı, sözleşmeli sağlık çalışanlarının tamamına yönelik yeni bir tayin düzenlemesi getirildiği anlamına gelmiyor.

Kararın konusu, 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 45/A maddesi kapsamında görev yapan ve eşi farklı bir kamu kurumunda sözleşmeli olarak çalışan personelin aile birliği mazeretine dayalı yer değişikliği koşullarıyla sınırlı.

İptal talebinin reddedilmesiyle birlikte, incelemeye konu olan üç yıllık hizmet süresi şartı Anayasa Mahkemesi tarafından ortadan kaldırılmadı.

Bu kapsamda bulunan sağlık çalışanları açısından üç yıllık görev süresini tamamlamadan yalnızca söz konusu aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği talebinde bulunulmasını engelleyen kural geçerliliğini koruyor.

Bununla birlikte karar, bütün sağlık personelinin eş durumu tayinlerinin aynı koşullara tabi olduğu şeklinde yorumlanmamalı. Personelin istihdam statüsü ve tabi olduğu mevzuat, yer değişikliği başvurularında belirleyici olmaya devam ediyor.

Anayasa Mahkemesinin oy çokluğuyla verdiği ret kararı, sözleşmeli sağlık personelinin eş durumu tayininde üç yıllık hizmet süresi koşulunu öngören düzenlemenin anayasal denetim sonucunda yürürlükte kalması anlamına geliyor.