AB’den Instagram ve Facebook’a ‘Bağımlılık’ Uyarısı: Değişiklik Yapılmazsa Dev Ceza Geliyor

FatihDoğanMedya – Hızlı, Tarafsız, Güvenilir Haber

AB’den Instagram ve Facebook’a ‘Bağımlılık’ Uyarısı: Değişiklik Yapılmazsa Dev Ceza Geliyor

Tarih: 10 Temmuz 2026
Saat: 14:30

FatihDoğanMedya

Avrupa Birliği, Meta’nın Instagram ve Facebook platformlarında kullanıcıları ekrana bağımlı hale getiren tasarımları değiştirmesini istedi. Şirket, uyarılara uymaması halinde küresel cirosunun yüzde 6’sına kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilir.

BRÜKSEL (FatihDoğanMedya) – Avrupa Birliği, sosyal medya devi Meta’ya sert bir uyarıda bulundu. AB Komisyonu, Instagram ve Facebook’un kullanıcıları ekrana bağlayan “bağımlılık yaratan” tasarım özelliklerini değiştirmesi gerektiğini, aksi takdirde şirkete ağır para cezaları uygulanacağını açıkladı.

Komisyon’un Cuma günü duyurduğu ön bulgulara göre Meta, AB’nin katı dijital kurallarını içeren Dijital Hizmetler Yasası’nı (Digital Services Act – DSA) ihlal etti. İki yıldır süren soruşturma sonucunda, Facebook ve Instagram’ın özellikle genç kullanıcılar üzerinde ciddi fiziksel ve zihinsel sağlık riskleri oluşturduğu tespit edildi.

 Hangi Özellikler Bağımlılık Yapıyor?

AB Komisyonu’nun mercek altına aldığı başlıca özellikler şunlar:

· Sonsuz Kaydırma (Infinite Scroll): Kullanıcıların akışta sürekli aşağı kaydırarak durmadan içerik tüketmesine neden olan sistem.
· Otomatik Oynatma (Autoplay): Videoların kullanıcı müdahalesi olmadan ardı ardına oynatılması.
· Kişiselleştirilmiş İçerik Önerileri: Algoritmaların kullanıcıyı ekranda tutmak için tasarlanmış öneriler sunması.
· Bildirimler (Push Notifications): Sürekli gelen uyarılarla kullanıcının dikkatinin dağılması ve uygulamaya geri dönmesinin teşvik edilmesi.

Komisyon, bu özelliklerin kullanıcıların beynini “otopilot moduna” soktuğunu ve sağlıksız alışkanlıklar ile kompulsif kullanıma yol açtığını vurguladı.

 Meta’nın Aldığı Önlemler Yetersiz Bulundu

Meta’nın sorunu çözmek için devreye aldığı “Genç Hesapları” (Teen Accounts) uygulaması da AB tarafından yetersiz görüldü. Komisyon’a göre:

· Zaman yönetimi araçları kolayca kapatılabiliyor ve anlamlı bir azalma sağlamıyor.
· Ebeveyn kontrolleri, etkin bir şekilde kullanılabilmek için teknik bilgi ve çaba gerektiriyor.
· Genç Hesapları’nın varsayılan ayarları kolayca atlatılabiliyor.

AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Avrupalıların fiziksel ve zihinsel sağlığını korumak sosyal medya platformları için bir öncelik olmalı” dedi. Virkkunen ayrıca, “Bulgularımıza göre bu tasarım çok bağımlılık yapıcı ve değişiklik yapılması gerekiyor. Bir sonraki adım ya Meta’nın tasarımını değiştirmesi ya da uyumsuzluk kararının alınması olacak” ifadelerini kullandı.

 Meta’ya Ne Kadar Ceza Gelebilir?

Meta, AB’nin nihai kararına kadar itiraz hakkına sahip. Ancak şirketin savunması yetersiz bulunursa, küresel yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilir. Meta’nın 2025 yılı cirosu göz önüne alındığında bu rakamın milyarlarca dolar seviyesinde olması bekleniyor.

 Meta’dan İlk Tepki: “Gençleri Korumak İçin Adımlar Attık”

Meta Sözcüsü Ben Walters, AB’nin ön bulgularına ilişkin yaptığı açıklamada şirketin iddialara katılmadığını belirtti:

“Bu ön bulgulara katılmıyoruz. Gençleri korumak için attığımız önemli adımları doğru şekilde yansıtmıyor. Soruşturma başladığından bu yana, gençleri otomatik olarak koruyan ve ebeveynlere kontrol imkanı tanıyan Genç Hesapları’nı kullanıma sunduk. Ebeveynler artık Instagram’a gece erişimi engelleyebiliyor ve günlük ekran süresini sadece 15 dakika ile sınırlayabiliyor.”

Meta, AB düzenleyicileriyle yapıcı bir şekilde görüşmeye devam edeceğini de sözlerine ekledi.

 Dünya Genelinde Sosyal Medyaya Baskı Artıyor

AB’nin bu hamlesi, sosyal medya platformlarına yönelik küresel baskının bir parçası olarak değerlendiriliyor:

· Şubat 2026’da AB, benzer gerekçelerle TikTok’a da uyarıda bulunmuştu.
· ABD’de 40’tan fazla eyalet başsavcısı Meta’ya karşı dava açtı ve toplam 1,4 trilyon dolarlık tazminat talep ediliyor.
· Nisan 2026’da AB, Meta’nın 13 yaş altı çocukların platformlara kaydolmasını engellemede yetersiz kaldığını belirtmişti.

Önümüzdeki Pazartesi günü uzmanlardan gelecek raporun, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Eylül ayında açıklaması beklenen Avrupa genelinde sosyal medya yasağı önerisine zemin hazırlaması bekleniyor.

Ne Olacak?

Meta’nın önümüzdeki aylarda AB Komisyonu’na sunacağı savunma, sürecin kaderini belirleyecek. Komisyon, nihai kararını verdikten sonra Meta’nın ya platformlarında köklü değişikliklere gitmesi ya da rekor düzeyde bir cezayla karşı karşıya kalması söz konusu.

FatihDoğanMedya – Hızlı, Tarafsız, Güvenilir Haber