İran’daki gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısı 4 bin 29’a yükseldi.

FatihDoganMedya | 20 Ocak 2026 — 10:00

İran’daki 28 Aralık 2025’ten bu yana devam eden kitlesel gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısının aktivist gruplara göre 4.029’a yükseldiği bildirildi. Hak savunucuları ve gazeteciler verileri doğrulamanın zor olduğunu, bazı raporlarda ölü sayısının çok daha yüksek aralıklarda yer aldığını vurguluyor. Uluslararası örgütler ve devlet kaynakları arasında büyük farklılıklar bulunuyor.

Aktivistlere göre ölü sayısı 4.029 — İnternet kesintisi ve bilgi eksikliği doğrulamayı zorlaştırıyor

İran’da 28 Aralık 2025’te başlayan ve ülke geneline yayılan gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısının, Amerikan merkezli Human Rights Activists News Agency (HRANA) gibi aktivist grupların son açıklamalarına göre 4.029 olduğu belirtildi. HRANA’nın paylaştığı dökümde, ölenler arasında 3.786 gösterici, 180 güvenlik görevlisi, 28 çocuk ve 35 gösteri dışı sivil bulunduğu aktarıldı; ayrıca 26 binden fazla kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Bu veriler aktivist kaynaklara dayanıyor ve bağımsız doğrulama halen güç

İran makamları ve bazı resmi kaynaklar farklı rakamlar açıklarken, Reuters’ın ulaştığı resmi ifadelere göre teyit edilmiş ölü sayısının en az 5.000 olduğu yönünde açıklamalar da yer aldı — yani resmi ve aktivist rakamlar arasında çelişkiler var. Diğer yandan bazı gazetecilik kaynakları ve gözlemci raporları, ölü sayısının daha yüksek aralıklarda olabileceğini belirtiyor. Bu çeşitlilik, ülke çapında uygulanan geniş internet ve haber kesintilerinin bilgi akışını engellemesinden kaynaklanıyor.

Amnesty International ve benzeri uluslararası örgütler, güvenlik güçlerinin ölümcül güç kullanımı, keyfi tutuklamalar ve geniş çaplı hak ihlalleri konusunda ciddi endişeler bildiriyor. Örgütler, sahadan gelen ve doğrulanamayan raporların bulunduğunu ancak ihlallerin sistematik olduğuna dair güçlü göstergeler olduğunu belirtti. Ayrıca İran içinde uygulanan iletişim kısıtlamalarının bağımsız doğrulamayı neredeyse imkânsız hale getirdiği vurgulanıyor.

Farklı raporlarda geniş aralıklar: küçük sayı mı, on binler mi?

Bazı medya ve muhalif kaynakların derlediği raporlar, ölü sayısını çok daha yüksek veriyor; örneğin yerel doktorlar ve bazı gazetecilik araştırmaları, gösteri bastırmalarında on binlerce kişinin öldüğünü iddia eden raporlar yayımladı. Bu tür yüksek tahminler, sahadaki iletişim kısıtları ve kayıt dışı vakalar nedeniyle doğrulanması güç ama bölgedeki insani etkilerin çok büyük olduğunu gösteriyor. Okuyucular için net olan şu: farklı kaynaklar arasında büyük tutarsızlık var ve kesin sayı hâlâ net değil.

• 28 Aralık 2025: Ülke genelinde yeni dalga gösteriler başladı.

• Ocak 2026 başı–orta: Güvenlik güçlerinin müdahaleleri, geniş gözaltılar ve yer yer ağır çatışma raporları geldi; iletişim kesintileri yaşandı.

• Uluslararası insan hakları kuruluşlarının daha fazla veri toplaması ve BM/diğer kurumların bağımsız soruşturmalar başlatma çağrıları.

• İnternet erişiminin kısmen düzelmesi hâlinde hastane ve morg kayıtlarına dayanan daha sağlam doğrulamalar gelebilir.

• Bölgedeki diplomatik tepkiler ve olası yaptırım/siyasi baskı mekanizmaları takip ediliyor.